Noc Kultury – lubelski festiwal kulturalny organizowany przez Warsztaty Kultury w Lublinie. Wydarzenie ma miejsce raz do roku, w pierwszą sobotnią noc w czerwcu w godzinach 19.00-2.00. Na jego program składa się kilkaset wydarzeń kulturalnych. Najczęściej odbywają się w przestrzeni publicznej – głównie na Starym Mieście w Lublinie.
Opis festiwalu Na program festiwalu składają się wydarzenia zgłaszane w wolnym naborze przez artystów, animatorów, instytucje kulturalne, organizacje pozarządowe, przedsiębiorców i mieszkańców oraz te produkowane specjalnie na Noc Kultury przez organizatora. Corocznie jest to kilkaset bezpłatnych propozycji z różnych dziedzin kultury. Mogą to być spektakle teatralne, koncerty, wystawy, projekcje filmowe, mappingi, warsztaty czy happeningi uliczne.
Wiele z nich odbywa się w nietypowych miejscach – w podwórkach i bramach kamienic, na dachach budynków czy na zamkniętych specjalnie dla ruchu kołowego ulicach w centrum miasta. Podczas Nocy Kultury otwarte są również lubelskie instytucje kulturalne, muzea, galerie sztuki, biblioteki i zabytki – na przykład Lubelska Trasa Podziemna lub podziemia browaru Perła.
Charakterystyczne dla Nocy Kultury są również instalacje artystyczne w przestrzeni publicznej, w dużej mierze wykorzystujące światło.
Znaczna część działań jest przygotowywana specjalnie na festiwal i po jego zakończeniu nie ma możliwości oglądania ich ponownie.
Wybrane atrakcje z przeszłości Świeciuchy (2015) – Jarosław Koziara, Piękno Panie 150 kolorowych lampionów-sukien zawieszonych nad ul. Żmigród na całej długości to instalacja artystyczna, która przyśpieszyła decyzję Prezydenta Miasta Lublina o zamknięciu ulicy dla ruchu samochodowego. alt=Zdjęcie wykonane po zmroku, ulica pełna przechodniów, nad głowami których wiszą lampiony wykonane z sukienek. Instalacja wisi nad całą długością ulicy. |Świeciuchy (2015) Jarosław Koziara, Piękno Panie | Noc Kultury - Lublin |mały
RetroMania (2016) – praca zbiorowa Publiczność odwiedzająca podczas Nocy Kultury ulicę Kowalską mogła poczuć się jak w latach 20/30 ubiegłego wieku. Zmienione zostały tam szyldy i wystawy sklepów, na ulicach pojawiły się zabytkowe motocykle i samochody a dzieci bawiły się na stuletniej, zabytkowej, wiktoriańskiej karuzeli. Do dziś na ul. Kowalskiej można oglądać szyldy, które właściciele zdecydowali się pozostawić po Nocy Kultury na stałe. A nieopodal, na jednej z głównych ulic, rozłożona została żywa zielona trawa – zamiast samochodów i trolejbusów powstało miejsce pikników i relaksu. alt=Zdjęcie wykonane po zmroku. Ulica wypełniona publicznością festiwalu, po środku podłoga z desek, na której odbywa się pokaz tańca. Tancerki są przebrane w stroje charakterystyczne dla lat 20. XX wieku.|RetroMania (2016) praca zbiorowa | Noc Kultury - Lublin|mały
Stworzenie świata (2017) – praca zbiorowa Celem festiwalu jest przywracanie miejsc na mentalne mapy miasta, dlatego organizatorzy postanowili zaprosić publiczność do spacerowania na okrągło – po jedynej ulicy w Lublinie, która jest okrągła. Ulica Furmańska to miejsce, które niesłusznie cieszy się złą sławą. Podczas Nocy Kultury zasiedliły ją olbrzymie ptaki i ryby – lampiony zaprojektowane i wykonane przez Francois Monneta i Isabel Barthelemy. alt=Zdjęcie wykonane po zmroku. Ulica wypełniona publicznością festiwalu, ponad głowami wiszą białe lampiony w kształcie ptaków i ryb wykonane z papieru i wikliny. |Stworzenie świata (2017) – praca zbiorowa | Noc Kultury - Lublin|mały
Wielka Przymiarka (2018) – praca zbiorowa Na rzadko uczęszczanej ulicy Podwale podjęto próbę przypomnienia ulicy, która dawno zniknęła z mapy Lublina – Krawieckiej. Stworzona została tam kraina krawiectwa – idąc wzdłuż wielkiego centymetra na całej ulicy uczestnicy festiwalu spotkali wielkie nożyczki, wodospad z krawatów, orkiestrę grających maszyn do szycia. Wielką sympatią publiczności cieszyła się kudłata, różowa ściana z futra. alt=Zdjęcie wykonane po zmroku. Ulica wypełniona publicznością festiwalu, w tle na zielonym zboczu widać instalacje artystyczną w postaci kilkumetrowego zamka błyskawicznego.|Wielka Przymiarka (2018) praca zbiorowa | Noc Kultury - Lublin|mały
Słowo daję (2019) – praca zbiorowa Publiczność została zaproszona w świat słów, liter, książek, poezji i maszyn do pisania. Nad ul. Olejną zawisły wielkie lampiony – litery trzech alfabetów, które na przestrzeni wieków stanowiły o kulturze Lublina: łaciński, cyrylica oraz alfabet hebrajski. Maszyny do pisania grały przez całą noc swoimi metalowymi klawiszami, a poezję można było czytać na murach.
