Beli, Belenus („lśniący”) – w mitologii brytańskiej, szczególnie w Galii (później od Italii po Brytanię), bóg płodności i słońca, mający w swej pieczy owce i bydło. Jego małżonką była Belisama. W Irlandii znany był jako Bile („święte drzewo”). Mógł być identyczny z Belatu-Cadrosem.
W Walii uważano go za męża Danu i ojca takich postaci, jak Dagda, Dian Cecht, Lir, Lugh, Gwydion, Govannon, Arianrhod, Gilfaethwy i Amaethon. Mimo szerokiego rozprzestrzenienia jego kultu, wiadomości o nim są wyjątkowo skąpePodręczna miniencyklopedia mitologii. Grecy–Rzymianie–Celtowie. Warszawa: RTW, 2001, , s. 198..
Kult Jego świętem było Beltaine („Ogień Bela”) przypadające w dniu 1 maja. Zapalano wtedy ognie oczyszczające, zmuszając bydło, by przeszło między nimi przed wyjściem na pastwisko. Jego kult istniał również wśród Celtów zamieszkujących Galię (Akwitanię, Burgundię, ziemie Ligurów) i północną Italię, lecz także Brytanię, Irlandię i Walię. Na obszarach opanowanych przez Rzymian został utożsamiony z ApollonemMiranda Jane Green:Mity celtyckie. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2001, s. 53.. Był głównym bóstwem Noricum, jako Apollonowi oddawano mu szczególną cześć w AkwileiMyles Dillon, Nora K. Chadwick: Ze świata Celtów. Warszawa: PIW, 1975, s. 136–137.. Miano jego przetrwało w niektórych nazwach miejscowych, jak np. londyńskiego BillingsgatePodręczna miniencyklopedia mitologii. Grecy–Rzymianie–Celtowie, dz. cyt., s. 198..
Inne imiona Bel (Irlandia) Belenos (Galia) Beli (wśród Brytów i w Walii) Bile
Zobacz też Weles
Przypisy
Kategoria:Bóstwa celtyckie Kategoria:Bóstwa solarne Kategoria:Bóstwa płodności Kategoria:Bóstwa zwierząt