thumb|Rynek w Golubiu-Dobrzyniu thumb|Plac Tysiąclecia w Golubiu-Dobrzyniu. Widoczny kościół św. Katarzyny i Urząd Miejski (po prawej) Golub-Dobrzyń – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba powiatu golubsko-dobrzyńskiego i gminy wiejskiej Golub-Dobrzyń.

Golub-Dobrzyń powstał formalnie 15 maja 1951 (de facto już w 1941 roku, s. 125, 129.) przez połączenie miast Golubia i Dobrzynia nad Drwęcą., leżących na przeciwległych brzegach Drwęcy.

Rzeka nie tylko oddzielała od siebie miasta, lecz także stanowiła linię graniczną między Polską a państwem zakonu krzyżackiego w latach 1231–1454; w latach 1466–1772 oddzielała woj. chełmińskie od ziemi dobrzyńskiej, a od 1815–1918 oddzielała zabór pruski od rosyjskiego.

Prawobrzeżny Golub był miastem już w XIV w., chociaż dokładna data ustanowienia jego praw miejskich nie jest znana. Pierwszy dokument lokacyjny zaginął już w średniowieczu. Wznowił go wielki mistrz zakonu krzyżackiego Michał Küchmeister w roku 1421. W 1772 r. znalazł się w zaborze pruskim, przejściowo w latach 1807–1815 w Księstwie Warszawskim, po czym ponownie w Królestwie Prus do 1918 r. Jest prawie sześć razy mniejszy od Dobrzynia; w 2011 roku liczył 1887 mieszkańców.

Lewobrzeżny Dobrzyń nad Drwęcą posiadał prawa miejskie w latach 1789–1870 i ponownie od 1919Postanowienie z 19 (31) grudnia 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, s. 471).Dz.Pr.P.P. 1919 nr 13, poz. 140.. W 1793 r. znalazł się w zaborze pruskim, od 1807 do 1815 w Księstwie Warszawskim, później w Królestwie Polskim do 1832 r., a następnie w Imperium Rosyjskim aż do 1918 r. Według danych z 2011 Dobrzyń miał 10 722 mieszkańcówBruzda, Sandra (2011, June 13). E-mail: Demographic data for 2011 for the left-bank part of Golub-Dobrzyń (Dobrzyń nad Drwęcą) – formerly in Congress Poland. Golub-Dobrzyń, Urząd Miasta, Wydział Organizacyjny i Spraw Społecznych in Golub-Dobrzyń.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa toruńskiego, a wcześniej w latach 1950–1975 do województwa bydgoskiego.

Według danych GUS z 31 grudnia 2023 roku Golub-Dobrzyń liczył 11 261 mieszkańców.

Struktura powierzchni Według danych z roku 2005 miasto Golub-Dobrzyń ma obszar 7,5 km², w tym: użytki rolne: 47% użytki leśne: 15% co stanowi 1,22% powierzchni powiatu.

Demografia Według danych z 1 stycznia 2006 miasto miało 13 057 mieszkańców. Na dzień 31 grudnia 2009 natomiast, liczba zamieszkujących Golub-Dobrzyń osób wynosiła 14 069.

Dane z 31 grudnia 2022:

Opis Ogółem Kobiety MężczyźniJednostka osób % osób % osób %Populacja 11 443 100 6003 52,46 5440 47,54Gęstość zaludnienia[mieszk./km²] 1525,7 800,4 725,3 thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców Golubia-Dobrzynia w 2014 roku mały|Golub na litografii Napoleona Ordy (1880)

Historia Zobacz hasła Golub oraz Dobrzyń.

Burmistrzowie Henryk Kowalski, burmistrz w latach 1990–1995; pierwszy po okresie Polski Ludowej Janina Tuszyńska, burmistrz w latach 1995–1998 Bohdan Bartoszewski, burmistrz w latach 1998–2002 Roman Tasarz, burmistrz w latach 2002–2014 Mariusz Piątkowski, burmistrz w latach 2014–2024 Dominika Piotrowska, burmistrz od 2024 r.

