Johan Huizinga // (ur. 7 grudnia 1872 w Groningen, zm. 1 lutego 1945 w De Steeg k. Arnhem) – holenderski historyk, eseista i językoznawca, autor słynnej monografii Jesień średniowiecza (1919), w której przedstawił panoramiczny obraz kultury i życia społecznego u schyłku średniowiecza.
Johan Huizinga napisał również Homo ludens (1938), Kultura XVII-wiecznej Holandii oraz biografię Erazma z Rotterdamu.
Życiorys Urodził się 7 grudnia 1872 w Groningen jako drugi syn Dirka Huizingi oraz Jakoby Tonkens, która osierociła syna w wieku dwóch lat. Choć jego ojciec był profesorem fizjologii Uniwersytetu w Groningen, wśród licznych jego przodków było wielu mennoickich pastorów realizujących się w dziedzinie historii i literatury. W dzieciństwie zajmował się kolekcjonowaniem monet i heraldyką. W gimnazjum rozwijał swoje zainteresowania mitologią oraz antropologią, a także uczył się języka arabskiego, hebrajskiego i niemieckiego, którego naukę pobierał u Jana te Winkela. W 1891 rozpoczął na Uniwersytecie w Groningen studia z zakresu filologii niderlandzkiej, uzyskując dwa lata później uprawnienia do nauczania języka, historii i geografii. W 1895 zdał egzamin doktorski, po czym w celu przygotowania dysertacji doktorskiej udał się na roczne studia zagraniczne do Lipska. Pracę doktorską zatytułowaną Vidusaka w dramacie indyjskim obronił ostatecznie w 1897Dariusz A. Sikorski, Johan Huizinga 1872-1945, [w:] Strzelczyk J. (red.), Mediewiści III, Poznań: Instytut Historii UAM, 2015, s. 87-88..
Profesor historii Uniwersytetu w Groningen w latach 1905-1915 oraz w Lejdzie w latach 1915-1942 (od 1933 rektor). W 1942 roku złożył rezygnację protestując przeciwko decyzji o usunięciu przez władze niemieckie z uniwersytetu jednego z jego kolegów. Został pozbawiony profesury i przez 3 miesiące internowany. Z wykształcenia był orientalistą, specjalizował się w historii Zachodu oraz w historii i teorii kultury.
Swój stosunek do świata przeszłości ujmował jako „włóczęgostwo intelektualne”, dzięki temu nie został znawcą jednej epoki. Był członkiem Królewskiej Holenderskiej Akademii Sztuk i Nauk.
Publikacje w języku polskim Jesień średniowiecza, przeł. Tadeusz Brzostowski, tł. fragmentów poezji średniowiecznej: J. Dackiewicz; wstęp: Henryk Barycz, posłowie: Stanisław Herbst, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1961 (kolejne wydania: 1967, 1974, 1992, 1998, 2002, 2016). Jesień średniowiecza, przeł. Robert Stiller, Kraków: Wydawnictwo Vis-ẚ-vis Etiuda 2016 () Erazm, przeł. Maria Kurecka, wstęp Maria Cytowska, konsultacja nauk. Leszek Kołakowski, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1964. Homo ludens. Zabawa jako źródło kultury, przeł. Maria Kurecka i Witold Wirpsza, Warszawa: SW Czytelnik 1967 (kolejne wyd.: 1985, 1998), Warszawa: Wydawnictwo Aletheia 2007. Kultura XVII-wiecznej Holandii, wstęp, oprac. i przeł. Piotr Oczko, Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas 2008.
Przypisy
Linki zewnętrzne Dariusz A. Sikorski – Johan Huizinga 1872-1945, w: Mediewiści III, red. J. Strzelczyk, Poznań 2015
Kategoria:Członkowie Królewskiej Holenderskiej Akademii Sztuk i Nauk Kategoria:Eseiści XX wieku Kategoria:Holenderscy eseiści Kategoria:Holenderscy historycy Kategoria:Holenderscy językoznawcy Kategoria:Holenderscy mediewiści Kategoria:Holenderscy orientaliści Kategoria:Internowani w Holandii w czasie II wojny światowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Groningen Kategoria:Urodzeni w 1872 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Lejdzie Kategoria:Zmarli w 1945 Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu w Groningen Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Groningen