Cziatura () – miasto w regionie Imeretia w Gruzji, siedziba gminy Cziatura.
Według danych szacunkowych na 2014 liczyło 12 803 mieszkańców.
thumb|Siedziba władz miejskich w Cziaturze
Geografia i historia Miasto położone jest w głębi kraju, w górskiej dolinie na brzegach Kwirili.
W 1879 gruziński poeta Akaki Cereteli badał ten rejon w poszukiwaniu rud manganu i żelaza, których złoża udało mu się odkryć. W wyniku dalszych intensywnych badań odkryto kilka pokładów tlenku, nadtlenku i węglanu manganu nadających się do komercyjnej eksploatacji, o grubości wahającej się od 0,2 do 16 metrów. Zarządzaniem i eksploatacją bogatych złóż zajęła się, powołana przez państwo, spółka JSC Chiaturmanganese. Ocenia się, że ilość wszystkich rynkowych kategorii rud manganu wynosi 239 mln ton, a w ich skład wchodzą rudy tlenkowe (41,6%), rudy węglanowe (39%) i rudy nadtlenkowe (19%). W celu przewozu rud manganu do stalowni w Zestaponi, spółka wybudowała linię kolejową, obsługiwaną przez Koleje Gruzińskie, która obecnie jest już w całości zelektryfikowana. Produkcja manganu wzrosła w 1905 r. do 60% światowego zapotrzebowania.
W Cziaturze znajduje się Teatr Narodowy im. Ceretelego, 10 szkół, wydział Politechniki Gruzińskiej oraz katedra Mgwimewi pochodząca z X–XI wieku. W okresie rewolucji 1905 Cziatura była jedyną twierdzą bolszewików w zdecydowanie mienszewickiej Gruzji. 3700 górników pracowało 18 godzin dziennie, spało w kopalniach i zawsze było pokrytych sadzą. Nie mieli nawet łaźni. Stalin przekonał ich do poparcia bolszewików w czasie debaty z mienszewikami. Bardziej spodobało się im jego krótkie, piętnastominutowe wystąpienie od długich przemówień jego rywali. Nazywali go „sierżantem Kobą”. Założył drukarnię i „czerwone oddziały bojowe”. Na czele uzbrojonych górników postawił Wano Kasaszwilego. Właściciele kopalń popierali go, ponieważ dawał im ochronę przed złodziejami, ale niszczył kopalnie, których właściciele odmówili mu opłacania haraczuSimon Sebag Montefiore, Young Stalin, s. 131–133..
W 1906 pociąg ze złotem wiozący wynagrodzenie dla górników został napadnięty przez oddział Koty Canicadzego, zajmujący się wywłaszczeniami. Walka trwała 2 godziny, zabito żandarma i żołnierza oraz zrabowano 21 tys. rubliSimon Sebag Montefiore, Young Stalin, s. 130.. Górnicy przeprowadzili w czerwcu i lipcu, zakończony sukcesem, 55 dniowy strajk. Żądali ośmiogodzinnego dnia pracy, wyższych płac i skasowania nocnej zmiany. Policja zezwoliła Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji na prowadzenie strajku pod warunkiem braku żądań politycznychRonald Grigor Suny, The making of the Georgian nation, s. 178.. Górnicy byli wspomagani przez strajki solidarnościowe w Batumi i Poti..
W 1979 roku miasto zostało odznaczone Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy. W 2006 przyznano status powiatu miejskiego.
Cziatura jest siedzibą arcybiskupa Cziatury.
thumb|Stacja kolejek linowych thumb|Jedna ze stacji kolejki linowej
Gospodarka Ośrodek wydobycia rud manganu. W mieście rozwinął się przemysł materiałów budowlanych oraz spożywczy.
System kolejek linowych Ze względu na strome doliny rzeki w 1954 zbudowany został w mieście system kolejek linowych, który miał ułatwić transport pracowników tutejszej kopalni. System funkcjonował , pomimo złego stanu technicznego.
Zobacz też Trolejbusy w Cziaturze
Współpraca międzynarodowa Miasta i gminy partnerskie Keila, Estonia Sigulda, Łotwa Nikopol, Ukraina
Przypisy
Kategoria:Miasta w Imeretii Kategoria:Miasta odznaczone Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy