mały|221x221px|Grób Artura Śliwińskiego na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Artur Śliwiński (ur. 17 sierpnia 1877 w Ruszkach, zm. 16 stycznia 1953 w Warszawie) – polski historyk, publicysta, polityk, premier Polski w 1922, senator IV i V kadencji w II RP w latach 1935–1939, wolnomularzForpoczty masonerii w Polsce, „Myśl Narodowa” z 1933, nr 30, s. 343..
Życiorys Urodził się w rodzinie ziemiańskiej jako syn Artura i Mani z Zielińskich, właścicieli folwarków Ruszki i Wyrów k. Żychlina. Miał liczne rodzeństwo – starsi bracia Stefan był lekarzem, Stanisław – inżynierem cukrownikiem, młodszy Tadeusz – technologiem cukrownikiem. Ukończył gimnazjum w Warszawie oraz studiował w Akademii Handlowej w Lipsku.
Od 1902 był członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej. W latach 1900–1905 współpracował z lewicowymi czasopismami w Warszawie. W okresie rewolucji 1905 przebywał w Kijowie, gdzie kierował miejscową organizacją PPS. W 1905 ożenił się z Leokadią Czarnecką. W 1906 roku, będąc pod nadzorem policyjnym, wraz z żoną wyjechał do Galicji. W listopadzie 1906 został redaktorem teoretycznego dwutygodnika „Trybuna” w Krakowie, nieoficjalnego organu „starych”, po rozłamie w PPS – Frakcji Rewolucyjnej. Od 1907 członek Komitetu Zagranicznego PPS. W 1907 osiedlił się na stałe wraz z żoną w Warszawie. W tym okresie pracował w banku. Od 1908 wydawał dwutygodnik „Witeź”. W 1912 był jednym z założycieli, a następnie czołowych działaczy Związku Patriotów.
Podczas I wojny światowej, był jednym z najbliższych współpracowników starszej generacji Józefa Piłsudskiego. Inspirator powstania i jeden z przywódców działającego od sierpnia do października 1914 Zjednoczenia Organizacji NiepodległościowychJerzy Z. Pająk, Lewica niepodległościowa w Królestwie Polskim (sierpień 1914–sierpień 1915), [w:] „Czasy Nowożytne”, 1998, t. 5, s. 42. w którym reprezentował PPS. Po przekroczeniu linii frontu we wrześniu 1914 został jednym z inicjatorów a następnie działaczy Polskiej Organizacji Narodowej. W październiku 1914 przedostaje się powtórnie do Warszawy i tam współuczestniczy w odbudowie warszawskiej organizacji PPS. Następnie we władzach Unii Stronnictw Niepodległościowych z ramienia PPS. Od połowy 1915 roku wycofuje się całkowicie z działalności na terenie PPS i od tej pory działa w Związku Patriotów i USN. Jeden z inicjatorów a następnie członków utworzonego 5 sierpnia 1915 Komitetu Naczelnego Zjednoczonych Stronnictw Niepodległościowych.
Od 18 grudnia 1915 do 18 lutego 1917 przewodniczył Centralnemu Komitetowi Narodowemu w Warszawie. W 1917 został sekretarzem Tymczasowej Rady Stanu i prezesem Stronnictwa Niezawisłości Narodowej. Był jednym z czołowych działaczy Komisji Porozumiewawczej Stronnictw DemokratycznychJerzy Pająk: Zjazdy Okręgowej Komisji Porozumiewawczej Stronnictw Niepodległościowych w Kielcach w listopadzie 1917 roku, Między Wisłą a Pilicą. Studia i materiały historyczne, pod red. K. Brachy i S. Wiecha, t. 1, 2000, s. 305..
Po wojnie, w latach 1918–1919 pełnił funkcję wiceprezesa Warszawskiej Rady Miejskiej, a w latach 1919–1922 był wiceprezydentem Warszawy. Został powołany na urząd premiera 28 czerwca 1922. Podał się do dymisji 7 lipca 1922. W 1925 został dyrektorem naczelnym Teatrów Miejskich w Warszawie, a w latach 1932–1939 był dyrektorem Polskiego Banku Komunalnego. W latach 30. wrócił do polityki, tym razem pełniąc mandat senatora (1935–1939), jako powoływany przez prezydentaAlbum-skorowidz Senatu i Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmu Śląskiego. Kadencja 1935/1940, 1936, s. 197..
Po wybuchu II wojny światowej był członkiem Komitetu Obywatelskiego przy dowódcy Armii „Warszawa”. Był jednym z 12 zakładników wskazanych Niemcom zgodnie z aktem kapitulacji miasta z 28 września „celem zabezpieczenia przed aktami sabotażu”. W latach 1939–1941 prezesował Stołecznemu Komitetowi Samopomocy Społecznej.
Zmarł 16 stycznia 1953 w Warszawie, został pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 50-6-6/7). W 2022 z inicjatywy premiera Mateusza Morawieckiego, grób Artura Śliwińskiego został odnowiony. Cały projekt został zrealizowany przez Fundację Stare Powązki we współpracy z Kancelarią Prezesa Rady Ministrów.
Materiały archiwalne Artura Śliwińskiego znajdują się w PAN Archiwum w Warszawie pod sygnaturą III-59Spis inwentarzy, Polska Akademia Nauk Archiwum w Warszawie, [dostęp 2024-02-21]..
Życie prywatne W 1905 ożenił się z Leokadią Czarnecką, z którą miał dwie córki.
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2 maja 1924) Złoty Wawrzyn Akademicki (5 listopada 1935) („za wybitną twórczość krytyczno-literacką, naukową i publicystyczną w dziedzinie literatury pięknej”).
Przypisy
Bibliografia
Katarzyna Czekaj, Artur Śliwński (1877–1953). Polityk, publicysta, historyk, Warszawa 2011, .
Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii Kategoria:Członkowie Centralnego Komitetu Narodowego w Warszawie (1915–1917) Kategoria:Członkowie Komisji Porozumiewawczej Stronnictw Demokratycznych Kategoria:Członkowie Komitetu Obywatelskiego (1939) Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Narodowej Kategoria:Członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej – Frakcja Rewolucyjna Kategoria:Członkowie Stronnictwa Niezawisłości Narodowej (1917–1918) Kategoria:Członkowie Tymczasowej Rady Stanu Kategoria:Członkowie Zjednoczenia Organizacji Niepodległościowych Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Wawrzynem Akademickim Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Politycy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej (1892–1906) Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy wolnomularze (II Rzeczpospolita) Kategoria:Premierzy II Rzeczypospolitej Kategoria:Radni Warszawy (II Rzeczpospolita) Kategoria:Samorządowcy II Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie II Rzeczypospolitej (nominacja prezydenta) Kategoria:Senatorowie IV kadencji (1935–1938) Kategoria:Senatorowie V kadencji (1938–1939) Kategoria:Urodzeni w 1877 Kategoria:Wiceprezydenci Warszawy (II Rzeczpospolita) Kategoria:Zmarli w 1953