mały|Odcisk dłoni i podpis W. Kowalskiego w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach thumb|Grób Władysława Kowalskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Władysław Kowalski (ur. 24 lutego 1936 w Żurawcach, zm. 29 października 2017 w Józefowie) – polski aktor i nauczyciel akademicki.

Życiorys Dorastał najpierw we wsi Żurawce koło Tomaszowa Lubelskiego, a później na Mazurach. Był synem Anastazji i Pawła Kowalskich. Miał brata. Podczas nauki w Liceum Ogólnokształcącym im. Stefana Żeromskiego w Iławie, nauczyciel języka polskiego przekonał Władysława Kowalskiego, żeby zdawał do Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie.

W 1956 wystąpił w roli Trojanina w sztuce Wojny trojańskiej nie będzie Jeana Giraudoux u boku Zbigniewa Zapasiewicza i Mariana Kociniaka. Na studiach poznał swoją pierwszą żonę Elżbietę KępińskąTygodnik „Rewia” nr 51, 16 grudnia 2015, str. 44–45. Razem zaangażowali się do Teatru Wybrzeże w Gdańsku, gdzie Kowalski w 1959 zadebiutował w podwójnej roli Chucha i Polo Pope w spektaklu Kapelusz pełen deszczu Michaela Vincente Gazzo w reż. Andrzeja Wajdy. Wspólnie z Kępińską odniósł sukces w spektaklu Smak miodu Shelagh Delaney (1959) w reż. Konrada Swinarskiego. Za rolę Harry’ego w przedstawieniu Zabawa jak nigdy Williama Saroyana (1960) w reż. Jerzego Golińskiego zdobył wyróżnienie na II Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu. Następnie występował na deskach teatrów warszawskich: Ateneum (1960–1974) i Powszechnego (1974–2005). W początkowym okresie na ekranie stworzył serię ról ludzi młodych, niedoświadczonych, wchodzących w życie.

W 1984 na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych otrzymał nagrodę dla najlepszego aktora za rolę w filmie Kartka z podróży (reż. Waldemar Dziki). Laureat Nagrody im. Aleksandra Zelwerowicza – przyznawanej przez redakcję miesięcznika „Teatr” – za sezon 1994/1995, za rolę Podkolesina w Ożenku Nikołaja Gogola w reż. Andrzeja Domalika w Teatrze Powszechnym im. Zygmunta Hübnera w Warszawie. Podczas VIII Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach w 2003 odcisnął swoją dłoń na Promenadzie Gwiazd.

Od 2005 był aktorem Teatru Dramatycznego im. Gustawa Holoubka w Warszawie. W latach 80. XX w. był nauczycielem akademickim Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie.

W trakcie trwania małżeństwa miał romans z aktorką Kaliną Jędrusik. Od 1981 był żonaty z Moniką SołubiankąTygodnik „Rewia” nr 38, 21 września 2016, s. 44–45.. W 2013 został twarzą Kampanii Przeciw Homofobii, występując na plakatach ze swoim synem Jakubem.

Zmarł w wieku 81 lat, 29 października 2017. 10 listopada został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Alei Zasłużonych (kwatera G-tuje-36).

