Narodowy System Innowacji (NSI) – zbiór instytucji, które wspólnie bądź indywidualnie działają dla rozwoju i rozprzestrzeniania się nowych technologii oraz tworzą pewną strukturę. Dzięki licznym sprzężeniom zwrotnym, które między nimi występują możliwe jest sprawne tworzenie, selekcjonowanie, absorpcja i dystrybucja innowacji. NSI jest narzędziem służącym do analizy krajowej specyfiki innowacji w procesach globalizacyjnych.
NSI stanowi system gwarantujący efektywne powiązania pomiędzy tymi, którzy generują nową wiedzę oraz tymi, którzy mogą ją z pożytkiem wykorzystywać. Efektywne współdziałanie systemu możliwe jest w sytuacji istnienia efektywnej sieci współzależności, która generowana jest poprzez szereg instrumentów oraz elementów infrastruktury.
Przegląd najważniejszych definicji Pojęcie narodowego systemu innowacji zostało wprowadzone w połowie lat 80. XX w. przez dwóch ekonomistów: Christophera Freemana i Bengt-Ake Lundvalla. Wśród najważniejszych definicji NSI można wymienić: według Ch. Freemana NSI to sieć współdziałających instytucji w sektorze publicznym i prywatnym, których aktywność i interakcje inicjują import, modyfikacje i dyfuzję nowych technologiiCh. Freeman, Technology ang Economic Performance: Lessons From Japan, Printer Publisher, London 1987, s. 1–4., według B. Lundvalla NSI obejmuje elementy i relacje, które występują w produkcji, dyfuzji oraz wykorzystaniu ekonomicznie użytecznej wiedzyNational Innovation Systems, OECD, Paris 1997, s. 10 (en) online., według R. Nelsona NSI to zbiór instytucji, których interakcje wpływają na osiągnięcia...krajowych firm, według S. Metcalfe NSI to zbiór instytucji, które wspólnie i indywidualnie wpływają na rozwój i dyfuzję nowych technologii oraz tworzą strukturę w obrębie której rządy realizują politykę społeczno-gospodarczą wpływającą na proces innowacji. NSI to system wzajemnie połączonych instytucji zdolnych kreować, przechowywać oraz transferować wiedzę, umiejętności i przedmioty, które definiują nowe technologie, według Ewy Okoń-Horodyńskiej NSI to całokształt powiązanych ze sobą instytucjonalnych i strukturalnych czynników w gospodarce narodowej i społeczeństwie, które generują, selekcjonują i wchłaniają innowacje techniczneE. Okoń-Horodyńska, Narodowy system innowacji w Polsce, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Katowicach, Katowice 1998, s. 79., według Ch. Edquista NSI obejmuje wszystkie ważne czynniki o charakterze ekonomicznym, społecznym, politycznym, organizacyjnym i instytucjonalnym oraz inne czynniki mające wpływ na rozwój, dyfuzję i wykorzystanie innowacjiCh. Edquist, System of Innovation Approaches, w: Systems of Innovation, Ch. Edquist (red), Routledge, 1997, s. 14..
Instytucje odpowiedzialne Do instytucji odpowiedzialnych za wspieranie rozwoju innowacyjności należą: instytucje zajmujące się wsparciem oraz ekspansją nauki i techniki – są to instytucje dbające o rozwój wiedzy naukowej i technicznej w postaci odkryć, wynalazków itp. Do tej grupy należą między innymi instytuty naukowe i badawcze, uczelnie podmioty należące do sfery przemysłu i usług – ich rola sprowadza się do działalności techniczno-przemysłowej, wdrażania i komercjalizacji innowacyjnych rozwiązań. Wymienia się tu także jednostki B+R przedsiębiorstw organizacje odpowiedzialne za politykę innowacyjną – podmioty te mają promować i rozwijać politykę innowacyjną. Należą do nich rządowe i pozarządowe organizacje, takie jak centra technologiczne, ośrodki doradztwa i szkoleń, ośrodki informacji oraz ośrodki wspomagania innowacji.
Czynniki wpływające na sprawny rozwój NSI Sprawnie i efektywne funkcjonowanie NSI zależy od wielu czynników. Do najważniejszych z nich można zaliczyćM. Karlik, Zarządzanie innowacjami w przedsiębiorstwie, Wydawnictwo Poltext, Warszawa 2012, , s. 46.: czynniki polityczne – obejmują rozwiązania prawno – polityczne np. politykę innowacji oraz prawo ochrony własności intelektualnej, czynniki ekonomiczne – kształtowane są głównie poprzez sytuację ekonomiczną np. poziom konkurencyjności gospodarki oraz zainteresowanie współpracą wśród firm w sektorze, czynniki społeczne – związane są z przeszłością historyczną i poziomem rozwoju w przeszłości np. tradycje, system edukacji oraz poziom społecznej akceptacji nowych technologii, czynniki technologiczne – obejmują m.in.: poziom rozwoju sektora B+R, szybkość postępu technicznego, dojrzałość technologii, dostępność wiedzy technologicznej.
Niektóre elementy NSI można ukształtować w krótkim czasie np. przyjęcie właściwego dla danego poziomu rozwoju gospodarczego prawa własności intelektualnej może potrwać tylko kilka miesięcy. Natomiast niektóre zmiany, szczególnie w obszarze społecznym, zajmują pokolenia, gdyż wymagają przebudowania systemu edukacji i wytworzenia nowych wzorców społecznych, a czasami wręcz obalenia dotychczasowych sposobów tradycyjnego postępowania. Warto wziąć pod uwagę, że nazbyt rewolucyjne próby zmiany dotychczasowego systemu społeczno-gospodarczego mogą doprowadzić do wystąpienia znacznych podziałów społecznych, niepokojów społecznych, aktów terroru, a nawet wybuchu wojny domowej.
Zobacz też Polityka innowacji Zarządzanie innowacjami
Przypisy
Bibliografia Polityka gospodarcza, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006
Kategoria:Polityka gospodarcza