Wojciech Banach (ur. 31 sierpnia 1953 w Bydgoszczy, zm. 20 września 2022 tamże) – polski poeta, inżynier elektryk oraz kolekcjoner.

Życiorys Był absolwentem Technikum Mechaniczno-Elektrycznego w Bydgoszczy. Ukończył elektrotechnikę na Akademii Techniczno-Rolniczej. Od ukończenia studiów w roku 1978, pracował jako konstruktor w Famor S.A. (dawniej: Zakłady Urządzeń Okrętowych Famor) w Bydgoszczy.

Jako poeta debiutował trzema wierszami na łamach miejscowego tygodnika społeczno-kulturalnego Fakty (1976). W Bydgoszczy i w Gdańsku wydał szereg tomików wierszy. W latach 1975–1981 był członkiem Grupy Faktu Poetyckiego Parkan i Koła Młodych ZLP, od roku 1990 był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, a od 2011 roku pełnił funkcję prezesa Bydgoskiego Oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

W roku 1977 zdobył III nagrodę w konkursie Socjalistycznego Związku Studentów Polskich Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i Koła Młodych ZLP. Rok później (1978) został laureatem XIX Ogólnopolskiego Turnieju Poezji Społecznie Zaangażowanej Czerwona Róża. W plebiscycie bydgoskiej redakcji Gazety Wyborczej został wybrany Artystą Roku 2002 w dziedzinie literatury, w roku 2005 był laureatem Nagrody Artystycznej Prezydenta Bydgoszczy, a w roku 2007 odznaczony został Srebrnym Krzyżem Zasługi. W latach 2009 i 2015 był laureatem Złotej Strzały Łuczniczki – nagrody literackiej Prezydenta Miasta za najlepszą bydgoską książkę ubiegłego roku, a w 2016 roku został nagrodzony Medalem „Za Twórczy Wkład w Kulturę Chrześcijańską”. W 2019 roku uhonorowany został Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Promocja istotnej części twórczości Banacha odbywała się także w bydgoskim niezależnym centrum kultury – Galerii Autorskiej Jana Kaji i Jacka Solińskiego. Jego poezja prezentowana była również za granicą w polonijnym ośrodku kulturalnym Salon Kultury Polskiej w Edynburgu oraz publikowana w polonijnej prasie – Polskim Magazynie w UK. Członek kapituły Nagrody Poetyckiej im. Kazimierza Hoffmana „KOS”.

Pochowany na Cmentarzu Trójcy Świętej w Bydgoszczy.

Kolekcjonerstwo Gromadził bydgostiana, głównie pamiątki historyczne w formie dawnych fotografii i pocztówek. Pod patronatem władz miejskich i szeregu innych lokalnych sponsorów, korzystając z własnej kolekcji starych pocztówek opublikował 3 obszerne albumy poświęcone widokom miasta oraz – poczynając od roku 1995 – szereg zestawów reprintów bydgoskich widokówek (głównie w Wydawnictwie Galeria Autorska, wcześniej Wydawnictwo Labirynt), które są cennym źródłem ikonograficznym. Zgromadził także unikatową kolekcję archiwalnych pocztówek patriotycznych, obejmujących tematyką czasy zaborów, kolejnych powstań oraz okres II RP – z najstarszymi egzemplarzami pochodzącymi z początków XIX wieku. Brał udział w licznych wystawach widokówek, prezentacje jego zbiorów zostały włączone w program obchodów 100-lecia Odzyskania Niepodległości. Był członkiem założycielem Ogólnopolskiego Klubu Filokartystów z siedzibą w Warszawie.

Wybór publikacji Poezja Chwilowy obraz świata, Zarząd Wojewódzki ZSMP (Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej), Bydgoszcz 1977 Pole rażenia, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1978 Slalom, Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kulturalne, Koło Młodych ZLP (Związku Literatów Polskich), Bydgoszcz 1980 Symultana, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1981, Czarna skrzynka, Ośrodek Kultury Regionalnej (Biblioteka Oddziału Bydgosko-Toruńskiego Stowarzyszenia Pisarzy Polskich), Bydgoszcz 1991 Było nas kilku, wiersze Wojciech Banach, obrazy Leszek Goldyszewicz, Galeria Autorska Jana Kaji i Jacka Solińskiego, Bydgoszcz 1997, Skrzyżowanie, Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kulturalne, Bydgoszcz 1998, Punkty wspólne, Galeria Autorska Jana Kaji i Jacka Solińskiego, "Labirynt", Bydgoszcz 2000, Wybór wierszy, wyd. Margrafsen, Bydgoszcz 2004, Odgrodzony przez przypadki, wyd. Multigraf, Bydgoszcz 2008 Nie tylko aniołowie, Galeria Autorska Jana Kaji i Jacka Solińskiego, Bydgoszcz 2009 Mężczyzna z sąsiedniej klatki, Biblioteka Oddziału Bydgoskiego SPP, Bydgoszcz 2010 Rondo Bydgoszcz, Galeria Autorska Jana Kaji i Jacka Solińskiego, Bydgoszcz 2012 Odwrócona piaskownica, Meander, Więcbork 2013 Czas przestawienia, Galeria Autorska Jana Kaji i Jacka Solińskiego, Bydgoszcz 2014 Modlitwy przerywane, Galeria Autorska Jana Kaji i Jacka Solińskiego, Bydgoszcz 2016 Śmierciochron, Bydgoszcz, Galeria Autorska Jana Kaji i Jacka Solińskiego, 2017 Strzępy i pąki, Bydgoszcz, Galeria Autorska Jana Kaji i Jacka Solińskiego, 2018 Plac Piastowski i inne wiersze, Bydgoszcz, Galeria Autorska Jana Kaji i Jacka Solińskiego, 2018 (publikacja wydana z okazji 100-lecia odzyskania Niepodległości przez Polskę) Warkocz, Bydgoszcz, Wydawnictwo Pejzaż, 2020, Mecz z realem, Biblioteka "Toposu", Sopot 2021Bartosz Suwiński, „Mecz z realem” Wojciecha Banacha, "Latarnia Morska. Pomorski magazyn literacko-artystyczny", 27 kwietnia 2021 (dostęp: 29 września 2022).

