Maurice Béjart, właśc. Maurice-Jean Berger (ur. 1 stycznia 1927 w Marsylii, zm. 22 listopada 2007 w Lozannie) – francuski tancerz i choreograf, założyciel i kierownik cenionych w świecie zespołów baletowych Ballet de l’Etoile (zał. 1954), Balet XX wieku (zał. 1960 w Brukseli) oraz Béjart Ballet Lausanne (zał. 1987 w Lozannie). Założyciel kilku szkół baletowych, m.in. École Mudra w Brukseli oraz École-atelier Rudra w Lozannie. Od 1994 do śmierci – członek francuskiej Akademii Sztuk Pięknych (l’Académie des Beaux-Arts). W 2007 uzyskał obywatelstwo Szwajcarii.

Życiorys Urodził się w Marsylii jako najstarszy z trojga dzieci Germaine Capellieres i Gastona Bergera (1896-1960), filozofa. W 1934, gdy miał 7 lat zmarła jego matka. Zafascynowany występem Serge’a Lifara postanowił całkowicie poświęcić się tańcu. Od 11. roku życia trenował u Matyldy Krzesińskiej w Marseille Opera Ballet School w Marsylii, gdzie był jedynym chłopcem w klasie od 25 do 30 dziewcząt. Potem przeniósł się do Paryża, gdzie jego nauczycielami tańca byli: Lubov Egorova, Léo Staats, Roland Petit i Nora Kiss. Dzięki rekomendacji Margot Fonteyn, Béjart uczył się tańca w Londynie pod kierunkiem Very Volkovej. W 1949 dołączył do zespołu londyńskiego International Ballet tancerki baletowej Mony Inglesby, gdzie tańczy szereg znaczących ról m.in. pas de deux Błękitnego Ptaka w Śpiącej królewnie.

W 1950 dołączył do zespołu Cullberg Ballet, gdzie po raz pierwszy zetknął się z tańcem współczesnym i spróbował swoich sił jako choreograf. W latach 1951–1952 tańczył też w The Royal Swedish Ballet w Szwecji. W 1952 stworzył swoją pierwszą choreografię do filmu Ognisty ptak (Firebird) do muzyki Igora Strawinskiego w reżyserii Hasse Ekmana. W rolach głównych wystąpili: tancerka Ellen Rasch i włoski śpiewak operowy baryton Tito Gobbi.

W 1954 założył Ballet de l’Etoile, dla którego w 1955 stworzył choreografię do Symphonie pour un homme seul (muz. Pierre Schaeffer i Pierre Henry). W 1959 został zaangażowany przez Maurice Huismana, dyrektora Théâtre Royal de la Monnaie w Brukseli, gdzie opracował choreografię do Święta wiosny.

W 1960 w Brukseli złożył zespół Ballet du XXe Siècle, dla którego przygotował choreografię do baletów: Boléro (1961), Messe pour le temps présent (1967) i L’oiseau de feu (1970).

W 1961 Béjart zapoczątkował karierę reżysera operowego Opowieściami Hoffmanna z muzyką Jacques’a Offenbacha. Kolejne opery w jego reżyserii to m.in.: Potępienie Fausta Hectora Berlioza i Don Giovanni Wolfganga A. Mozarta.

W 1987 Béjart zamieszkał w Lozannie w Szwajcarii, gdzie powstał Béjart Ballet Lausanne. W 1992 zmniejszył liczbę tancerzy do 30 osób w zespole, z którego powstał L’école-Atelier Rudra-Béjart. Kolejne choreografie Béjarta dla Béjart Ballet Lausanne to: Cudowny mandaryn, King Lear-Prospero, À propos de Shéhérazade, Lumière, MutationX, La Route de la soie, Le Manteau, Enfant-Roi, La Lumière des eaux i Le Presbytère n’a rien perdu de son charme, ni le jardin de son éclat. W 2007 powstało jego ostatnie dzieło Le Tour du monde en 80 minutes.

Béjart wydał też kilka książek, w tym La Mort subite – journal intime, Le Ballet des mots, Le Même et un Autre, Lettres à un jeune danseur, L’Autre chant de la danse. Ce que la nuit me dit, Mathilde ou le temps perdu, Mémoires, tome 2: La Vie de qui?, Théâtre: A-6-Roc i Un Instant dans la vie d’autrui. Mémoires.

W 1999 otrzymał Nagrodę Kioto w dziedzinie sztuki i filozofii. W 2003 został uhonorowany Prix Benois de la Danse za wybitne osiągnięcia.

Życie prywatne Otwarcie przyznał się do homoseksualizmu. Jego długoletni towarzysz, argentyński tancerz baletowy Jorge Donn, zmarł 30 listopada 1992 w wieku 45 lat na AIDS.

Zmarł 22 listopada 2007 w Lozannie w wieku 80 lat.

Dzieła 1955: Symphonie pour un homme seul (Paryż) 1957: Sonate à trois (Essen) 1958: Orphée (Liège) 1959: Święto wiosny (Bruksela) 1961: Boléro (Bruksela) 1964: IX symfonia Beethovena (Bruksela) 1965: Erotica do muzyki T. Bairda (Bruksela) 1966: Romeo i Julia (Bruksela) 1967: Messe pour le temps présent (Awinion) 1968: Bhakti (Awinion) 1972: Nijinski, clown de Dieu (Bruksela) 1975: Pli selon pli (Bruksela) 1975: Notre Faust (Bruksela) 1977: Pietruszka (Bruksela) 1980: Eros Thanatos (Ateny) 1982: Wien, Wien, nur du allein (Bruksela) 1983: Messe pour le temps futur (Bruksela) 1987: Souvenir de Léningrad (Lozanna) 1988: Piaf (Tokio) 1989: 1789... et nous (Paryż) 1990: Pyramide (Kair) 1991: Tod in Wien (Wiedeń) 1992: La Nuit (Lozanna) 1993: M (Tokio) 1995: À propos de Shéhérazade (Berlin) 1997: Le Presbytère... (Paryż) 1999: La Route de la soie (Lozanna) 2000: Enfant-roi (Wersal) 2001: Tangos (Gênes) 2001: Manos (Lozanna) 2002: Mère Teresa et les enfants du monde 2003: Ciao Federico – w hołdzie dla Federico Felliniego 2005: L’Amour – La Danse 2006: Zarathoustra 2007: Béjart: Best of

Przypisy

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona l’École-atelier Rudra Radioscopie Maurice Béjart , archiwum telewizyjne Institut National de l’Audiovisuel

Kategoria:Artyści związani z Brukselą Kategoria:Artyści związani z Londynem Kategoria:Artyści związani z Marsylią Kategoria:Artyści związani z Paryżem Kategoria:Francuscy choreografowie Kategoria:Francuscy tancerze Kategoria:Odznaczeni Orderem Infanta Henryka Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony (Belgia) Kategoria:Francuzi odznaczeni Orderem Sztuki i Literatury Kategoria:Odznaczeni Orderem Wschodzącego Słońca Kategoria:Komandorzy Orderu Sztuki i Literatury Kategoria:Laureaci Nagrody Erazmusa Kategoria:Laureaci Nagrody Kioto Kategoria:Laureaci Praemium Imperiale Kategoria:Ludzie urodzeni w Marsylii Kategoria:Szwajcarzy pochodzenia francuskiego Kategoria:Urodzeni w 1927 Kategoria:Zmarli w 2007