Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) – polski urząd administracji rządowej utworzony w 2015., obsługujący ministra właściwego do spraw trzech działów administracji rządowej: administracja publiczna, sprawy wewnętrzne, wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne.. Ministerstwo pod tą nazwą istniało także w latach 1997–2011.

Utworzenie ministerstwa Ministerstwo zostało utworzone na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 20 listopada 2015 (obowiązującego od 16 listopada 2015) poprzez przekształcenie dotychczasowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (obsługującego dział sprawy wewnętrzne), do którego włączono część komórek i pracowników dotychczasowego Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji (obsługujących działy administracja publiczna i wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne). Ponadto na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2015 (obowiązującego od 27 listopada 2015). dokonano przekształcenia ministerstwa poprzez przekazanie części jego komórek i pracowników (obsługujących sprawy geodezji i kartografii) do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa.

Kierownictwo mały|Wiceministrowie MSWIA na obchodach Dnia Strażaka (od prawej) Magdalena Roguska, Wiesław Szczepański, Tomasz Szymański, Wiesław Leśniakiewicz Marcin Kierwiński (KO) – minister spraw wewnętrznych i administracji od 24 lipca 2025 Czesław Mroczek (KO) – sekretarz stanu od 14 grudnia 2023 Wiesław Szczepański (NL) – sekretarz stanu od 14 grudnia 2023 Tomasz Szymański (KO) – sekretarz stanu od 14 grudnia 2023 Magdalena Roguska (KO) – sekretarz stanu od 30 lipca 2025 Wiesław Leśniakiewicz – podsekretarz stanu od 14 grudnia 2023 Maciej Duszczyk – podsekretarz stanu od 18 maja 2026 Katarzyna Jędruszczak – dyrektor generalna od 28 lipca 2025

Struktura organizacyjna

W skład ministerstwa wchodzą Gabinet Polityczny Ministra oraz następujące komórki organizacyjne...: Departament Administracji Publicznej Departament Bezpieczeństwa i Spraw Obronnych Departament Budżetu Departament Funduszy Europejskich Departament Komunikacji Społecznej Departament Kontroli Departament Obywatelstwa i Repatriacji Departament Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego Departament Porządku Publicznego Departament Prawny Departament Spraw Międzynarodowych i Migracji Departament Spraw Obywatelskich Departament Teleinformatyki Departament Usuwania Skutków Klęsk Żywiołowych Departament Wyznań Religijnych oraz Mniejszości Narodowych i Etnicznych Departament Zdrowia Departament Zezwoleń i Koncesji Biuro Administracyjne Biuro Dyrektora Generalnego Biuro Finansowe Biuro Kadr i Szkoleń Biuro Ministra Biuro Nadzoru Wewnętrznego.

Organy podległe ministrowi lub przez niego nadzorowane: Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA Komendant Główny Policji Komendant Główny Straży Granicznej Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej Komendant Służby Ochrony Państwa Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców Inspektor Nadzoru Wewnętrznego

Jednostki organizacyjne podległe ministrowi.: Centrum Obsługi Projektów Europejskich MSWiA Narodowy Instytut Samorządu Terytorialnego Zarząd Zasobów Mieszkaniowych MSWiA Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA

Jednostki organizacyjne nadzorowane przez ministra: Akademia Policji w Szczytnie Akademia Pożarnicza Wyższa Szkoła Straży Granicznej Instytut Technologii Bezpieczeństwa „MORATEX” w Łodzi Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego – Państwowy Instytut Badawczy Państwowy Instytut Medyczny MSWiA samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej utworzone przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

Historia MSWiA w latach 1997–2011 Utworzenie MSWiA było jednym z elementów reformy centrum administracyjno-gospodarczego rządu zrealizowanej w latach 1996–1997. Zgodnie z ustawą z 21 czerwca 1996., wprowadzoną w życie ustawą z 8 sierpnia 1996., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stał się od 1 stycznia 1997 organem właściwym w sprawach ochrony bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego, ochrony granicy państwa, ochrony przeciwpożarowej, administracji publicznej, stosunków państwa z Kościołem Katolickim oraz innymi kościołami i związkami wyznaniowymi, a także w sprawach z zakresu państwowego nadzoru budowlanego oraz geodezji i kartografii. Szczegółowy zakres działania ministra ustalony został rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z 7 sierpnia 1997..

