LOTTO Superliga Mężczyzn – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłki ręcznej w Polsce, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon), systemem kołowym, od edycji 2007/08 do edycji 2019/20Ostatecznie ze względu na pandemię koronawirusa nie rozegrano fazy play-off w sezonie 2019/20. i ponownie od edycji 2023/24 dodatkowo z fazą play-off na zakończenie każdego z sezonów i przeznaczone są dla najlepszych polskich drużyn klubowych. Jej triumfator zostaje mistrzem Polski, zaś najsłabsze zespoły relegowane są do Ligi Centralnej (wcześniej I ligi). Czołowe drużyny klasyfikacji końcowej każdego sezonu uzyskują prawo występu w europejskich pucharach w sezonie następnym (Lidze Mistrzów, Lidze Europejskiej, bądź Pucharze Europejskim – zależnie od pozycji polskiej federacji w klubowym rankingu EHF).
Historia Decyzję o przeprowadzaniu mistrzostw Polski piłki ręcznej mężczyzn w formule ligowej podjęto w 1956 r., a pierwsza edycja ligi odbyła się w sezonie 1956/57. Od samego początku do dziś rywalizacja ligowa toczona jest w tzw. „wersji duńskiej” (czyli odmianie 7-osobowej) na obiektach zamkniętych (halach sportowych). Od premierowej edycji do sezonu 2015/16 rozgrywki ligowe zarządzane były przez Związek Piłki Ręcznej w Polsce, a od sezonu 2016/17 – przez Superligę sp. z o.o.
Na przestrzeni lat zmianom ulegała zarówno nazwa rozgrywek (w latach 1956–1998 I liga, w latach 1998–2010 Ekstraklasa, a od 2010 r. Superliga), jak i system ich przeprowadzania (klasyczna formuła ligowa, formuła ligowa z późniejszym podziałem na grupę mistrzowską i grupę spadkową, formuła ligowa z fazą play-off), różna była też liczba zespołów przystępujących do rywalizacji (od 6 do 16).
27 lutego 2016 zarząd ZPRP podjął uchwałę o powołaniu zawodowej ligi piłki ręcznej w Polsce, której rozgrywki od sezonu 2016/17 prowadzi Superliga sp. z o.o. Akt założycielski przewidywał udział 12 drużyn, z możliwością poszerzenia do 14 zespołów. Ostatecznie do zmagań w sezonie 2016/17 przystąpiło 14 ekip: 5 z nich otrzymało licencje bezwarunkowe, a 9 licencje warunkowe. Liga zawodowa została zamknięta na 3 lata i w tym okresie nie było spadków do I ligi (regulamin dopuszczał jedynie możliwość wykluczenia klubu z rozgrywek Superligi), zaś w kwestii awansów regulamin dopuszczał taką możliwość pod warunkiem uzyskania przez klub licencji na udział w rozgrywkach PGNiG Superligi oraz występowania wolnych miejsc. Po zakończeniu sezonu 2018/19 powróciły bezpośrednie spadki i awanse.
Od sezonu 2010/11 do sezonu 2022/23 sponsorem tytularnym rozgrywek Superligi było Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo, a ich oficjalna nazwa brzmiała PGNiG Superliga. 7 sierpnia 2023 współpracę z Superligą nawiązał Orlen, w wyniku czego od sezonu 2023/24 zmieniono nazwę rozgrywek na Orlen Superliga. 21 sierpnia 2024, na 2 lata, partnerem rozgrywek zostały zakłady bukmacherskie Forbet. 27 sierpnia 2026 została podpisana umowa Superliga sp. z o.o. a Totalizatorem Sportowym sp. z o.o., na mocy której marka LOTTO została nowym sponsorem tytularnym Superligi. Umowa została podpisana do końca sezonu 2028/2029.
