Podział administracyjny Portugalii jest stosunkowo skomplikowany i na przestrzeni lat ulegał on dość istotnym zmianom. Od 2013 r., Republika Portugalska formalnie jest podzielona na: Nazwa portugalska Liczba Distritos 18 Dystrykty Regiões Autónomas 2 Regiony autonomiczne Áreas Metropolitanas 2 Obszary metropolitalne Comunidades intermunicipais 21 Wspólnoty międzygminne Concelhos 308 Gminy Freguesias 3092 Sołectwa / Parafie Cidades 151 Miasta Vilas 533 Miasteczka

Dystrykty kontynentalnej Portugalii Portugalia jest podzielona na dystrykty (port. distritos) od 25 kwietnia 1835 (wcześniej dzieliła się na comarki), a celem ich utworzenia było usprawnienie administracji w terenie oraz polepszenie dostępu do niej dla zwykłych mieszkańców. System portugalskich dystryktów był wzorowany na francuskich departamentach. Dystrykty były przez lata najbardziej istotną jednostką podziału kraju na szczeblu ponad gminnym i do dziś stanową podstawę przy wyznaczaniu okręgów wyborczych lub regionalnych związków sportowych. To również najbardziej społecznie rozpoznawalny szczebel podziału administracyjnego Portugalii. W 1919 r. zlikwidowano jeden z dystryktów Kontynentalnej Portugalii (Dystrykt Lamego), a 1976 r. cztery kolejne: trzy na Azorach (Dystrykt Angra do Heroísmo, Dystrykt Horta, Dystrykt Ponta Delgada) i jeden na Maderze (Dystrykt Funchal). Artykuł 291 konstytucji z 1976 r. określił dystrykty, jako poziom przejściowy administracji w oczekiwaniu na powstanie regionów administracyjnych. W latach 1991–2013 całe terytorium kontynentalnej Portugalii było podzielona na obszary metropolitalne oraz wspólnoty międzygminne, co sprawiło, że ranga dystryktów została znacznie ograniczona. Zgodnie z normą ISO 3166-2:PT portugalskie dystrykty mają nadane kolejne numery (alfabetycznie od nazwy dystryktu) – od PT-01 (Dystrykt Aveiro) do PT-18 (Dystrykt Viseu). thumb|200px|Dystrykty kontynentalnej Portugalii. Numer na mapie Nazwa Stolica Ludność(w 2005 r.) Powierzchnia (km²) Liczba gmin Liczba sołectw 12. Dystrykt Aveiro Aveiro 713 578 2808 19 208 5. Dystrykt Beja Beja 161 211 10 225 14 100 17. Dystrykt Braga Braga 831 368 2673 14 515 14. Dystrykt Bragança Bragança 148 808 6608 12 299 9. Dystrykt Castelo Branco Castelo Branco 208 069 6675 11 160 11. Dystrykt Coimbra Coimbra 441 245 3947 17 209 7. Dystrykt Évora Évora 173 408 7393 14 91 6. Dystrykt Faro Faro 395 208 4960 16 84 10. Dystrykt Guarda Guarda 173 716 5518 14 336 2. Dystrykt Leiria Leiria 459 450 3515 16 148 1. Dystrykt Lizbona Lizbona 2 135 992 2800 16 226 8. Dystrykt Portalegre Portalegre 127 018 6065 15 86 16. Dystrykt Porto Porto 1 781 826 2395 18 283 3. Dystrykt Santarém Santarém 475 344 6747 21 193 4. Dystrykt Setúbal Setúbal 788 459 5064 13 82 18. Dystrykt Viana do Castelo Viana do Castelo 252 011 2255 10 290 15. Dystrykt Vila Real Vila Real 223 731 4328 14 268 13. Dystrykt Viseu Viseu 394 927 5007 24 372

Dystrykty zlikwidowane Azory: Dystrykt Angra do Heroísmo (istniejący w latach 1835–1976) Dystrykt Horta (istniejący w latach 1835–1976) Dystrykt Ponta Delgada (istniejący w latach 1835–1976)

Madera: Dystrykt Funchal (istniejący w latach 1835–1976)

Kontynentalna Portugalia: Dystrykt Lamego (istniejący w latach 1835–1919)

Regiony autonomiczne Region autonomiczny w Portugalii jest jednostką podziału administracyjnego najwyższego stopnia (pierwszy poziom). Podział na tego typu jednostki obowiązuje od 1976 r. i został zapisany w tamtejszej konstytucji. Od 1976 r. do dziś funkcjonują dwa regiony autonomiczne (port. regiões autónomas) – obydwa stanowią archipelagi na Oceanie Atlantyckim – które wraz z kontynentalną Portugalią tworzą Republikę Portugalską: Autonomiczny Region Azorów (Região Autónoma dos Açores) Autonomiczny Region Madery (Região Autónoma da Madeira) Zgodnie z normą ISO 3166-2:PT portugalskie regiony autonomiczne mają nadane numery: PT-20 (Autonomiczny Region Azorów) i PT-30 (Autonomiczny Region Madery).

