thumb|Alexander Hamilton, założyciel federalistów thumb|John Adams, prezydent z ramienia Partii Federalistycznej thumb|John Marshall, prezes Sądu Najwyższego, zwolennik Partii Federalistycznej Partia Federalistyczna (), w skrócie federaliści – partia polityczna istniejąca i działająca w Stanach Zjednoczonych w latach 1791–1820.
Historia Po amerykańskiej wojnie o niepodległość, Trzynaście kolonii zawiązało unię, która stopniowo przekształciła się jednolite państwo, na mocy, uchwalonej w 1787 roku, Konstytucji. Największymi wyzwaniami stojącymi przed krajem były: stanowienie prawa, sformułowanie rządu i zarządzanie budżetem. Termin federalista po raz pierwszy został użyty w 1787 roku i charakteryzował on zwolenników Konstytucji i scentralizowanego systemu rządzenia. Partie polityczne wówczas jeszcze nie istniały, lecz przywódcą frakcji był sekretarz skarbu w gabinecie Washingtona (który sam sympatyzował z federalistami), Alexander Hamilton. Głównymi tezami, które głosił dotyczyły przede wszystkim gospodarki: spłatę długu wojennego, przejęcie długów stanowych, uchwalenie ustawy o podatku akcyzowym, utworzenie banku centralnego i utrzymanie systemu taryf celnych. W zakresie polityki zagranicznej federaliści sympatyzowali z Wielką Brytanią. Początkowo frakcja nie miała żadnej opozycji, jednak pomysł powołania banku centralnego wyłonił frakcję antyfederalistów (zwanych później demokratycznymi republikanami). Formalnie Partia Federalistyczna uformowała się w 1791 roku.
Działalność Gdy George Washington powołał swój pierwszy gabinet, zaprosił do niego zarówno federalistów, jak i antyfederalistów. Pierwszą grupę, poza Hamiltonem, reprezentował sekretarz wojny Henry Knox. Ich działalność, zarówno w rządzie, jak i w Kongresie skupiała się głównie na polityce fiskalnej. Poza powołaniem banku centralnego, Hamilton postulował wprowadzenie ceł protekcyjnych, chroniących kształtujący się przemysł amerykański. Poparcie dla federalistów pochodziło wówczas głównie od kupców, elit finansowych i wielkoobszarowych plantatorów. Stanami, które na nich głosowały były głównie stany Nowej Anglii. Gdy w latach 90. XVIII wybuchła rewolucja francuska, a Francja wypowiedziała Wielkiej Brytanii wojnę, federaliści nie chcieli się wikłać w konflikt, choć byli nastawieni probrytyjsko. Po nałożeniu embarga, John Jay wynegocjował traktat handlowy pomiędzy Wielką Brytanią a USA, który był szeroko krytykowany przez antyfederalistów. Ratyfikacja traktatu stała się podstawą do uformowania opozycyjnej Partii Demokratyczno-Republikańskiej. Dwa lata później, w wyborach prezydenckich, zwyciężył John Adams, którego formalnie poparł ustępujący prezydent Washington. Ponownie zagłosowali na niego kupcy z Nowej Anglii i farmerzy z Karoliny Południowej. W czasie jego kadencji, najważniejszymi kwestiami były sprawy zagraniczne, zwłaszcza normalizacja stosunków z Francją, głównie po aferze XYZ z 1798 roku. Dzięki przewadze w Kongresie, federaliści uchwalili powołanie marynarki wojennej i podnieśli podatki. W tym okresie nastąpił też rozwój prasy, która miała walny wpływ na kolejne kampanie wyborcze. Jeszcze przed wyborami prezydenckimi w 1800 roku doszło do rozłamu, wynikającego z niechęci Hamiltona do Adamsa. Federaliści przegrali wybory, a prezydentem został lider demokratycznych republikanów Thomas Jefferson. W wyborach do Kongresu i legislatur stanowych, Partia Federalistyczna także ponosiła porażki. Ich sytuacja jeszcze się pogorszyła, gdy w 1804 roku, Alexander Hamilton zginął w wyniku pojedynku z ówczesnym wiceprezydentem Aaronem Burrem. W czasach prezydentury Jeffersona, sprzeciwiali się nałożeniu embargo w 1807 roku, a rok później popierali plan secesji Nowej Anglii. W 1812 roku zwołali konwencję w Hartford, podczas której mieli wybrać kandydata na prezydenta, a także określić swoje stanowisko w sprawie ewentualnej wojny z Wielką Brytanią. Ich kandydatem został DeWitt Clinton, a w kwestii konfliktu amerykańsko-brytyjskiego stanowczo opowiedzieli się za utrzymaniem pokoju. Po 1812 roku kontrolowali jeszcze legislatury stanowe Connecticut, Delaware, Marylandu i Massachusetts, a także mieli silną reprezentację w New Jersey, New Hampshire, Nowym Jorku i Rhode Island, jednak ich działalność na polu krajowym zmalała niemal do zera. W 1816 roku po raz ostatni wystawili własnego kandydata na prezydenta, którym został Rufus King. Partia zanikła w 1820 roku.
Wybory prezydenckie Kandydat Głosy powszechne Głosy elektorskie 1796 John Adams 35 726 71 1800 John Adams 25 952 65 1804 Charles Cotesworth Pinckney 38 919 14 1808 Charles Cotesworth Pinckney 62 431 47 1812 DeWitt Clinton 132 781 89 1816 Rufus King 34 740 34
Wybory do Izby Reprezentantów Liczba mandatów 1788 37 1790 39 1792 51 1794 47 1796 57 1798 60 1800 38 1802 39 1804 28 1806 26 1808 50 1810 36 1812 68 1814 64 1816 39 1818 26 1820 32
Wybory do Senatu Liczba mandatów 1788 18 1790 16 1792 16 1794 21 1796 22 1798 22 1800 15 1802 9 1804 7 1806 6 1808 7 1810 6 1812 8 1814 12 1816 12 1818 9 1820 4
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Wydarzenia 1792 Kategoria:Historyczne partie i ugrupowania Stanów Zjednoczonych