Czynnik chłodniczy, chłodziwotermin używany zwykle w energetyce jądrowej, czynnik ziębniczy, ziębnik – czynnik termodynamiczny uczestniczący w wymianie ciepła w urządzeniu chłodniczym lub pompie ciepła. Wrząc pod niskim ciśnieniem i w niskiej temperaturze pobiera ciepło, które następnie oddaje w trakcie skraplania pod wyższym ciśnieniem i w wyższej temperaturze.

Czynniki chłodnicze zostały wprowadzone do chłodnictwa w latach trzydziestych XIX wieku, wraz z wynalezieniem przez Jacoba Perkinsa parowego sprężarkowego urządzenia chłodniczego.

Podział czynników chłodniczych

Klasyfikacja płynów roboczych wykorzystywanych w urządzeniach chłodniczych: syntetyczne jednorodne freony niejednorodne mieszaniny azeotropowe – niewykazujące poślizgu temperaturowego mieszaniny zeotropowe (nieazeotropowe) – wykazujące poślizg temperaturowy. Czynniki te są mieszaniną czynników jednoskladnikowych o różnej lotności. Poślizg temperaturowy jest zjawiskiem niekorzystnym, gdyż powoduje, że zjawisko parowania nie przebiega izotermicznie. naturalne organiczne węglowodory (lub ich mieszaniny) nieorganiczne amoniak (R-717) dwutlenek węgla (R-744) powietrze (R-729) woda lodowa (może zawierać znaczne ilości dodatków, np. glikolu)

Wymagania stawiane czynnikom chłodniczym Idealny czynnik chłodniczy powinien mieć dobre własności termodynamiczne, być bezpieczny dla ludzi i środowiska oraz nie powodować korozji. Nie znaleziono jeszcze substancji, która spełniałaby te wszystkie wymagania.

Zobacz też potencjał tworzenia efektu cieplarnianego (GWP) potencjał niszczenia ozonu (ODP)

Uwagi