Obsługę ministra zapewniało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, którego organizację określił statut nadany rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z 24 grudnia 1996 z późn. zm.. Nowy urząd przejął zadania: zlikwidowanego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (z wyjątkiem spraw związanych z nadzorem ministra nad Urzędem Ochrony Państwa, który 1 października 1996 podporządkowano bezpośrednio Prezesowi Rady Ministrów), zlikwidowanego Urzędu Rady Ministrów (z wyjątkiem spraw związanych z obsługą Prezesa Rady Ministrów i Rady Ministrów, które 1 stycznia 1997 przejęła nowo utworzona Kancelaria Prezesa Rady Ministrów), zlikwidowanego Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa (z wyjątkiem spraw związanych z polityką mieszkaniową i rozwojem miast, zagospodarowaniem przestrzennym i większością zagadnień gospodarki nieruchomościami, które 1 stycznia 1997 przejął nowo utworzony Urząd Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podporządkowany bezpośrednio Prezesowi Rady Ministrów, ponadto sprawy związane z geodezją i kartografią 1 stycznia 1997 przejął nowo utworzony Główny Urząd Geodezji i Kartografii podporządkowany Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji).

W drugiej połowie 1999 na mocy ustawy z 8 sierpnia 1996 o Radzie Ministrów. oraz ustawy z 4 września 1997 o działach administracji rządowej. wprowadzone zostały nowe zasady organizacji ministerstw. Konsekwencją tych zmian było m.in. uchylenie większości przepisów ustawy o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w której pozostawiono jedynie niektóre regulacje dotyczące uprawnień podległych mu pracowników i funkcjonariuszy. Nową podstawą prawną funkcjonowania MSWiA stało się rozporządzenie Rady Ministrów z 12 października 1999. o ponownym utworzeniu urzędu. W kolejnych latach ministerstwo było przekształcane dwukrotnie: na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 13 czerwca 2000. część jego komórek i pracowników została przekazana do nowo utworzonego Ministerstwa Rozwoju Regionalnego i Budownictwa, natomiast na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 31 października 2005. do MSWiA włączono część komórek i pracowników zlikwidowanego Ministerstwa Nauki i Informatyzacji.

Zgodnie z kolejnymi rozporządzeniami Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji szef MSWiA kierował na przestrzeni lat następującymi działami administracji rządowejSpośród wszystkich rozporządzeń w tej sprawie w przypisach wymieniono jedynie te wskazujące działy administracji rządowej, pominięto natomiast rozporządzenia dotyczące zmian w wykazie organów i jednostek podległych lub nadzorowanych albo zmian w zakresie części budżetowych.: administracja publiczna, architektura i budownictwo, sprawy wewnętrzne, wyznania religijne (1999–2000). administracja publiczna, sprawy wewnętrzne, wyznania religijne (2000–2005)..... administracja publiczna, sprawy wewnętrzne, wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne (2005). administracja publiczna, informatyzacja, sprawy wewnętrzne, wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne (2005–2011)...

Statut ministerstwa nadawany był w trybie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów, a od początku 2002 w trybie zarządzenia Prezesa Rady Ministrów. Struktura organizacyjna MSWiA była zmieniana wielokrotnie na podstawie następujących dokumentów: rozporządzeń z 5 listopada 1999 z późn. zm. i z 12 grudnia 2000 z późn. zm. oraz zarządzeń z 26 czerwca 2002 z późn. zm., z 1 kwietnia 2004 z późn. zm., z 8 listopada 2005., z 23 stycznia 2006 z późn. zm., z 14 marca 2007 z późn. zm. i z 25 marca 2008 z późn. zm..

