Bolesław Zarako-Zarakowski (ur. 30 marca 1894 w Połocku, zm. 2 grudnia 1963 w Moskwie) – kapitan Armii Imperium Rosyjskiego, generał porucznik Armii Czerwonej i generał dywizji Wojska Polskiego.

Życiorys Pochodził ze szlachty guberni witebskiej. Był katolikiem, synem emerytowanego porucznika. Ukończył Korpus Kadetów w Połocku. 30 września 1911 rozpoczął służbę w armii rosyjskiej. 6 sierpnia 1913, po ukończeniu Aleksandrowskiej Szkoły Wojskowej w Moskwie, został mianowany podporucznikiem ze starszeństwem z 6 sierpnia 1912 i wcielony do 97 inflanckiego pułku piechoty w Dyneburgu na stanowisko młodszego oficera 4 kompanii. W czasie I wojny światowej doszedł do stanowiska szefa sztabu pułku piechoty, kapitan z 1917. Od czerwca 1918 w Armii Czerwonej: dowódca brygady, szef sztabu dywizji, szef katedry taktyki w Wojskowej Akademii Inżynieryjnej. W latach 1937–1941 był represjonowany ze względu na polskie pochodzenie. Zwolniony z więzienia w 1941 wraz z najazdem Niemiec na ZSRR. Na froncie dowódca pułku piechoty, komendant kursów oficerskich. W okresie od 9 marca 1943 do 5 maja 1944 dowodził 160 Dywizją Strzelecką, później szef sztabu Frontu. 1 września 1943 awansował na generała majora.

7 października 1944 roku został skierowany do Wojska Polskiego. Krótko pełnił obowiązki szefa sztabu 1 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR, później powołany został na stanowisko szefa Sztabu Głównego Naczelnego Dowództwa WP. Obowiązki szefa sztabu pełnił do 31 grudnia tego roku. 1 stycznia 1945 roku przeniesiony został na niższe stanowisko służbowe – zastępcy szefa SG ND WP, którym został wówczas gen. dyw. Władysław Korczyc. Służbę w Sztabie Głównym WP zakończył 19 kwietnia 1945 roku i objął dowództwo Okręgu Wojskowego Nr VI w Łodzi. 14 grudnia 1945 roku Krajowa Rada Narodowa nadała mu stopień generała dywizji, ze starszeństwem od 1 stycznia 1946 r. już na stanowisku dowódcy Okręgu Wojskowego Nr IV we Wrocławiu. 12 grudnia 1946 roku przeniesiony na równorzędne stanowisko dowódcy Okręgu Wojskowego Nr II w Lublinie. Był przewodniczącym Wojewódzkiego Komitetu Bezpieczeństwa w ŁodziBohdan Urbankowski, Czerwona msza czyli uśmiech Stalina, t. I, Warszawa 1998, s. 631..

25 lipca 1947 mianowany został komendantem Akademii Sztabu Generalnego mieszczącej się w Warszawie przy ul. Opaczewskiej 2 (obecnie ulica Stefana Banacha 2), w budynku Wolnej Wszechnicy Polskiej, pierwszy w nowo powstałej uczelni. Jego najbliższym współpracownikiem był wówczas dyrektor nauk, gen. bryg. Józef Kuropieska, który w swoich wspomnieniach tak scharakteryzował jego sylwetkę:Józef Kuropieska kreśląc sylwetkę generała podaje, że miał on imię Leonard

