Władysław Horodecki, właśc. Leszek Dezydery Władysław Horodecki, ukr. Владисла́в Владисла́вович Городе́цький (ur. 4 czerwca 1863 w Szołudkach koło Niemirowa na Podolu, zm. 3 stycznia 1930 w Teheranie) – polski architekt tworzący głównie w Kijowie, przedstawiciel modernizmu, przedsiębiorca i mecenas.
Życiorys Urodził się w polskiej rodzinie szlacheckiej herbu Kornic na Podolu, wylegitymowanej ze szlachectwa w latach 1824–1890 i wpisanej do części VI księgi szlacheckiej guberni podolskiejSpisok dworian wniesiennych w dworianskuju rodosławnuju knigu podolskoj gubernii, Kamieniec Podolski 1897, s. 199.A. Boniecki, Herbarz polski, t. VII, Warszawa 1904, s. 350.S. Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. VI, Warszawa 1909, s. 191.. Kształcił się w gimnazjum realnym św. Pawła w Odessie, a potem w Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu. W 1890 roku osiedlił się w Kijowie. Był zapalonym myśliwym. Uczestniczył w kilku wyprawach w Carskiej Rosji (Azerbejdżan, Turkmenistan, Turkiestan, Afganistan i Syberia Zachodnia), a w 1911 roku wyjechał do Afryki. Swoje przeżycia opisał w książce W dżungli Afryki. Dziennik myśliwego, która została wydana w Kijowie w języku rosyjskim własnym kosztem w nakładzie 50 egzemplarzy. W 2020 roku książka została wydana w języku polskim przez wydawnictwo AtraWorld.
Po przejęciu władzy w Kijowie przez bolszewików wyjechał w 1920 do Polski, by w 1928 roku znaleźć się w Teheranie – zajmował się tam, na zlecenie amerykańskiej kompanii, budową infrastruktury kolejowej. Zmarł tamże w styczniu 1930 roku. Pochowano go na Cmentarzu Polskim. Nagrobek zdobi napis w języku polskim profesor architektury. Jego stryjecznym wnukiem jest Zdzisław Otello Horodecki.
Upamiętnienie Od 1996 roku jest patronem dawnej ulicy Karola Marksa (Nikołajewskiej) w Kijowie. W 2011 roku w Niemirowie zostało odsłonięte popiersie architekta, umieszczone na postumencie z białej cegły. Napis w języku ukraińskim obok nazwiska podaje daty urodzenia i śmierci. W 2013 roku z okazji 150 rocznicy urodzin wybito na Ukrainie monetę o nominale 5 hrywien, upamiętniającą architekta. W 2004 roku w Kijowie w Pasażu na chodniku obok kamienicy na (ul. Chreszczatyk 15) został odsłonięty pomnikПам'ятник Владиславу Городецькому // Kievtown.net.
Prace
gmach Narodowego Muzeum Sztuki Ukrainy zbudowany w latach 1897–1899 przy ul. Hruszewskiego 6 w Kijowie z zastosowaniem starogreckiej kolumnady, z reliefem na frontonie przedstawiającym alegorię sztuki i rzeźbami dwóch lwów. Horodecki nadał budynkowi lekki kształt, na co wpłynęło zastosowanie cementu z prywatnej fabryki Ton pod Kijowem, Kościół św. Mikołaja z lat 1899–1909 położony przy ul. Wielkiej Wasylkowskiej 75 w Kijowie, zaprojektowany w stylu neogotyckim z dwoma sześćdziesięciometrowymi szpiczastymi wieżami oraz rozetą na fasadzie, kienesa karaimska z 1900 r. wzniesiona przy ul. Jarosławowy Wał 7. Horodecki nadał jej kształt mauretański z wielką kopułą, która jednak nie zachowała się do naszych czasów, budynek należący do fabryki mebli J. Kimayera przy ul. Bankowa 13 w Kijowie, Południoworosyjska Fabryka Maszyn przy ul. Żyliańskiej 101 w Kijowie, zwracająca uwagę prostotą form, z lat 90. XIX wieku, dom z chimerami wzniesiony przy ul. Bankowej 10 w Kijowie w stylu modernistycznym pod siedzibę własną w latach 1901–1903, obecnie jedna z siedzib prezydenta Ukrainy, pałac w Tulinie (1904), willa własna w Eupatorii (Krym), mauzoleum Potockich w Pieczerze, cukrownia w Szpikowie, gimnazjum w Humaniu, gimnazjum w Czerkasach, drewniany szpital w Mosznach, łaźnia miejska w Zgierzu z 1926 r. wieża ciśnień w Piotrkowie Trybunalskim z 1927 r., kasyno w Otwocku z 1927 r., obecnie budynek liceum pałac szacha w Teheranie, wybudowany ok. 1930 r., dworzec kolejowy w Teheranie, wybudowany ok. 1930 r. odnowienie pałacu Wiśniowieckich i Mniszchów w Wiśniowcu w 1924Петро Гуцал, Городецький Владислав Владиславович w Tarnopolski Słownik encyklopedyczny, t. 1, s. 400. .
Galeria
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu Władysław Kategoria:Ludzie związani z Kijowem Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu w Teheranie Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Polscy przedsiębiorcy Kategoria:Urodzeni w 1863 Kategoria:Zmarli w 1930