thumb Oset pagórkowy (Carduus collinus Waldst. & Kit.) – gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych (Asteraceae).
Rozmieszczenie geograficzne Występuje w Europie w Karpatach, południowych Włoszech i środkowej Jugosławii. W Polsce występuje tylko w Pieninach na następujących stanowiskach: Wierchliczka, Rabsztyn, Nowa Góra, Wąwóz Górczyński, Macelowa Góra, Macelak, Goła Góra, Flaki, Długa Grapa, Cyrlowa Skałka, Zamczysko.
Morfologia Łodyga Osiąga 50–90 cm wysokości i jest silnie rozgałęziona. Jest wąsko oskrzydlona (skrzydełka mają szerokość do 5–6 mm) na znacznej części, tylko tuż pod koszyczkami zupełnie nieoskrzydlona. Liście Podługowate, pierzastoklapowane lub pierzastodzielne, o jajowatych odcinkach i brzegach słabo kolczastych. Na górnej stronie zazwyczaj owłosione, na dolnej białawo lub szarawo pajęczynowato-kutnerowate. Kwiaty Purpurowe, zebrane w koszyczki. Na każdej gałązce występuje jeden tylko koszyczek. Okrywa koszyczka długości 15–20 mm. Jej łuski są wąskie, nie odgięte, w nasadzie mają szerokość około 1 mm, a szczyty stopniowo zaostrzone. Owoce Niełupki długości ok. 3 mm z białym puchem kielichowym długości 10–15 mm.
Biologia i ekologia Roślina dwuletnia lub bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Jest owadopylna. Rozsiewa się anemochorycznie. Rośnie w murawach naskalnych na podłożu wapiennym w miejscach nasłonecznionych. Liczba chromosomów 2n = 16.
Zagrożenia i ochrona Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) pośród gatunków narażonych na wyginięcie (kategoria zagrożenia V). W wydaniu z 2016 roku otrzymała kategorię VU (narażony).
Większość populacji występujących w Pienińskim Parku Narodowym rośnie na obszarach objętych ochroną ścisłą lub krajobrazową. Dodatkowo stanowiska na Cyrlowej Skałce i na Gołej Górze objęte są ochroną czynną, co zapobiega zarośnięciu ich przez drzewa i krzewy.
Przypisy
Kategoria:Carduoideae