6 Lwowska Dywizja Piechoty (6 DP) – wielka jednostka piechoty Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR i Armii Polskiej na Wschodzie w latach 1941-1943.

Na mocy układu Sikorski-Majski w 1941 rozpoczęto w Tockoje formowanie 6 Dywizji Piechoty. 1 września z Moskwy przybyła grupa oficerów, mająca a zadanie przejęcie obozu od władz radzieckich, urządzenie go i przyjmowanie nadchodzących transportów żołnierzy. Do 9 września nadeszły transporty żołnierzy z obozów w Starobielsku, Iwanowie i Griazowcu. Po dokonaniu selekcji, część odeszła do OZA, reszta została wcielona do dywizji.

Formowanie thumb|Żołnierze 6 DP thumb|Ćwiczenia w okolicach Tockoje thumb 9 września 1941 roku zorganizowano Sztab Dywizji, Kwaterę Główną oraz utworzono 1,2,3 i 4 pułk marszowy oraz pułk specjalny. Dalsze uzupełnianie odbywało się przez: napływ transportów z obozów, napływ grup i pojedynczych żołnierzy z obozów pracy i zsyłek, pobór przez komisję poborową w Czkałowie. 10 września 1941 roku dowództwo objął gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz.

Kapelanem dywizji został st. kap. ks. Franciszek Tyczkowski.

17 września na odprawie dywizyjnej pułkom marszowym zmieniono numerację. I tak: 1 pułk marszowy - 18 pułk piechoty, 2 pułk marszowy - 16 pułk piechoty, 3 pułk marszowy - 17 pułk piechoty, 4 pułk marszowy - 6 pułk artylerii lekkiej, wydzielając ze swego stanu 6 dywizjon artylerii plot., pułk specjalny utworzył: 6 dywizjon kawalerii dywizyjnej, 6 batalion pancerny, 6 batalion saperów, 6 batalion łączności, 6 batalion sanitarny, 16 kolumna samochodowa. Ponadto z inicjatywy Dowódcy Dywizji w dniu 29 września powstał samodzielny batalion strzelecki „Dzieci Lwowskich”, a od 30 września rozpoczęły działalność komisje weryfikacyjne mające za zadanie potwierdzenie stopni oficerskich i podoficerskich.

Rozkaz organizacyjny dowódcy PSZ w ZSRR z 5 stycznia 1942 roku nakazał dywizji zmianę miejsca postoju. Dywizja przegrupowała się do Shahrisabzu w Uzbeckiej Republice Radzieckiej.

Struktura organizacyjna thumb|Michał Karaszewicz-Tokarzewski, dowódca 6 DP Ordre de Bataille i obsada personalna 6 DP przedstawiała się następująco: Dowództwo 6 Dywizji Piechoty dowódca – gen. bryg. Michał Tokarzewski-Karaszewicz zastępca dowódcy – gen. bryg. Jerzy Wołkowicki szef sztabu – mjr dypl. Ludwik Domoń dowódca artylerii - ppłk Zenon Staszek dowódca łączności - mjr łączn. Tadeusz Błoński dowódca saperów - ppłk Edward Peristy 16 pułk piechoty 17 pułk piechoty 18 pułk piechoty 6 Lwowski pułk artylerii lekkiej 6 dywizjon artylerii przeciwlotniczej – mjr Gustaw Piwakowski 6 dywizjon kawalerii – rtm. Witold Uklański 6 batalion saperów – od 17 października – kpt. C. Gawłowicz, kpt. Aleksander Borkowski 6 batalion łączności – kpt. Wacław Cebrowski, 6 batalion sanitarny – ppłk dr Adam Sołtysik (od 8 października) Ponadto poza etatem sformowano: 6 batalion „Dzieci Lwowskich” 6 batalion pancerny - kpt. Bronisław Rafalski 6 pluton lotniczy - ppor. Jan Mintowt-Czyż 6 oddział Pomocniczej Służby Kobiet - Janina Kaczorowska drużyna sanitarna drużyna kulturalno-oświatowa drużyna administracyjno-gospodarcza drużyna wartownicza