Ludzie związani z Golubiem-Dobrzyniem

Zabytki thumb|Zamek krzyżacki w Golubiu-Dobrzyniu thumb|Kościół pw. św. Katarzyny w Golubiu thumb|Dom „Pod Kapturem” thumb|Golubska starówka nocą Według rejestru zabytków NID na listę zabytków nieruchomych wpisane są: Zamek w Golubiu z XIV wieku, przebudowany w XVI i XVII wieku, nr rej.: A-149/65 z 18.10.1934 Kościół św. Katarzyny w Golubiu z początku XIV w. w stylu gotyckim z renesansową kaplicą Kostków, parafialny, ul. Kościelna 13, nr rej.: A/341 z 22.04.1930 Kościół św. Katarzyny w Dobrzyniu z 1823–1827 r., parafialny, Plac Tysiąclecia 14, nr rej.: A/494 z 31.08.1927 i z 23.01.1996, wewnątrz wyposażenie pochodzące częściowo ze zburzonego kościoła św. Mikołaja w Toruniu Mury obronne w Golubiu (fragmenty) z XIV i XV w. z zachowaną basztą, nr rej.: A/140/432 z 21.12.1959 (brak decyzji w KOBiDZ) Dom podcieniowy z 1771 r., Rynek 19, szachulcowy, nr rej.: A/581 z 2.07.1960 kamienica, Rynek 35, XIV/XV, 1617, XIX-XX, nr rej.: A/1525 z 20.04.2009 stare miasto w Golubiu, XIV, nr rej.: 366/124 z 17.09.1957

inne: zespół kamienic z XVIII i XIX w. w Golubiu kościół poewangelicki z 1909 r. w stylu neogotyckim w Golubiu Najmniejszy dzwon Zygmunta, uruchamiany na specjalne okazje W centrum Dobrzynia zachowane kwartały przedwojennej zabudowy

Osiedla mieszkaniowe Stare Miasto Podzamek Osiedle Brodnickie Osiedle Młodych (Sahara, Żeromskiego) Osiedle Zwycięstwa Osiedle Leśne Osiedle Drwęckie Osiedle Panorama Osiedle Sokołowskie Osiedle Ruziec

Sklepy sieciowe Biedronka Polo Market Intermarché, Bricomarché Netto Lidl Rossmann Pepco Dino Lewiatan Media Expert Odido 5.10.15 Żabka Martes Sport CCC kaes.

Edukacja thumb|Kościół poewangelicki z 1909 r., obecnie siedziba szkoły podstawowej Przedszkola

Przedszkole Publiczne nr 2 im. Marii Konopnickiej Niepubliczne Przedszkole im. Juliana Tuwima „Julianek”

Szkoły Podstawowe

Szkoła Podstawowa nr 1 im. Konstytucji 3 Maja, ul. Zamkowa 19 oraz ul. Brodnicka 1 Szkoła Podstawowa nr 2 im. Orła Białego w Zespole Szkół Miejskich, ul. Żeromskiego 11 Specjalna Szkoła Podstawowa nr 3 w Zespole Szkół nr 3, ul. Konopnickiej 15

Szkoły ponadgimnazjalne

Zespół Szkół nr 1 im. Anny Wazówny, ul. PTTK 28 Liceum Ogólnokształcące Szkoła Policealna dla Dorosłych Zespół Szkół nr 2, ul. Kilińskiego 31 Liceum Ogólnokształcące Technikum Rolnicze Technikum Ekonomiczne Technikum Architektury Krajobrazu Technikum Organizacji Reklamy Technikum Informatyczne Branżowa Szkoła I Stopnia Zespół Szkół Miejskich w Golubiu-Dobrzyniu, ul. Żeromskiego 11 Szkoła Podstawowa nr 2 im. Orła Białego Ogólnokształcąca Szkoła Sztuk Pięknych Szkoła Muzyczna I stopnia Res Facta Musica, ul. Żeromskiego 11 Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, ul. Żeromskiego 11 Publiczna Szkoła Muzyczna I stopnia, ul. Konopnickiej 15

Kultura Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna im. Ks. K. Malinowskiego Czytelnia, ul. Żeromskiego 11 Filia dla Dzieci i Młodzieży, ul. Żeromskiego 11 Filia Osiedle Młodych, ul. Mickiewicza 6 Wypożyczalnia, ul. Hallera 13 Dom Kultury, ul. Hallera 13

Związki wyznaniowe thumb|Kościół św. Katarzyny w Dobrzyniu Kościół rzymskokatolicki Parafia św. Katarzyny w Golubiu-Dobrzyniu (Dobrzyń nad Drwęcą) Parafia św. Katarzyny w Golubiu-Dobrzyniu (Golub) Świadkowie Jehowy zbór (Sala Królestwa: Kowalewo Pomorskie, ul. Kilińskiego 2)

Zobacz też Golub Dobrzyń gmina Golub-Dobrzyń powiat golubsko-dobrzyński Golub-Dobrzyń – stacja kolejowa

Przypisy

Linki zewnętrzne

Archiwalne widoki i publikacje związane z miejscowością w bibliotece Polona

Kategoria:Miasta w województwie kujawsko-pomorskim Kategoria:Miasta w Polsce, którym nadano prawa miejskie w XX wieku