Józef Mieses (ur. 1 października 1882 w Przemyślu, zm. 2 grudnia 1941 tamże) – naczelny rabin Wojska Polskiego, nauczyciel.
Życiorys Pochodził z rodziny kupców żydowskich osiadłych w Przemyślu o tradycjach religijnych związanych z haskalą. Rodzice Józefa – Jakub Ozjasz i Chaja Lea z domu Gans – mieli trzynaścioro dzieci (pięcioro zmarło przed 6 rokiem życia). Byli właścicielami cegielni oraz sklepu z towarami kolonialnymi przy ulicy Jagiellońskiej 17. Jego żoną była Ewa Grossinger. Bratem był Mateusz Mieses, językoznawca i historyk Żydów polskich.
W roku 1900 ukończył CK Gimnazjum w Przemyślu (jako prywatysta). Studiował na wydziale filozoficznym Uniwersytetu Wiedeńskiego, który ukończył w 1904. Równolegle uczył się w Wyższej Szkole Rabinackiej w Wiedniu, którą ukończył w 1906, dwa lata później zdając egzamin rabinacki. W 1907 uzyskał tytuł doktora filozofii języków semickich i literatury, w połączeniu z historią Orientu. W okresie studiów odbył podróże zagraniczne do Niemiec, Szwajcarii, Egiptu, Palestyny.
Po ukończeniu studiów pracował jako nauczyciel religii w gimnazjach w Samborze, Tarnowie, Lwowie. W 1910 był tłumaczem sądowym języka hebrajskiego. W 1912 przeniesiony do gimnazjum w rodzinnym mieście, gdzie oprócz nauki religii pełnił obowiązki wicedyrektora Gimnazjum im. K. Morawskiego na Zasaniu. W okresie I wojny światowej powołany do cesarskiej i królewskiej Armii jako rabin polowy. Po wojnie przeniósł się do Warszawy. W latach 1918–1920 wykładał w Państwowym Seminarium dla Nauczycieli Religii Mojżeszowej.
We wrześniu 1920 wstąpił do Wojska Polskiego, otrzymując przydział w Biurze Wyznań Niekatolickich w Warszawie. 14 października 1920 został przeniesiony do Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu naczelnego rabina ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 1. lokatą w duchowieństwie wojskowym wyznania mojżeszowegoLista starszeństwa oficerów zawodowych. Załącznik do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 8 czerwca 1922 roku, Zakłady Graficzne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1922, s. 410.. Funkcję naczelnego rabina w stopniu pułkownika pełnił do 1931. W tym roku przeniesiony do DOK IX w Brześciu jako szef duszpasterstwa wyznania mojżeszowego. 23 marca 1932 roku został zwolniony z zajmowanego stanowiska i pozostawiony bez przynależności służbowej z równoczesnym oddaniem do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr IX. Z dniem 31 października 1932 roku został przeniesiony w stan spoczynkuDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 222–223..
Na emeryturze mieszkał w rodzinnym Przemyślu. Zmarł śmiercią naturalną, w swoim mieszkaniu przy ul. Mniszej 5. Został pochowany na Cmentarzu Żydowskim przy ul. Słowackiego.
Publikacje Józef Mieses ogłosił liczne prace naukowe o tematyce etymologicznej i z zakresu gramatyki w czasopismach polskich i zagranicznych. Wydał m.in. Pięcioksiąg Mojżesza. Władał siedmioma językami: polskim, hebrajskim, niemieckim, jidysz, francuskim, angielskim i włoskim. Die älteste gedruckte deutsche Übersetzung des jüdischen Gebetbuches a. d. Jahre 1530 und ihr Autor Anthonius Margaritha, Wiedeń 1916 Pięcioksiąg Mojżesza. Genesis, Przemyśl 1931 Pięcioksiąg Mojżesza. Leviticus, Przemyśl 1931 Pięcioksiąg Mojżesza. Exodus, Przemyśl 1931 Pięcioksiąg Mojżesza. Numeri, Przemyśl 1931 Pięcioksiąg Mojżesza. Deuteronomium, Przemyśl 1931
Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (16 marca 1928)M.P. z 1928 r. nr 65, poz. 88 „za zasługi na polu pracy duszpasterskiej wśród żołnierzy - żydów”.
Zobacz też Mateusz Mieses
Przypisy
Bibliografia Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 31, 1299. Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 843.
Linki zewnętrzne Józef Mieses – tłumaczenia w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wiedeńskiego Kategoria:Duchowieństwo wojskowe wyznania mojżeszowego II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Przemyślu Kategoria:Naczelni rabini Wojska Polskiego Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu żydowskim w Przemyślu Kategoria:Rabini warszawscy Kategoria:Urodzeni w 1882 Kategoria:Zmarli w 1941