Zgodnie z rozkazem z 5 stycznia 1942 dywizja została przetransportowana do Shahrisabz w Uzbekistanie, a w sierpniu tegoż roku na Bliski Wschód. 200px|thumb|right|Oznaka Armii Polskiej na WschodzieW ramach Armii Polskiej na Wschodzie przeszła gruntowną reorganizację. Stała się dywizją kombinowaną lub nazywano ją mieszaną. Od listopada 1942 do marca 1943 w jej skład wchodziły: 6 Samodzielna Brygada Strzelców - płk dypl. Klemens Rudnicki, 2 Brygada CzołgówW jej skład wszedł batalion czołgów powstały z 6 Batalionu Strzeleckiego „Dzieci Lwowskich” - (przybyła z Palestyny) - gen. bryg. Gustaw Paszkiewicz. Szczegółowe OdB i obsada personalna 6 Lwowskiej Dywizji Piechoty przedstawiała się następująco:

dowódca – gen. bryg. Michał Tokarzewski-Karaszewicz szef sztabu – mjr dypl. Antoni Bolesław Lewiński kwatermistrz - kpt. Jan Reichert szef służby zdrowia - ppłk Kazimierz Polkowski dowódca 2 Brygady Czołgów - gen. bryg. Gustaw Paszkiewicz zastępca dowódcy 2 Brygady Czołgów - ppłk dypl. Antoni Korczyński szef sztabu 2 BCz. - mjr dypl. Tadeusz Kolasiński dowódca 4 batalionu czołgów - mjr Stanisław Gliński dowódca 5 batalionu czołgów - mjr Kazimierz Zaorski dowódca 6 batalionu czołgów - mjr Henryk Świetlicki dowódca ośrodka wyszkolenia broni pancernej - mjr Stanisław Szostak dowódca 6 Samodzielnej Brygady Strzelców - płk dypl. Klemens Rudnicki zastępca dowódcy 6 Samodzielnej Brygady Strzelców - ppłk dypl. Zygmunt Szafranowski szef sztabu 6 SBStrz. - kpt. dypl. Aleksander Jedziniak dowódca 16 batalionu strzelców - mjr Włodzimierz Latawiec dowódca 17 batalionu strzelców - ppłk dypl. Andrzej Hytros dowódca 18 batalionu strzelców - ppłk dypl. Ludwik Domoń dowódca 6 pułku artylerii lekkiej - ppłk Czesław Obtułowicz dowódca 6 dywizjonu artylerii przeciwpancernej - kpt. Ludwik Zenon Offenkowski dowódca 6 dywizjonu artylerii przeciwlotniczej - kpt. Stanisław Małecki dowódca 6 samodzielnej kompanii saperów - mjr Stanisław Maculewicz dowódca 6 kompanii sanitarnej - kpt. dr Zenon Szemis

Z dniem 11 III 1943 rozwiązano dywizję, a jej brygada strzelców jako 6 Lwowska Brygada Piechoty weszła w skład 5 Kresowej Dywizji Piechoty.

2 Brygadę Czołgów usamodzielniono.

Symbole dywizji Oznaka rozpoznawcza

Oznakę stanowił wizerunek lwa zaczerpnięty z herbu Lwowa, trzymający w przednich łapach koło zębate, wewnątrz którego umieszczono ramię pancerne z mieczem. Na tle tarczy przedzielonej skośnie w górnej połowie czerwonej, w dolnej niebieskiej, znajduje się biały wizerunek lwa. Krawędzie tarczy są obrębione białą nicią. Oznakę przejęła 6 Lwowska Brygada Piechoty. Zatwierdzona w Dzienniku Rozkazów Naczelnego Wodza i Ministra Obrony Narodowej nr 1 poz.2 z 6 marca 1944 roku.

Przypisy

Bibliografia

Praca zbiorowa: Dywizja Lwów - Wspomnienia żołnierskie z Z.S.R.R. i Iraku - 1941-1943, Fundusz Wydawniczy Historii 6 Dywizji LWÓW, Jerozolima 1944, Reprint, Państwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa 1991, . Praca zbiorowa: Polskie Siły Zbrojne w drugiej wojnie światowej, t. II, Kampanie na obczyźnie, cz. 2, Londyn : Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego 1975.

Kategoria:Armia Polska na Wschodzie Kategoria:6 Lwowska Dywizja Piechoty Kategoria:Polskie Siły Zbrojne w ZSRR 1941–1942 Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1943