Inne Czas odnaleziony. Bydgoszcz na dawnych pocztówkach (1894-1945), Bydgoszcz, Galeria Autorska Jan Kaja, Jacek Soliński, 2001, Nad Starym Bydgoskim Kanałem. Na podstawie dawnych pocztówek i fotografii, Bydgoszcz, Muzeum Kanału Bydgoskiego, 2007, Pozdrowienia z dawnej Bydgoszczy, (Album), Wydawnictwo Pejzaż, 2020,

Publikacje w antologiach Bydgoski Kurier Poetycki, galeria faktu poetyckiego „Parkan”, Bydgoszcz 1976 Wyszywanka, antologia młodej poezji Bydgoszczy i Czerkas, red. L. Chmielkowski, S. Pastuszewski, Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kulturalne, Bydgoszcz 1977, s. 11 Zbliżenia, galeria poezji, red. M.Bart-Kozłowski, Zarząd Wojewódzki ZSMP (Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej), Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kulturalne, Bydgoszcz 1978 MOJE MIASTO Bydgoszcz w wierszach i fotogramach, K-PTK, Bydgoszcz 1996 Arka poezji, I.W. Świadectwo, Bydgoszcz 1998 Droga do Ashramu, Antologia poezji kontrkulturowej, I.W. Świadectwo, Bydgoszcz 1998 Pociąg do poezji. Intercity, antologia wierszy współczesnych z motywem podróży, Kutno 2011 WĘZŁY, SUKIENKI, ŻAGLE. NOWA POEZJA, OJCZYZNA I DZIEWCZYNA, Antologia wierszy współczesnych, Kutno 2013 Metafora Współczesności, Antologia Bożonarodzeniowa, Międzynarodowa Grupa Literacko-Artystyczna „Kwadrat”, Ridero 2016 Pociąg pośpieszny WITKACY do Zakopanego, Almanach, Pomorski projekt poetycki PANTOGRAF, 2019 Antologia smoleńska II. 96 wierszy, Stowarzyszenie Solidarni 2010, Łódź – Warszawa – Wrocław 2020.

Przypisy

Bibliografia Oficjalna strona Galerii Autorskiej w Bydgoszcz - Spotkanie poetyckie z Wojciechem Banachem i Jarosławem Jakubowskim

Oficjalna strona Stowarzyszenia Pisarzy Polskich – Oddział Bydgoszcz: Zarząd Oficjalna strona Stowarzyszenia Pisarzy Polskich – Oddział Bydgoszcz: Nota biograficzna Wojciecha Banacha Oficjalna strona Salonu Kultury Polskiej - "WIECZÓR KULTURY POLSKIEJ 2016" Portal Informacyjny Bydgoszcz24 - O sztuce, która jest „śmierciochronem”, w Galerii Autorskiej Portal Informacyjny Bydgoszcz24 - „Rondo Bydgoszcz” Wojciecha Banacha Portal Informacyjny Bydgoszcz24 - "Strzały Łuczniczki" przyznane Portal Informacyjny Bydgoszcz24 - Metafizyczne pęknięcia w rzeźbach Aliny Kluza-Kaji i wierszach Wojciecha Banacha Maciej Obremski, Bydgoszcz i Toruń na staro-nowych widokówkach, "Promocje Pomorskie", 1996, nr 9, Jerzy Domasłowski, Bydgoskie reprinty, "Filokartysta", 1997, nr 4,

Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Bydgoszczy - „Wystawa pocztówek patriotycznych Wojciecha Banacha w ramach obchodów Święta Niepodległości” Portal informacyjny Bydgoszcz24 - „Wojciech Banach i trudna miłość do Ojczyzny” Kujawsko-Pomorskie Centrum Kultury w Bydgoszczy - „Promocja antologii NASZE NIEPODLEGŁOŚCI” Tygodnik Bydgoski - „Wystawa pocztówek patriotycznych Wojciecha Banacha”

Kwiaty naszego życia pod red. Joanny Zielińskiej, Toruń, Centrum Sztuki Współczesnej, 2008, (katalog wystawy)

Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy inżynierowie elektrycy Kategoria:Polscy kolekcjonerzy Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Pisarze związani z Bydgoszczą Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie urodzeni w Bydgoszczy Kategoria:Urodzeni w 1953 Kategoria:Zmarli w 2022 Kategoria:Pochowani na Cmentarzu katolickim Trójcy Świętej w Bydgoszczy