Bitwa pod Starym Wielisławiem (zwana również bitwą pod Czerwoną Górą) – starcie zbrojne, które miało miejsce 27 grudnia 1428 podczas wojen husyckich.
Okoliczności i przebieg bitwy Po zwycięstwie nad krzyżowcami w 1427 roku, husyci zaatakowali Śląsk. Atak był karą za pomoc udzieloną przez książąt śląskich krzyżowcom, którzy w ramach czwartej krucjaty zaatakowali Czechy. W grudniu siły husyckie (Sierotki) pod dowództwem wkroczyły do Kotliny Kłodzkiej i rozbiły się warownym obozem między Starym Wielisławiem a Szalejowem Dolnym w okolicy góry Czerwoniak (Czerwona Góra). Obóz był doskonale zabezpieczony, a husyci pod jego osłoną dokonywali grabieży okolicznych terenów oraz szachowali załogę Kłodzka. Stacjonarny charakter husyckiej wyprawy próbował wykorzystać książę Jan ziębicki, głównodowodzący armią śląskiego rycerstwa. Książę zerwał zawarte przymierze z husytami i na czele dowodzonych oddziałów rycerstwa śląskiego wkroczył na ziemię kłodzką.
Podczas szybkiego marszu, późnym popołudniem 27 grudnia oddziały Jana ziębickiego natknęły się na siły husyckie w rejonie wsi Stary Wielisław. Pomimo braków własnych taborów, książę ziębicki zdecydował się na walną bitwę. Przeprawił siły przez Bystrzycę Dusznicką i z marszu uderzył na utworzony przez siły czeskie szyk taborowy (wagenburg). Nierozważny, frontalny atak ciężkozbrojnego rycerstwa śląskiego zakończył się militarną katastrofą. Pod siłą husyckiego ognia uderzenie błyskawicznie się załamało, a armia Jana ziębickiego poszła w rozsypkę. Dzieła zniszczenia dokończyło kontruderzenie sił czeskich. Książę Jan ziębicki poległ opuszczony przez własne rycerstwo.
Szacuje się, że w bitwie poległo około 700 Ślązaków. Wraz ze śmiercią Jana ziębickiego wygasła linia Piastów ziębickich, a księstwo ziębickie włączono bezpośrednio do ziem Korony Czeskiej.
Bitwa w kulturze i sztuce Wydarzenia bitwy pod Czerwoną Górą były kilkukrotnie inspiracją dla batalistów: scena śmierci księcia Jana uwieczniona została na sklepieniu kaplicy księcia Jana ziębickiego, a autorem malowidła z lat 1904–1905 był malarz , monumentalną scenę bitwy na obrazie olejnym z około 1894 namalował Robert Hauk; obraz znajduje się w zbiorach Muzeum Ziemi Kłodzkiej, ścianę klatki schodowej ratusza w Ziębicach zdobi malowidło przedstawiające bitwę, wykonane w 1928 przez Alfreda Gottwalda, z okazji 500-lecia wydarzeń. nie zachowało się w oryginale dzieło Franza Kunzego, nauczyciela z Gorzanowa, które powstało jako pomoc naukowa, a znane jest z reprodukcji w jednym z przedwojennych niemieckich czasopism. literacki opis bitwy i śmierci Jana Ziębickiego pojawia się w powieści Boży bojownicy Andrzeja Sapkowskiego (2004).
Przypisy Krystyna Oniszczuk-Awiżeń: Wokół bitwy pod Czerwoną Górą w: „IV Almanach Ziemi Kłodzkiej”, Oficyna Wydawnicza „Brama”, Kłodzko 2009, , s. 46–53.
Bibliografia Robert Primke, Maciej Szczerepa, Wojciech Szczerepa: Wojny husyckie na Śląsku, Łużycach i Pomorzu, Wydawnictwo Technol, 2007, s. 73–74. Krystyna Oniszczuk-Awiżeń: Wokół bitwy pod Czerwoną Górą, w: IV Almanach Ziemi Kłodzkiej, Oficyna Wydawnicza „Brama”, Kłodzko 2009, , s. 46–53. Marek Królikowski: Bitwa rycerstwa śląskiego z husytami pod Starym Wielisławiem. 27.XII.1428 r., Wyd. Stowarzyszenie „Razem dla Kłodzkiej Szkoły Przedsiębiorczości”, Kłodzko 2023
Kategoria:Bitwy w 1428 Kategoria:Bitwy wojen husyckich Bitwa pod Starym Wielisławiem Kategoria:Średniowieczne bitwy w historii Czech