Agaricales Underw. – rząd podstawczaków w klasie pieczarniaków (Agaricomycetes).
Charakterystyka Początkowo takson ten obejmował wszystkie grzyby wielkoowocnikowe posiadające hymenofor, następnie jedynie grzyby o blaszkowym lub blaszkopodobnym hymenoforze. Były to sztuczne klasyfikacje oparte tylko na podobieństwie morfologicznym. Obecnie takson zawiera różnorodne morfologicznie gatunki, zaklasyfikowane na podstawie badań filogenetycznych i należące do różnych grup grzybów: grzyby blaszkowe – np. pieczarki (Agaricus), muchomory (Amanita) i gąski (Tricholoma); grzyby maczugowate i krzaczkowate – np. piórniczki (Pterula), goździeńce (Clavaria) i buławniczki (Macrotyphula); grzyby nadrzewne – np. fałdówki (Plicatura), ozorki (Fistulina) i rozszczepka (Schizophyllum); grzyby wnętrzniakowate naziemne – np. purchawki (Lycoperdon) i kubki (Cyathus); grzyby podziemne – np. piestróweczki (Hydnangium). grzyby naporostowe.
Systematyka Rząd ten został wyodrębniony przez Luciena Underwooda w pracy Moulds, mildews and mushrooms z 1899 r. Zaliczył go (obok rzędów Auriculariales, Tremellales, Dacryomycetales, Exobasidiales, Phallales, Hymenogastrales, Lycoperdales, Nidulariales i Sclerodermatales) do ówczesnej klasy wyższych podstawczaków (Basidiomycetes). Jako charakterystyczną cechę grzybów należących do niego określił występowanie na owocnikach hymenium, bazując na klasie Hymenomycetes, po raz pierwszy opisanej przez Eliasa Friesa w 1821 r. Do Agaricales zaliczył rodziny Hypochnaceae, Thelephoraceae, Clavariaceae, Hydnaceae, Polyporaceae, Boletaceae i Agaricaceae.
Pierwszą istotną poprawkę w taksonomii tych grzybów wprowadził Carleton Rea w 1926 r., wyłączając z bedłkowatych rodziny Clavariaceae, Hydnaceae, Polyporaceae i Thelephoraceae do ówczesnego rzędu bezblaszkowców (Aphyllophorales). W 1931 r. Edouard-Jean Gilbert zmienił także przynależność rodziny borowikowatych (Boletaceae), tworząc dla niej odrębny rząd Boletales. Kompleksową analizę taksonomiczną pieczarkowców publikował Rolf Singer w latach 1951–1986, biorąc pod uwagę zarówno makro-, jak i mikroskopowe cechy owocników. Jej ostatnia wersja opisywała ten rząd w szerokim ujęciu i, oprócz Agaricales sensu stricto, zawierała także gołąbkowce (Russulales) i podrząd Boletineae. Do takiego, szerokiego ujęcia Singer zaliczał 230 rodzajów w 18 rodzinach. Współczesna filogenetyka molekularna potwierdza prawidłowość używania singerowskiego Agaricales sensu stricto jako właściwego dla tego taksonu, wykazując jednocześnie odrębność grzybów z obecnych rzędów Russulales i Boletales.
Kodeks Index Fungorum bazujący na Dictionary of the Fungi zalicza do tego rzędu następujące rodziny:
Polskie nazwy na podstawie pracy Władysława Wojewody z 2003 r.
Przypisy