Rybak z Rybnej (2021) – Bartłomiej Polak Kamienicę Starego Miasta na Ulicy Rybnej można było podziwiać w jej dawnej świetności. Wiele osób nie wie, że lico elewacji zdobiła kiedyś dekoracja malarska autorstwa Władysława Filipiaka, obecnie prawie niewidoczna w świetle dziennym. Ale w świetle nocnym wszystko staje się możliwe...
Ożywione kadry (2022) – Bartłomiej Polak, Roman Krawczenko, Edward Hartwig (1909-2003) Na ulicy Złotej zagościły czarno-białe fotografie. Tym razem na wystawie znalazły się zdjęcia zrobione przez samego mistrza, Edwarda Hartwiga, które udostępniła organizatorom Pani Ewa Hartwig-Fijałkowska. Fotografie wyświetlane były jako animacja komputerowa. Na drugim ekranie uczestnicy Festiwalu mogli oglądać z kolei zdjęcia Romana Krawczenki – znanego i cenionego ambrotypisty fotografika. alt=Zdjęcie zrobione po zmierzchu. Na ulicy publiczność festiwalu, ponad ich głowami białe lampiony w kształcie liter z różnych alfabetów. Instalacja artystyczna wypełnia całą szerokość ulicy. |Miastoopowieść (2019) praca zbiorowa | Noc Kultury - Lublin |mały
Przyroda na placu Po Farze (2023) – praca zbiorowa Plac Po Farze na tę jedną noc w roku przeszedł totalną metamorfozę, a wszystko za sprawą 520 m² żywej trawy rozłożonej we wnętrzu murów kościoła i drzewa, które stanęło w nawie głównej. Oprócz tego artyści plecionkarstwa odtworzyli część łuków dawnej budowli, interpretując od nowa zarysowane fundamenty. Ponadto znalazła się tam instalacja świetlna – „Pszczoła” – wykonana z metalu i materiału, która po zmierzchu zwracała uwagę ciepłym światłem. Z balkonu kamienicy na Grodzkiej 7 zwisała „Wisteria” – kojarzona z kulturą wschodu, gdzie oznacza szczęście, witalność, nowy początek oraz powitanie kogoś w nowym mieście, domu czy wyrażanie uczuć komuś wyjątkowemu.
1,5 tony Matejki (2024) | produkcja specjalna Warsztatów Kultury w Lublinie Czy wiecie, że mieszkańcy Lublina ocalili „Bitwę pod Grunwaldem” i „Kazanie Skargi”? Te dwa słynne obrazy Jana Matejki, podczas II wojny światowej, przez ponad cztery lata były ukrywane w Lublinie. Ta instalacja to nie tylko okazja do upamiętnienia bohaterskich czynów przeszłości, lecz także możliwość zrozumienia głębszego znaczenia sztuki i historii dla społeczności lokalnej. Bez wątpienia skłoni ona festiwalową publiczność do zanurzenia się w historię i kulturę, która kształtowała Lublin i cały naród.
Białość (2025) | instalacja Wioletty Stafińskiej Delikatna lekka koronkowa forma, nawiązująca do lubelskich legend. Ażurowa brama wykonana ręcznie z koronek, firanek i tkanin odwołuje się także do tradycyjnej ludowej wycinanki. Oniryczna instalacja doskonale będzie prezentować się na tle ulicy Złotej, która swój kształt zawdzięcza specyficznemu ukształtowaniu cypla staromiejskiego.
Historia festiwalu alt=Ludzie przyglądają się nocnemu pokazowi czarno-białych fotografii. W okienku widać zdjęcie Zamku Lubelskiego.|mały|Ożywione kadry - Bartłomiej Polak, Roman Krawczenko, Edward Hartwig | Noc Kultury 2022 Noc Kultury to zbiorowy pomysł lubelskiego środowiska kulturalnego. Pierwsza edycja wydarzenia odbyła się 1/2 czerwca 2007, z inicjatywy środowisk twórczych Lublina. W jej organizację włączyły się niemal wszystkie instytucje kulturalne miasta i artyści. Pomysłodawcy Nocy Kultury określili ją jako manifestację kulturalną miasta. Każda z kolejnych edycji festiwalu odbywała się pod innym hasłem, które było jednocześnie motywem przewodnim wydarzenia.
