thumb|Dawna tablica pamiątkowa na Pomniku Sybiraków w Słubicach thumb|Tablica pamiątkowa poświęcona Zesłańcom Sybiru (bazylika św. Elżbiety we Wrocławiu) thumb|Pomnik „Golgota Wschodu” na Osiedlu Wichrowe Wzgórze w Poznaniu Związek Sybiraków – polska organizacja grupująca byłych zesłańców, którzy deklarują się jako Sybiracy. Od 1989 prezesem Związku był Ryszard Reiff, a obecnie jest Kordian Borejko.
Historia W 1921 powstał Niezależny Akademicki Związek Sybiraków skupiający młodych ludzi urodzonych na Syberii (istniał do 1927). W Katowicach żołnierze 5 Dywizji Syberyjskiej utworzyli w 1926 Zrzeszenie Sybiraków. W 1928 powstał Związek Sybiraków. Podczas zjazdu 1 lipca 1928 nadano godność członków honorowych związku jednogłośnie Józefowi Piłsudskiemu, Benedyktowi Dybowskiemu i Wacławowi Sieroszewskiemu. Prezesami Zarząd Głównego ZS byli Antoni Anusz (1928–1931), Henryk Suchenek-Suchecki i płk Jan Skorobohaty-Jakubowski (1938–1939).
Po II wojnie światowej reaktywacja Związku Sybiraków nie była możliwa z powodów politycznych. W 1988 grono osób z Ryszardem Reiffem na czele opracowało statut stowarzyszenia. Rejestracja Związku została dokonana 17 grudnia 1988.
Cele Reprezentowanie i obrona interesów swoich członków, a zwłaszcza uzyskiwanie dla nich praw, takich jak: odszkodowania, renty, emerytury, uprawnienia zdrowotne, kombatanckie itp. Prowadzenie działalności charytatywnej. Świadczenie pomocy swoim członkom oraz Polakom zamieszkałym poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, szczególnie przebywającym na terenie byłego ZSRR. Roztaczanie opieki nad inwalidami i członkami rodzin po zmarłych i poległych Sybirakach. Upamiętnianie losów zesłańców polskich i opieka nad ich grobami. Przeciwstawianie się wszelkim przejawom totalitaryzmu, nietolerancji, będących zagrożeniem wolności człowieka i jego godności. Współpraca z organizacjami o podobnych celach, również z tymi, które mają siedziby poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Popularyzacja i upowszechnianie wartości patriotycznych i obywatelskich oraz poszanowanie kultury, tradycji narodowych i ogólnoludzkich. Prowadzenie działalności pożytku publicznego.
Działalność wydawnicza O tematach związanych z historią oraz współczesnością Związku traktują wydawnictwa: „Sybirak” (czasopismo stanowiące organ Związku Sybiraków) oraz „Zesłaniec” (pismo Rady Naukowej Zarządu Głównego Związku Sybiraków).
Odznaczenia Przed 1939 Związek Sybiraków przyznawał odznakę pamiątkową V Dywizji Syberyjskiej i odznakę Związku Sybiraków.
Około 1992 został wybity medal o treści Pod Twoją Obronę Sybiracy.
W najnowszych czasach organizacja przyznaje Odznakę Honorową za Zasługi dla Związku Sybiraków i Honorową Odznakę Sybiraka. Ponadto od 2003 prezydent RP nadaje Krzyż Zesłańców Sybiru.
W 2011 Związek Sybiraków otrzymał nagrodę Kustosz Pamięci Narodowej.
Cmentarz Od 1935 czyniono starania celem utworzenia Cmentarza Sybiraków, zaś 13 lipca 1938 otrzymano zezwolenie od Kurii Polowej Wojsk Polskich i Komendy m. st. Warszawy, natomiast od 9 września do 15 października tego roku wykonywano roboty na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie pod kierunkiem i nadzorem inż. Bogusława Hryniewicza, autora planu kwatery cmentarnej Sybiraków, po czym 1 listopada 1938 poświęcono tamże krzyż w miejscu, gdzie zaplanowano ustanowienie obelisku.
Członkowie
Godność członka honorowego Związku Sybiraków otrzymali Józef Piłsudski, Bronisław Nakoniecznikow-Klukowski (1938).
Zobacz też Marsz Sybiraków
Przypisy
Bibliografia Statut Związku Sybiraków Związek Sybiraków Oddział w Elblągu Związek Sybiraków Oddział w Koszalinie Związek Sybiraków Oddział we Wrocławiu
Linki zewnętrzne
Strona internetowa Zarządu Głównego Związku Sybiraków Zdigitalizowane wydania czasopisma „Sybirak” z lat 1934–1939, opublikowane w Jagiellońskiej Bibliotece Cyfrowej Internetowe wydanie kwartalnika „Zesłaniec”
! Kategoria:Kresy Wschodnie