right|370px|Mapa Austro-Węgier 1. Królestwo Czech 2. Księstwo Bukowiny 3. Księstwo Karyntii 4. Księstwo Krainy 5. Królestwo Dalmacji 6. Królestwo Galicji i Lodomerii 7. Pobrzeże 8. Austria przed Anizą 9. Margrabstwo Moraw 10. Księstwo Salzburga 11. Śląsk Austriacki 12. Księstwo Styrii 13. Tyrol 14. Austria za Anizą 15. Vorarlberg 16. Królestwo Węgier 17. Trójjedyne Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji (autonomiczna część Królestwa Węgier) 18. Bośnia i Hercegowina (kondominium austriacko-węgierskie) Kraj koronny (niem. Kronland) – terytorium składowe Cesarstwa Austrii w latach 1849–1867 i austriackiej części Austro-Węgier w latach 1867–1918. Głową kraju koronnego był cesarz, w którego imieniu działał Landeshauptmann (starosta krajowy) albo Statthalter (namiestnik).
Oficjalna nazwa „kraj koronny” pojawiła się po reformach w 1849 r., jednak poszczególne obszary, które nazwano krajami koronnymi, stanowiły części składowe monarchii habsburskiej znacznie wcześniej. Kraje koronne były w zasadzie tylko okręgami centralnej administracji cesarskiej, pozbawionymi (z pewnymi wyjątkami) autonomii. Nie były natomiast częściami składowymi federacji (państwami składowymi Austro-Węgier były Cesarstwo Austrii i Królestwo Węgier). Nie były również okręgami narodowościowymi. Tym niemniej kraje koronne z reguły miały własną tożsamość, wynikającą z wielowiekowej historii. Większość z nich stanowi do dziś odrębne regiony kulturowe i historyczne.
Administracja kraju koronnego była dwutorowa – centralna, wykonywana przez namiestnictwo (Statthalterei / Landeshauptmannschaft) i lokalna, wykonywana przez wydział krajowy (Landesausschuss; w Bukowinie i na Śląsku Prezydium Krajowe). Przedstawicielstwem ludności był sejm krajowy (Landtag). Zakres samorządu kraju koronnego był wąski i kompetencje organów samorządowych zdecydowanie ustępowały kompetencjom władzy centralnej.
Vorarlberg i Tyrol były zarządzane przez tego samego namiestnika, choć stanowiły odrębne kraje koronne. Podobnie Triest, Istria oraz Gorycja i Gradyska, które do celów administracyjnych łączono zazwyczaj w jeden kraj – Pobrzeże.
+ Kraje koronne Austrii w 1914 r.Herb Nazwa potoczna Pełna nazwa Ośrodek adm. Powierzchnia w km² Ludność w 1910 r.40px Górna AustriaOberösterreich Arcyksięstwo Austrii za AniząErzherzogtum Österreich ob der Enns Linz 11 982 853 00640px Dolna AustriaNiederösterreich Arcyksięstwo Austrii przed AniząErzherzogtum Österreich unter der Enns WiedeńWien 19 825 3 513 81440px StyriaSteiermark Księstwo StyriiHerzogtum Steiermark Graz 22 425 1 444 15740px KaryntiaKärnten Księstwo KaryntiiHerzogtum Kärnten Klagenfurt 10 326 396 20040px Salzburg Księstwo SalzburgaHerzogtum Salzburg Salzburg 7153 214 73740px TyrolTirol Książęce Hrabstwo TyroluGefürstete Grafschaft Tirol Innsbruck 26 683 946 61340px Vorarlberg Kraj VorarlbergDas Land Vorarlberg BregencjaBregenz 2602 145 40840px KrainaKrain Księstwo KrainyHerzogtum Krain LublanaLaibach 9954 525 99540px40px40px PobrzeżeKüstenlandw tym:– Triest– Gorycja i GradyskaGörz und Gradisca– IstriaIstrien Pobrzeże AustriackieÖsterreichisches Küstenlandw tym:– Wolne cesarskie miasto TriestDie Reichsunmittelbare Stadt Triest und ihr gebiet– Książęce Hrabstwo Gorycji i GradyskiGefürstete Grafschaft Görz und Gradisca– Margrabstwo IstriiMarkgrafschaft Istrien Triest– Triest– GorycjaGorizia– Poreč 79699529184.956 893 797229 510260 721403 56640px DalmacjaDalmatien Królestwo DalmacjiKönigreich Dalmatien ZadarZara 12 831 645 66640px CzechyBöhmen Królestwo CzechKönigreich Böhmen PragaPrag 51 947 6 769 54840px MorawyMähren Margrabstwo MorawMarkgrafschaft Mähren BrnoBrünn 22 222 2 622 27140px ŚląskSchlesien Księstwo Górnego i Dolnego Śląska, Księstwo ŚląskaHerzogtum Ober- und Niederschlesien, Herzogtum Schlesien OpawaTroppau 5147 756 94940px Galicja i LodomeriaGalizien und Lodomerien Królestwo Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimskim i ZatorskimKönigreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator LwówLemberg 78 497 8 025 67540px Bukowina Księstwo BukowinyHerzogtum Bukowina CzerniowceCzernowitz 10 441 800 098
Bibliografia Henryk Batowski: Rozpad Austro-Węgier 1914–1918, wydanie II poprawione i uzupełnione, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1982, . Henryk Wereszycki: Historia Austrii, wydanie drugie poprawione i uzupełnione, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, Wrocław 1986, .