Filmografia 1960: Rozstanie – Olek Nowak 1961: Złoto – Kazik 1961: Droga na Zachód – Roman Górski, pomocnik maszynisty 1963: Rozwodów nie będzie – Tomek 1964: Gdzie jesteś, Luizo? (seria Zagubione w przestrzeni) (film krótkometrażowy) – Ludwik 1967: Morderca zostawia ślad – Romek Kmiecik, brat Gośki 1968: Stawka większa niż życie (serial telewizyjny) – Adam Pruchnal, inkasent (odc. 10) 1969: Jarzębina czerwona – chorąży Jerzy Kręcki 1970: Kolumbowie (serial telewizyjny) – Jerzy 1971: Patrząc pod słońce – młody naukowiec 1972: Trzeba zabić tę miłość – lekarz 1974: S.O.S. (serial telewizyjny) – redaktor Rafał Kostroń 1975: Domy z deszczu. Impresja z Konstantego Paustowskiego – major Kulesza 1977: Szpital Przemienienia – pacjent szpitala 1977: Wesołych świąt – mąż Reni 1980: Bez miłości – redaktor Piotr Kłosiński, kierownik działu społecznego tygodnika „Kultura i My” 1980: Jeśli serce masz bijące – Antoni Adamski, ojciec Henia 1980: Mniejsze niebo – Filip Szmidt, przyjaciel Artura 1980: Punkt widzenia – docent Bułhak (odc. 2 i 3) 1981: Dreszcze – ojciec Tomka 1981: Jan Serce (serial telewizyjny) – Jacek Maziarski, kolega Jana z czasów szkolnych, członek drużyny 1981: Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy (serial telewizyjny) – profesor Ludwig Bernhardt (odc. 12) 1983: Adopcja – były mąż Elżbiety 1983: Kartka z podróży – Jakub Rosenberg 1983: Planeta krawiec – doktor Janik 1983: Przeznaczenie – doktor Kruszyński 1983: Synteza – Zborowski 1984: 111 dni letargu – Adam Grzymała-Siedlecki 1985: Medium – komisarz Selin 1985: Podróże pana Kleksa – Arcymechanik, były król Patentonii 1986: Cudowne dziecko – inspektor policji 1986: Komediantka – dramaturg Pafnucy Głogowski, autor „Chamów” 1986: Maskarada – Jerzy Wolf 1987: Komediantka (serial telewizyjny) – dramaturg Pafnucy Głogowski, autor „Chamów” 1988: Dekalog VII – Stefan, ojciec Majki 1988: Mistrz i Małgorzata (serial telewizyjny) – Mistrz 1988: Oszołomienie – Władysław Janota-Czerkański 1989: Modrzejewska (serial telewizyjny) – fotograf 1990: Ucieczka z kina „Wolność” – Tadeusz, aktor grający profesora, ojca Małgorzaty w filmie „Jutrzenka” 1991: Cynga – doktor 1991: Panny i wdowy – Jan Darski, miłość Eweliny 1991: Podwójne życie Weroniki – ojciec polskiej Weroniki 1992: 1968. Szczęśliwego Nowego Roku – Bolesław Szokalski 1992: Kuchnia polska (serial telewizyjny) – profesor Bolesław Szokalski 1992: Sauna – Ernst Ruppert 1993: Straszny sen Dzidziusia Górkiewicza – kapitan SB Felek-Wyjadek 1993–1994: Bank nie z tej ziemi (serial telewizyjny) – Magister, pomocnik „Prezesa” 1995: Deborah – Grosman, ojciec Debory 1995: Maszyna zmian (serial telewizyjny) – Sebastian Mil 1996: Dzień wielkiej ryby – mąż Ireny 1996: Poznań 56 – profesor w pociągu 1997: Łóżko Wierszynina – Czechow 1998: Spona – Tymoteusz „Alcybiades” Misiak, nauczyciel historii 1998: 13 posterunek – generał (odc. 8) 1999: Królowa aniołów – ojciec Jakuba 1999: Pan Tadeusz – Jankiel 2001: Avalon – Game Master 2001: Marszałek Piłsudski (serial telewizyjny) – Iwan Sabasznikow 2003–2009: Na Wspólnej (serial telewizyjny) – doktor Ryszard Nowotarski 2003: Pogoda na jutro – przeor klasztoru 2007: Katyń – Jan, ojciec rotmistrza Andrzeja, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego 2007: Ogród Luizy – mecenas „Kaleka” Frankowski 2007: Odwróceni – pulmonolog (odc. 2) 2008: Doręczyciel (serial telewizyjny) – Juraś Milczek 2008: Glina – reżyser Adam Braun (odc. 21) 2009: Popiełuszko. Wolność jest w nas – profesor fizyki 2009: Balladyna (The Bait) – ojciec 2009: Ojciec Mateusz (serial telewizyjny) – archeolog Henryk Tworowski (odc. 17) 2010: Mistyfikacja – doktor Leopold 2010: Taniec śmierci. Sceny z Powstania Warszawskiego 2011: Pokaż, kotku, co masz w środku – ksiądz 2011: Układ warszawski – Henryk Małecki (odc. 3) 2014: Bogowie – profesor Jan Moll 2014: Ojciec Mateusz (serial telewizyjny) – stryj Wacław (odc. 152) 2015: Body/Ciało – Władysław, sąsiad prokuratora 2015: Excentrycy, czyli po słonecznej stronie ulicy – doktor Garfinkel

