thumb|240px|Serce miesięcznego płodu otwarte od strony prawej komory serca. W centrum widoczny otwór owalny, podpisany Foramen ovale. Otwór owalny () – w anatomii człowieka otwór znajdujący się w sercu podczas życia płodowego. Znajduje się on w przegrodzie międzyprzedsionkowej. Umożliwia fizjologiczny przepływ krwi w życiu płodowym z przedsionka prawego do lewego – zgodnie z gradientem ciśnień. Wyposażony jest w zastawkę.
Zamknięcie Po porodzie zwiększające się ciśnienie w przedsionku lewym zamyka go. Zazwyczaj zarasta on w ciągu pierwszego roku życia, aczkolwiek nawet niezarośnięty zwykle (pod warunkiem ścisłego przylegania zastawki) nie stwarza on zagrożenia zdrowia, gdyż domyka go ciśnienie krwi lewego przedsionka. Niebezpieczeństwo pojawia się dopiero wtedy, gdy nie został on całkowicie zamknięty i – zgodnie z nową różnicą ciśnień – krew przepływa z lewego przedsionka do prawego, co skutkuje przeciążeniem obiegu płucnego i mniejszą ilością krwi w obiegu wielkim. Zwykle jednak pozostaje po nim jedynie widoczny od strony prawego przedsionka dół owalny (łac. fossa ovalis) otoczony przez rąbek (łac. limbus fossae ovalis).
Przetrwały otwór owalny Drożny otwór owalny stwierdzany u około 20–30% dorosłych nie jest patologią i nie wymaga leczenia, jednak może stać się drogą dla systemowych zatorów obwodowych pochodzących z systemu żylnego. Zatorowość paradoksalną (skrzyżowaną) – przez drożny otwór owalny – uznano za mechanizm odpowiedzialny za udary niedokrwienne u chorych, u których nie ustalono innej przyczyny udaru (udar kryptogenny). Źródłem zatorów paradoksalnych jest prawy przedsionek lub układ żył systemowych. Do powstania zatorów skrzyżowanych dochodzi w sytuacjach, w których wzrasta ciśnienie w prawym przedsionku (próba Valsalvy, kaszel). Nawet bardzo małe skrzepliny o wielkości 1–2 mm (niemożliwe do rozpoznania w badaniach dodatkowych) mogą spowodować udar.
Przypisy
Kategoria:Anatomia okresu ciąży Kategoria:Anatomia serca