Obszary metropolitalne Obydwa obszary metropolitalne w Portugalii faktycznie utworzono już w 1991 r., jednak dopiero na mocy ustawy nr 75/2013 z dnia 12 września 2013 stanowią one jednostkę podziału administracyjnego kraju. Zgodnie z ustawą 46/2008 „obszary metropolitalne Lizbony i Porto są osobami prawnymi prawa publicznego i stanowią szczególną formę stowarzyszenia gmin”: Obszar Metropolitalny Lizbony (Área Metropolitana de Lisboa) Obszar Metropolitalny Porto (Área Metropolitana do Porto)

Wspólnoty międzygminne Zgodnie z ustawą nr 75/2013 z dnia 12 września 2013 w Portugalii funkcjonuje 21 wspólnot międzygminnych: Centralne Alentejo (Centro Alentejo) Nadbrzeżne Alentejo (Alentejo Litoral) Algarve (Algarve) Górne Alentejo (Alto Alentejo) Górne Minho (Alto Minho) Górna Tâmega (Alto Tâmega) Ave Dolne Alentejo (Baixo Alentejo) Dolna Beira (Beira Baixa) Beiras e Serra da Estrela Cávado Douro Lezíria do Tejo Środkowy Tag (Médio Tejo) Oeste Region Aveiro (Região de Aveiro) Region Coimbra (Região de Coimbra) Region Leiria (Região de Leiria) Tâmega e Sousa Terras de Trás-os-Montes Viseu Dão Lafões

Gminy

Sołectwa / Parafie Każda gmina w Portugalii podzielona jest na sołectwa / parafie (port. freguesias), jako jednostkę podziału administracyjnego najniższego szczebla. W wyniku reformy z 2013 r. liczba portugalskich sołectw zmniejszyła się z 4259 do 3092, bowiem niektóre sąsiadujące ze sobą sołectwa (zlokalizowane w tej samej gminie) połączono w związki sołectw (port. união de freguesias).

Miasta

Historia W latach 1936–1976 kontynentalna Portugalia była podzielona na 11 prowincji i 22 dystrykty. W 1976 r. kraj podzielono na 18 dystryktów i 2 regiony autonomiczne (Azory i Madera), składające się łącznie z 308 gmin, które z kolei dzieliły się na 4257 sołectw.

Podział tradycyjny W życiu codziennym dominuje historyczny podział regionalny, obowiązujący oficjalnie w latach 1936–1975. W ten sposób klasyfikowane jest na przykład pochodzenie produktów spożywczych, z winem na czele. Alentejo: Alto Alentejo Baixo Alentejo Ribatejo Beira: Beira Alta Beira Baixa Beira Litoral Açores (Azory) Algarve Douro Litoral Estremadura Madeira (Madera) Minho Trás-os-Montes e Alto Douro

Podział terytorialny (NUTS) W celach statystycznych wyróżnia się siedem regionów, wytyczonych w 2003 r. przez Unię Europejską w ramach programu NUTS. Są to:

NUTS I Kontynentalna Portugalia (podzielona na 18 dystryktów) Autonomiczny Region Azorów Autonomiczny Region Madery

NUTS II (Regiony) Region Północ (Região Norte) ze stolicą w Porto Region Centrum (Região Centro) ze stolicą w Coimbrze Region Lizbona (Região de Lisboa) Alentejo ze stolicą w Évorze Algarve ze stolicą w Faro Autonomiczny Region Azorów (Região Autónoma dos Açores) ze stolicą w Ponta Delgada Autonomiczny Region Madery (Região Autónoma da Madeira) ze stolicą w Funchalu

NUTS III (Podregiony) NUTS III w Portugalii stanowi 25 jednostek terytorialnych, są to: obydwa regiony autonomiczne obydwa obszary metropolitalne 21 wspólnot międzygminnych

Zobacz też Samorząd terytorialny w Portugalii Gminy Portugalii Miasta w Portugalii