MiastoRelacje (2025) Neurony Miasta (2024) Połącz Kropki (2023)https://kurierlubelski.pl/zielono-mi-17-edycja-nocy-kultury-w-botanicznej-odslonie/ar/c13-17525831 Sztuka Stosowana (2022) MOC Kultury (2021) Miastoczułość (2020 - odwołana) Miastoopowieść (2019) MiastoMomenTy (2018) miastoczasoprzestrzeń (2017) Wyobraź sobie miasto… (2016) Zobacz energie miasta (2015) Energie miasta (2014) Poczuj energie miasta (2013) Lublin – Brama Wschodu (2012) Aplikacja ESK 2016 na żywo (2011) Moc kultury (2010) Człowiek w mieście miasto w człowieku (2009) Manifestacja kultury miasta (2008) Manifestacja kultury Lublina (2007)
W 2007 roku podczas Nocy Kultury prezydent miasta oraz marszałek województwa podpisali Porozumienie dotyczące kandydowania miasta do tytułu Europejskiej Stolicy Kultury 2016. alt=Fotografia przedstawia instalację artystyczną zawieszoną w przestrzeni Starego Miasta w Lublinie. Zdjęcie wykonane jest nocą. Ulica Grodzka, dwie przeciwległe kamienice, pomiędzy nimi rozwieszone liny, na których zawieszone są kolorowe podświetlone stroje. Na ścianach kamienic wiszą natomiast czarne futra, z kołnierzy wystają dzioby-maski przypominające maski lekarzy podczas epidemii dżumy. Maski mają czerwone świecące oczy. |mały|Walka postu z karnawałem (2020) Jarosław Koziara | Noc Kultury - Lublin Noc Kultury 2020 – planowana na 6/7 czerwca Noc Kultury nie odbyła się z powodu pandemii SARS-CoV-2. Aby symbolicznie upamiętnić tę datę ogłoszony został konkurs Nocy Balkonów, którego rozstrzygnięcie miało się odbyć właśnie w nocy z 6 na 7 czerwca. Noc Kultury została przełożona na 9-11 października. Wprowadzona od 10 października w województwie lubelskim czerwona strefa spowodowała, że w ostatnim momencie ponownie odwołano Festiwal. Udało się jednak zaprezentować jedną z planowanych instalacji. „Walka postu z karnawałem” autorstwa Jarosława Koziary zawisła na trzy tygodnie pomiędzy dwiema kamienicami Starego Miasta
Badania i raporty W 2017 roku zostały przeprowadzone badania uczestników czterech największych plenerowych festiwali lubelskich, których organizatorem są Warsztaty Kultury. Wśród nich znajduje się też Noc Kultury. Na podstawie badań powstały m.in. następujące dokumenty:
Wpływ lubelskich festiwali plenerowych na rozwój gospodarczy i społeczny miasta – raport (2017) Raport z badań ilościowych | NOC KULTURY (2017) Wnioski z jakościowej analizy danych wizualnych | Noc Kultury (2017) W 2018 roku nastąpiła kontynuacja badań. Tym razem dotyczyły one tego jak uczestnicy Nocy Kultury doświadczają przestrzeni Lublina podczas festiwalu. Dokładny raport z badań:
Wpływ Nocy Kultury na sposoby postrzegania i użytkowania przestrzeni miejskiej – raport (2018)
Nagrody 2017 – Medal 700lecia Miasta Lublin dla Joanny Wawiórki-Kamienieckiej, koordynatora festiwalu; 2017 – Certyfikat Polskiej Organizacji Turystycznej; 2016 – Nominacja w konkursie Gazety Wyborczej „Strzały” za realizację na ulicy Kowalskiej; 2016 – Najlepszy Produkt Turystyczny Województwa Lubelskiego 2016; 2015-2016 – Certyfikat EFFE (Europe for Festivals, Festivals for Europe) – międzynarodowej platformy, jednoczącej istotne dla kultury europejskiej festiwale, wyróżniające się wysoką wartością artystyczną; 2009 – III miejsce w konkursie na Najlepszy Produkt Turystyczny; 2008 – VI miejsce w plebiscycie na wydarzenie roku 2008 organizowanym przez lubelskie media; 2007 – Grand Prix Kultury dla najlepszego wydarzenia kulturalnego roku, w plebiscycie organizowanym przez Gazetę Wyborczą
Zobacz też Carnaval Sztukmistrzów Jarmark Jagielloński w Lublinie Inne Brzmienia
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona internetowa Nocy Kultury Profil festiwalu na Facebooku Profil festiwalu na Instagramie
Kategoria:Festiwale w Lublinie Kategoria:Festiwale w Polsce