„(...) mój nowy przełożony jest człowiekiem wyjątkowo dobrze wychowanym, o niecodziennych manierach i szczególnym takcie. Przyjął mnie bardzo serdecznie (...) Na podkreślenia zasługują harmonijne stosunki, jakie zaistniały wśród kadry wykładowczej. Było to przede wszystkim zasługą gen. Zarako-Zarakowskiego, będącego wzorem dobrze wychowanego oficera. Nie znałem w życiu innego generała, który by przy wejściu kogokolwiek do jego gabinetu zawsze wstawał i uprzejmie się witał. (...) Generał stanowił typ uroczego gospodarza, kiedyś zapewne urzekającego światowca, z którym nie sposób było wszcząć rozważań bez choćby najskromniejszego zakrapianego poczęstunku. (...) bardzo dobrze znał Michała Tuchaczewskiego. Zdaje się kończyli tę samą szkołę, czy też byli rówieśnikami i znali się z tego samego garnizonu. (...) Znał również dobrze generała armii Hieronima Uborewicza i uważał go za Polaka. Był jego podwładnym w okresie, gdy pracował w Białoruskim Okręgu Wojskowym. Pewnego razu, w czasie rozmowy w cztery oczy Uborewicz polecił by, by Zarako-Zarakowski przychodził do niego od czasu do czasu porozmawiać po polsku, bo inaczej obaj zapomną języka. Fakt, że Zarakowski takie rozmowy prowadził ze mną w 1947 roku, świadczy, że nie tylko miał do mnie zaufanie, ale był człowiekiem szczególnej odwagi.”

10 lutego 1948 obowiązki komendanta akademii przekazał gen. Zygmuntowi Berlingowi. 19 kwietnia 1948 zakończył służbę w Wojsku Polskim i powrócił do ZSRR. Służby w Armii Czerwonej już faktycznie nie pełnił. Przeniesiony w stan spoczynku mieszkał w Moskwie, gdzie zmarł. Został pochowany na Cmentarzu Dońskim w Moskwie.

Był żonaty z Zinajdą Michajłowną Gerrec. Miał syna i córkęJanusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943-1990 t. IV:S-Z, Toruń 2010, s. 287.

Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1945) Order Krzyża Grunwaldu III klasy (11 maja 1945)Uchwałą Prezydium Krajowej Rady Narodowej z 11 maja 1945 za bohaterskie czyny i dzielne zachowanie się w walce z niemieckim najeźdźcą. Por. Złoty Krzyż Zasługi (1946) Medal „Za Warszawę 1939–1945” Medal „Zwycięstwa i Wolności 1945”

Order Lenina (ZSRR, 21 lutego 1945) Order Czerwonego Sztandaru (ZSRR, trzykrotnie: 17 sierpnia 1943, 25 sierpnia 1944, 3 listopada 1944) Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (ZSRR, 3 kwietnia 1943) Medal „Za obronę Moskwy” (ZSRR) Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (ZSRR) Medal „Za wyzwolenie Warszawy” (ZSRR) Order Świętego Włodzimierza IV stopnia (Imperium Rosyjskie)

Zobacz też Jan Zarako-Zarakowski Stanisław Zarako-Zarakowski

Przypisy

Bibliografia

Remigiusz Surgiewicz, Zarys historii Akademii Sztabu Generalnego im. gen. broni Karola Świerczewskiego w latach 1947–1962, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 3 (39) z 1966 r., s. 3–40. Stanisław Jaczyński, Uwagi i sprostowania do książki o Zygmuncie Berlingu, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 4 (142) z 1992, s. 234–235. H. P. Kosk, Generalicja polska, t. 2, Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, Pruszków 2001. Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, t. IV:S–Z, Toruń 2010.

Kategoria:Absolwenci Aleksandrowskiej Szkoły Wojskowej Kategoria:Absolwenci Połockiego Korpusu Kadetów Kategoria:Dowódcy Lubelskiego Okręgu Wojskowego Kategoria:Generałowie dywizji ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Generałowie porucznicy Sił Zbrojnych ZSRR Kategoria:Komendanci Akademii Sztabu Generalnego Kategoria:Ludzie urodzeni w Połocku Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem za Warszawę 1939–1945 Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za wyzwolenie Warszawy” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Oficerowie Akademii Sztabu Generalnego Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Dońskim w Moskwie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Wojny Ojczyźnianej Kategoria:Polacy w I wojnie światowej Kategoria:Polacy i obywatele polscy w Armii Czerwonej (1918–1946) Kategoria:Przewodniczący Wojewódzkich Komitetów Bezpieczeństwa Kategoria:Radzieccy oficerowie w ludowym Wojsku Polskim Kategoria:Szefowie Sztabu Generalnego Wojska Polskiego Kategoria:Radzieccy dowódcy dywizji w II wojnie światowej Kategoria:Żołnierze ludowego Wojska Polskiego w II wojnie światowej Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1963