thumb|Fumarel Mushing Team na trasie Pireny Pirena (również: kat. La Ruta Blanca dels Pirineus, , dosłownie: „Biały Szlak Pirenejów”; od 2011: Pirena Advance) – międzynarodowe zawody w wyścigu psich zaprzęgów, rozgrywane w Pirenejach w latach 1991–2012.
Historia Pomysłodawcą i późniejszym dyrektorem wyścigów był Josep Parés i Casals, sprawujący później również funkcję wiceprzewodniczącego Międzynarodowej Federacji Psich Zaprzęgów. Poprzez organizację zawodów chciał on rozpropagować tę dyscyplinę sportu, a celem nadrzędnym była promocja wyścigów, aby możliwe było ich wprowadzenie do kalendarza zimowych igrzysk olimpijskich.
Celem wyścigu było jak najszybsze pokonanie trasy, przemierzając Pireneje z zachodu na wschód. Trasa ta przebiegała przez Pireneje na terenie Nawarry, Aragonii i Katalonii w Hiszpanii, a następnie Andory i Francji. Zawody organizowane były w styczniu, niekiedy na przełomie stycznia i lutego, trwały łącznie 15 dni, a pieczę nad nimi sprawowały Hiszpański i Kataloński Związek Sportów Zimowych. Trasa wyścigu liczyła ponad 300 km, niejednokrotnie nawet ponad 400 km, a niektóre jej odcinki znajdowały się na wysokości 2500 m n.p.m. Wyścig podzielony był na kilkanaście etapów, z których część odbywała się nocą.
Od 1997 roku w ramach Pireny, poza skijöringiem, zaczęto dodatkowo rozgrywać zawody w pulce. W 2005 roku przeprowadzono dodatkową rywalizację nordyckich psów zaprzęgowych. W 2007 roku zawody odwołano. Z biegiem lat Pirena zyskała na popularności, a na początku XXI wieku zaczęto ją określać najważniejszymi i najtrudniejszymi wyścigami psich zaprzęgów w Europie Południowej. W 2011 roku sponsorem wyścigów została firma Infinity Advance, w związku z czym zmieniono nazwę zawodów na Pirena Advance.
Od 2013 roku zawody nie są rozgrywane. Przyczyną zaprzestania ich organizacji były problemy finansowe wynikłe z kryzysu gospodarczego. Początkowo organizatorzy odwołali jedynie edycję z 2013 roku, rok później poinformowali jednak, że zawody nie będą już więcej organizowane. W 22-letniej historii wyścigów, wzięli w nich udział zawodnicy z ponad 20 państw. W edycji z 2003 roku udział wzięło 56 maszerów i 650 psów z państw całego kontynentu europejskiego.
W zawodach jako maszerzy uczestniczyli zarówno mężczyźni, jak i kobiety. Wśród uczestników były również osoby niepełnosprawne. Pierwszą kobietą, która odniosła zwycięstwo w Pirenie, była Norweżka Elisabeth Edland, która triumfowała w 2001 roku. Z kolei najbardziej utytułowanym zawodnikiem był Niemiec Tom Andres, który czterokrotnie wygrał wyścig w latach 2008, 2010, 2011 i 2012.
W 2015 roku powstał projekt nowego, inspirowanego Pireną, wyścigu psich zaprzęgów Snow Race Gos Àrtic, którego trasę wyznaczono również w Pirenejach.
Zwycięzcy Skijöring Rok i miejsceZwycięzca (maszer)Państwo 1991René Minartz1992Philippe Aroseau1993René Minartz1994Andreas Kolberger1995Kurt Pichler1996Reijo Jääskeläinen1997Reijo Jääskeläinen1998Karsten Grønås1999Tim White2000Grant Beck2001Elisabeth Edland2002Rudi Ropertz2003Rudi Ropertz2004Rudi Ropertz2005Heinrich Stahl2006Josep Domingo Beltran2008Tom Andres2009Iker Ozkoidi García2010Tom Andres2011Tom Andres2012Tom Andres
Pulka Rok i miejsceZwycięzca (maszer)Państwo 1997Oskar Espinosa1998Oskar Espinosa1999Patrick Geley2000Patrick Geley2002Alexandre Bégrand2003Patrick Wirz2004Richard Bárta2005Jana Porubská2006Jana Porubská2008Svein Ivar Moen2009Lena Hillestad2010Jiří Suchý2011Jana Porubská2012Pavel Porubský
Nordyckie psy zaprzęgowe Rok i miejsceZwycięzca (maszer)Państwo 2005Matteo Bartolini
Przypisy
Kategoria:Wyścigi psich zaprzęgów