Krogulec zmienny (Accipiter striatus) – gatunek ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae). Występuje w Ameryce Północnej i Południowej – od Alaski i Kanady po północną Argentynę; populacje z północy zasięgu są wędrowne.
Systematyka i zasięg występowania Zwykle wyróżnia się 10 podgatunków Accipiter striatus: A. s. perobscurus Snyder, 1938 – Wyspy Królowej Charlotty (Kolumbia Brytyjska, zachodnia Kanada). A. s. velox (A. Wilson, 1812) – krogulec amerykański – Kanada, USA (w tym Alaska). Zimuje na południe od zasięgu letniego – aż po Panamę. A. s. suttoni van Rossem, 1939 – południowy Nowy Meksyk (południowo-zachodnie USA) do wschodniego Meksyku. A. s. madrensis Storer, 1952 – południowo-zachodni Meksyk. A. s. fringilloides Vigors, 1827 – krogulec rdzawouchy – Kuba. A. s. striatus Vieillot, 1808 – krogulec zmienny – Hispaniola. A. s. venator Wetmore, 1914 – krogulec portorykański – Portoryko. A. s. chionogaster (Kaup, 1852) – krogulec gwatemalski – południowy Meksyk do Nikaragui. A. s. ventralis P.L. Sclater, 1866 – krogulec andyjski – Wenezuela do zachodniej Boliwii. A. s. erythronemius (Kaup, 1850) – krogulec brazylijski – południowo-wschodnia Boliwia i południowa Brazylia do Paragwaju, Urugwaju i północnej Argentyny. Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) i autorzy Handbook of the Birds of the World (HBW) wyróżnili 7 podgatunków, gdyż uznają taksony chionogaster, ventralis i erythronemius za osobne gatunki:
Charakterystyka mały|lewo|Krogulec zmienny w locie Wygląd Skrzydła krótkie oraz zaokrąglone, ogon długi, zakończony równo lub wcięty. Dorosłe ptaki z wierzchu niebieskoszare, od spodu białe z rudymi prążkami. Tęczówki na samym początku żółtopomarańczowe, z wiekiem robią się czerwone. Podgatunki występujące bardziej na zachód są mniejsze. Rozmiary długość ciała samców 24–27 cm, samic 29–34 cm; rozpiętość skrzydeł samców 53–56 cm, samic 58–65 cm (populacje z umiarkowanych rejonów Ameryki Północnej); inni autorzy podają rozpiętość skrzydeł 42–68 cm (bez podziału na płcie). Masa ciała samce 87–114 g, samice 150–218 g (populacje z umiarkowanych rejonów Ameryki Północnej); inne pomiary: samce 82–125 g, samice 144–218 g (podgatunek velox), samiec 94,9 g, samica 171 g (venator), samice 224–242 g (ventralis), samice 112–125 g (erythronemius).
Zachowanie Żywi się głównie ptakami, a także drobnymi ssakami. Buduje gniazdo z patyków wysoko na drzewie, zwykle wśród gęstego listowia. W zniesieniu 2–5 jaj, najczęściej 4, są one białe z wyraźnymi brązowymi plamami i kropkami.
Status zagrożenia Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje krogulca zmiennego za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) nieprzerwanie od 2006 roku, kiedy to został po raz pierwszy sklasyfikowany w obecnie stosowanym ujęciu systematycznym. W 2020 roku organizacja Partners in Flight szacowała liczebność światowej populacji na około milion dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy. Populacje podgatunków występujących endemicznie na wyspach Karaibów są zagrożone wyginięciem; np. liczebność podgatunku A. s. venator z Portoryko szacowano w 2006 roku na 154 osobniki.
Przypisy
Systematyka i nazewnictwo polskie za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Jastrzębiowate Kategoria:Ptaki Ameryki Północnej Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1808 roku Kategoria:Taksony opisane przez Louisa Pierre’a Vieillota