Dubbing Filmy 1963: Następcy tronów – Anzelmo 1964: Słońce w sieci – Brygadzista 1966: Pałace w płomieniach – Stan Marin 1968: Napad stulecia – Walter Lloyd 2006: Jan Paweł II 2006: Opowieści z Narnii: Lew, czarownica i stara szafa – profesor Digory Kirke 2016: Mój przyjaciel orzeł – Danzer

Seriale 1973: Wielka miłość Balzaka – Ferenc Liszt (odc. 5), Victor Hugo (odc. 7) 1991: Serce – narrator

Gry komputerowe 2000: Faust: Gra duszy – Marcellus Faust 2000: Planescape: Torment – Dak’kon

Odznaczenia, nagrody i wyróżnienia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski – za wybitne zasługi dla kultury polskiej, za osiągnięcia w pracy artystycznej (30 kwietnia 2001)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 kwietnia 2001 r. o nadaniu orderów i odznaczeń () – pkt 4. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1979) Złoty Krzyż Zasługi (1974) Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2014) Odznaka Zasłużony Działacz Kultury (1980) Wyróżnienie na II Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu za rolę Harry’ego w sztuce Zabawa jak nigdy Williama Saroyana w reż. Jerzego Golińskiego w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1960) Nagroda Komitetu do Spraw Radia i Telewizji za kreacje aktorskie w przedstawieniach Teatru Telewizji (1965) Nagroda na I Opolskich Konfrontacjach Teatralnych w Opolu za rolę Saint-Just’a w spektaklu Sprawa Dantona Stanisławy Przybyszewskiej w reż. Andrzeja Wajdy w Teatrze Powszechnym w Warszawie (1975) Nagroda II stopnia na XV Kaliskich Spotkaniach Teatralnych w Kaliszu za rolę Saint-Juista w spektaklu Sprawa Dantona Stanisławy Przybyszewskiej w Teatrze Powszechnym w Warszawie (1975) Nagroda główna na XVIII Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu za rolę Iwana Fiodorowicza w spektaklu Odpocznij po biegu Władysława Terleckiego w reż. Zygmunt Hübnera w Teatrze Powszechnym w Warszawie (1977) Nagroda na V Opolskich Konfrontacjach Teatralnych w Opolu za rolę Rejenta w spektaklu Zemsta Aleksandra Fredry w reż. Zygmunt Hübnera w Teatrze Powszechnym w Warszawie (1979) Brązowy Lew na 9. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku za rolę Jakuba Rozenberga w filmie Kartka z podróży w reż. Waldemara Dzikiego (1984) Nagroda na XXIV Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu za rolę Bohatera w spektaklu Kartoteka Tadeusza Różewicza w reż. Michała Ratyńskiego w Teatrze Powszechnym w Warszawie (1984) „Złoty Ekran” za rolę Adama Grzymały-Siedleckiego w filmie 111 dni letargu w reż. Jerzego Sztwiertni (1986) Grand Prix na XXXV Kaliskich Spotkaniach Teatralnych w Kaliszu za rolę Iwana Podkolesina w Ożenku Nikołaja Gogola w reż. Andrzeja Domalika w Teatrze Powszechnym w Warszawie (1995) Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza za rolę Podkolesina w Ożenku w Teatrze Powszechnym w Warszawie (1995) Złoty Wawrzyn Grzymały przyznany w Bydgoszczy (1997) Nagroda na XXXIX Kaliskich Spotkaniach Teatralnych w Kaliszu za rolę Johnypateenmike’a w spektaklu Kaleka z Inishmaan Martina McDonagha w reż. Agnieszki Glińskiej i Władysława Kowalskiego w Teatrze Powszechnym w Warszawie (1999) Nagroda na VI Ogólnopolskim Festiwalu Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych – tytuł „Najprzyjemniejszego Spektaklu” dla przedstawienia Kaleka z Inishmaan w Teatrze Powszechnym w Warszawie (2000)

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Władysław Kowalski w bazie Akademia Polskiego Filmu

Kategoria:Absolwenci Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza Kategoria:Artyści Teatru Wybrzeże w Gdańsku Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii Kategoria:Ludzie związani z Żurawcami Kategoria:Najlepsi aktorzy pierwszoplanowi na FPFF Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1936 Kategoria:Zmarli w 2017