Zlikwidowanie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji nastąpiło na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 21 listopada 2011 (obowiązującego od 18 listopada 2011).. Zgodnie z kolejnymi rozporządzeniami wydanymi tego dnia komórki i pracowników obsługujących działy administracja publiczna, informatyzacja i wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne przekazano do nowo utworzonego Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji., natomiast komórki i pracowników obsługujących dział sprawy wewnętrzne przekazano do nowo utworzonego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych..

Lista ministrów Ministrowie spraw wewnętrznych i administracji od 1997: +Lp.ZdjęcieImię i nazwiskoObjęcie urzęduZłożenie urzęduDługość urzędowaniaRząd 1.90pxLeszek Miller1 stycznia 199731 października 1997 dniRząd Włodzimierza Cimoszewicza 2. 90pxJanusz Tomaszewski31 października 19973 września 1999 dni Rząd Jerzego Buzka p.o.90pxJanusz Pałubicki3 września 19997 października 1999 dni 3.90pxMarek Biernacki7 października 199919 października 2001 dni 4.90pxKrzysztof Janik19 października 200121 stycznia 2004 dni Rząd Leszka Millera 5.90pxJózef Oleksy21 stycznia 200421 kwietnia 2004 dni p.o.90pxJerzy Szmajdziński21 kwietnia 20042 maja 2004 dni 6. 90px Ryszard Kalisz 2 maja 2004 31 października 2005 dniPierwszy rząd Marka BelkiDrugi rząd Marka Belki 7. 90px Ludwik Dorn 31 października 2005 7 lutego 2007 dniRząd Kazimierza Marcinkiewicza Rząd Jarosława Kaczyńskiego 8.90pxJanusz Kaczmarek7 lutego 20078 sierpnia 2007 dni 9.90pxWładysław Stasiak8 sierpnia 200716 listopada 2007 dni 10.90pxGrzegorz Schetyna16 listopada 200713 października 2009 dni Pierwszy rząd Donalda Tuska p.o.90pxDonald Tusk13 października 200914 października 2009 dzień 11.90pxJerzy Miller14 października 200918 listopada 2011 dni brak (ministerstwo zlikwidowane i zastąpione Ministerstwem Spraw Wewnętrznych oraz Ministerstwem Administracji i Cyfryzacji) 1. 90px Jacek Cichocki (MSW) 18 listopada 2011 25 lutego 2013 dni Drugi rząd Donalda Tuska 90pxMichał Boni (MAiC) 27 listopada 2013 dni 2. 90px Bartłomiej Sienkiewicz (MSW)25 lutego 2013 22 września 2014 dni 90pxRafał Trzaskowski (MAiC) 3 grudnia 2013 dni 3. 90px Teresa Piotrowska (MSW) 22 września 2014 16 listopada 2015 dni Rząd Ewy Kopacz 90pxAndrzej Halicki (MAiC) Ministerstwo wznowione: 12. 90px Mariusz Błaszczak 16 listopada 2015 9 stycznia 2018 dniRząd Beaty Szydło Pierwszy rząd Mateusza Morawieckiego 13.90pxJoachim Brudziński9 stycznia 20184 czerwca 2019 dni 14.90pxElżbieta Witek4 czerwca 20199 sierpnia 2019 dni 15. 90px Mariusz Kamiński 9 sierpnia 2019 27 listopada 2023 dniDrugi rząd Mateusza Morawieckiego 16.90pxPaweł Szefernaker27 listopada 202313 grudnia 2023 dniTrzeci rząd Mateusza Morawieckiego 17.90pxMarcin Kierwiński13 grudnia 202313 maja 2024 dni Trzeci rząd Donalda Tuska 18.90pxTomasz Siemoniak13 maja 202424 lipca 2025 dni (17.)90pxMarcin Kierwiński24 lipca 2025nadal dni

Zobacz też

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Ministerstwa w III Rzeczypospolitej Dział administracji rządowej Reforma centrum administracyjno-gospodarczego w 1997 roku

Uwagi

Przypisy

Spraw Wewnętrznych i Administracji Kategoria:Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (Polska) Polska