Maksym Wyznawca

Maksym Wyznawca, właśc. Moschion, (, ; ur. ok. 580 w Konstantynopolu, zm. 13 sierpnia 662 niedaleko Batumi) – teolog grecki, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego.

Życiorys Urodził się około 580 roku w Konstantynopolu we wpływowej rodzinie. Otrzymał bardzo dobre wykształcenie, a następnie pracował na dworze cesarza Herakliusza. W pewnym momencie wstąpił do klasztoru w Chryzopolu, a następnie w Kyzikos. W 626 roku opuścił klasztor i udał się do Afryki, obawiając się agresji wojsk perskich. Sześć lat później znalazł się w Kartaginie, gdzie poznał Sofroniusza I, którego później wspierał w Aleksandrii w zwalczaniu herezji. W 645 roku dyskutował z Pyrrusem I, co spowodowało jego krótkotrwałe nawrócenie, skutkiem czego synody afrykańskie potępiły monoteletyzm. Cztery lata później przygotował synod laterański, który potwierdził potępienie monoteletyzmu i edyktów „Ethesis” i „Typos”. W wyniku ustaleń soboru na rozkaz cesarza Konstansa II, Maksym wraz z papieżem Marcinem I zostali wydaleni do Konstantynopola, gdzie oskarżono ich o zdradę stanu. Zostali zesłani do Bizji, gdzie Maksym nie wyparł się credo, przez co zyskał przydomek „wyznawca”. Następnie zesłano go do Perbera, gdzie obcięto mu język i rękę. Ponownie zesłano go do Lazyki. Zmarł 13 sierpnia 662 roku niedaleko Batumi.

Istnieje także druga wersja jego życiorysu (syryjska, w przeciwieństwie do pierwszej – greckiej), według której Maksym miał się urodzić w Palestynie, jako syn Samarytanina i perskiej niewolnicy. Na chrzcie miał otrzymać imię Moschios, a po śmierci rodziców wstąpił do klasztoru. Zetknął się tam z nauką Orygenesa, którą propagował i przekonał do niej Sofroniusza. Wersja ta jest mniej prawdopodobna.

Twórczość W traktatach dogmatyczno-polemicznych skupiał się na chrystologii, zwalczając monoteletyzm, monoenergizm i monofizytyzm. Podkreślał w nich dwoistość woli Jezusa i opisywał dzieje świata którym celem był wcielenie i przebóstwienie ludzi. Ponadto był zwolennikiem łagodnej apokatastazy, prymatu papieskiego i teorii o Trójcy Świętej. Główne dzieła z tego zakresu to: „Pytania i odpowiedzi”, „Pierwsze wątpliwości do Jana”, „Drugie wątpliwości do Tomasza”, „Opuscula theologica”, „Przeciw tym, którzy mówią, że należy twierdzić, że w Chrystusie jest jedno działanie”, „O dwóch wolach jednego Chrystusa”, „Dyskusja z Pyrrusem” i „Tom do kapłana Marynusa”.

W traktatach ascetycznych również podkreślał mistyczną rolę wcielenia, a Jezusa stawiał za wzór i cel. Podkreślał rolę cnót teologalnych, zwłaszcza miłości. Najważniejsze dzieła ascetyczne to: „Centurie o miłości”, „Księga ascetyczna” i „Rozdziały gnostyczne”.

Ponadto Maksym tworzył utwory liturgiczne („Mistatogia”), w których tłumaczył symbolikę budynków sakralnych i liturgii bizantyńskiej oraz biblijne („Problemy do Talasjusza”, „Pytania do Teopempta”). Był także autorem najstarszego, zachowanego żywotu Maryi. Pisał również listy oraz komentarze do dzieł pisarzy kościelnych, np.: „Scholia do Dionizego Ps-Areopagity” czy „Wyjaśnienia do Grzegorza z Nazjanzu” i Dionizego psedu-Areopagity”.

Jego twórczość wywarła wpływ na Eutymiusza Zygabena, Symeona Nowego Teologa czy Grzegorza Palamasa.

Kult Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 13 sierpnia.

W Cerkwi prawosławnej święty cieszy się powszechną czcią, która wspomina świętego dwukrotnie: 21 stycznia/3 lutego, tj. 3 lutego według kalendarza gregoriańskiego (rocznica śmierci), 13/26 sierpnia, tj. 26 sierpnia (rocznica przeniesienia relikwii w 662).

W ikonografii święty przedstawiany jest jako stary człowiek o surowym wyrazie twarzy. Ma długą, w niektórych wyobrażeniach sięgająca pasa, rozdwajającą się u końca, siwą brodę i łysinę czołową. Prawą dłonią błogosławi, bądź trzyma w niej krzyż. W lewej dzierży zwój z napisem: „Cześć oddaję, śpiewam i wielbię Ojca i Syna, i Świętego Ducha”.

Zobacz też kult świętych modlitwa za wstawiennictwem świętego święci i błogosławieni Kościoła katolickiego święci prawosławni

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne Święty mnich Maksym Wyznawca – kalendarz prawosławny według liturgii kalendarza juliańskiego Marek Jankowiak, Phil Booth, A New Date-List of the Works of Maximus the Confessor

Kategoria:Bizantyńscy teolodzy 610–717 Kategoria:Święci katoliccy Kategoria:Święci prawosławni Kategoria:Urodzeni w VI wieku Kategoria:Zmarli w 662 Kategoria:Ojcowie Kościoła Kategoria:Monoenergizm Kategoria:Monoteletyzm Kategoria:Ludzie urodzeni w Konstantynopolu