Triumfatorzy Sezon 1. miejsce 2. miejsce 3. miejsce 1956/1957 Sparta Katowice Zwierzyniecki Kraków Śląsk Wrocław 1957/1958 Śląsk Wrocław Sparta Katowice Wybrzeże Gdańsk 1958/1959 Sparta Katowice Wybrzeże Gdańsk Start Gniezno 1959/1960 Sparta Katowice Wybrzeże Gdańsk AZS Katowice 1960/1961 Śląsk Wrocław Sparta Katowice AZS Katowice 1961/1962 Śląsk Wrocław Sparta Katowice AZS Katowice 1962/1963 Śląsk Wrocław AZS Katowice Sparta Katowice 1963/1964 AZS Katowice Sparta Katowice Gwardia Opole 1964/1965 Śląsk Wrocław Spójnia Gdańsk Wybrzeże Gdańsk 1965/1966 Wybrzeże Gdańsk Śląsk Wrocław Spójnia Gdańsk 1966/1967 Śląsk Wrocław Wybrzeże Gdańsk Pogoń Zabrze 1967/1968 Spójnia Gdańsk Wybrzeże Gdańsk Śląsk Wrocław 1968/1969 Spójnia Gdańsk Śląsk Wrocław Wybrzeże Gdańsk 1969/1970 Spójnia Gdańsk Śląsk Wrocław Grunwald Poznań 1970/1971 Grunwald Poznań Śląsk Wrocław Anilana Łódź 1971/1972 Śląsk Wrocław Grunwald Poznań Anilana Łódź 1972/1973 Śląsk Wrocław Spójnia Gdańsk Grunwald Poznań 1973/1974 Śląsk Wrocław Spójnia Gdańsk Anilana Łódź 1974/1975 Śląsk Wrocław Stal Mielec Anilana Łódź 1975/1976 Śląsk Wrocław Pogoń Zabrze Pogoń Szczecin 1976/1977 Śląsk Wrocław Anilana Łódź Grunwald Poznań1977/1978 Śląsk Wrocław Hutnik Kraków Anilana Łódź 1978/1979 Hutnik Kraków Pogoń Zabrze Śląsk Wrocław 1979/1980 Hutnik Kraków Śląsk Wrocław Korona Kielce 1980/1981 Hutnik Kraków Wybrzeże Gdańsk Śląsk Wrocław 1981/1982 Śląsk Wrocław Wybrzeże Gdańsk Anilana Łódź 1982/1983 Anilana Łódź Wybrzeże Gdańsk Śląsk Wrocław 1983/1984 Wybrzeże Gdańsk Anilana Łódź Hutnik Kraków 1984/1985 Wybrzeże Gdańsk Anilana Łódź Pogoń Zabrze 1985/1986 Wybrzeże Gdańsk Anilana Łódź Śląsk Wrocław1986/1987 Wybrzeże Gdańsk Anilana Łódź Pogoń Zabrze 1987/1988 Wybrzeże Gdańsk Pogoń Zabrze Śląsk Wrocław 1988/1989 Pogoń Zabrze Wybrzeże Gdańsk Śląsk Wrocław 1989/1990 Pogoń Zabrze Wybrzeże Gdańsk Wisła Płock 1990/1991 Wybrzeże Gdańsk Grunwald Poznań Wisła Płock 1991/1992 Wybrzeże Gdańsk Petrochemia Płock Pogoń Szczecin 1992/1993 Iskra Kielce Petrochemia Płock Warszawianka 1993/1994 Iskra Kielce Warszawianka Petrochemia Płock 1994/1995 Petrochemia Płock Iskra Kielce Śląsk Wrocław 1995/1996 Iskra Kielce Petrochemia Płock Śląsk Wrocław 1996/1997 Śląsk Wrocław Petrochemia Płock Iskra Kielce 1997/1998 Iskra Kielce Śląsk Wrocław Petrochemia Płock 1998/1999 Iskra Kielce Petrochemia Płock Warszawianka 1999/2000 Wybrzeże Gdańsk Petrochemia Płock Śląsk Wrocław 2000/2001 Wybrzeże Gdańsk Orlen Płock Strzelec LM Kielce 2001/2002 Orlen Płock Warszawianka Śląsk Wrocław 2002/2003 Vive Kielce Wisła Płock Śląsk Wrocław 2003/2004 Wisła Płock Vive Kielce Śląsk Wrocław 2004/2005 Wisła Płock Zagłębie Lubin Vive Kielce 2005/2006 Wisła Płock Chrobry Głogów Zagłębie Lubin 2006/2007 Zagłębie Lubin Wisła Płock Vive Kielce 2007/2008 Wisła Płock Zagłębie Lubin Vive Kielce 2008/2009 Vive Kielce Wisła Płock MMTS Kwidzyn 2009/2010 Vive Targi Kielce MMTS Kwidzyn Wisła Płock 2010/2011 Orlen Wisła PłockOd 2010 r. formalna nazwa klubu brzmi SPR Wisła Płock, jednak nazwa prowadzonej przez niego drużyny pochodzi od sponsora. Vive Targi Kielce MMTS Kwidzyn 2011/2012 Vive Targi Kielce Orlen Wisła Płock Tauron Stal Mielec 2012/2013 Vive Targi Kielce Orlen Wisła Płock MMTS Kwidzyn 2013/2014 Vive Targi Kielce Orlen Wisła Płock Górnik Zabrze 2014/2015 Vive Tauron Kielce Orlen Wisła Płock Azoty-Puławy 2015/2016 Vive Tauron Kielce Orlen Wisła Płock Azoty-Puławy 2016/2017 Vive Tauron Kielce Orlen Wisła Płock Azoty-Puławy 2017/2018 PGE Vive Kielce Orlen Wisła Płock Azoty-Puławy 2018/2019 PGE Vive Kielce Orlen Wisła Płock Gwardia Opole 2019/2020 PGE Vive Kielce Orlen Wisła Płock NMC Górnik Zabrze 2020/2021 Łomża Vive Kielce Orlen Wisła Płock Azoty-Puławy 2021/2022 Łomża Vive Kielce Orlen Wisła Płock Azoty-Puławy 2022/2023 Barlinek Industria Kielce Orlen Wisła Płock Górnik Zabrze 2023/2024 Orlen Wisła Płock Industria Kielce Górnik Zabrze 2024/2025 Orlen Wisła Płock Industria Kielce Rebud Ostrovia Ostrów Wlkp. 2025/2026Industria KielceOrlen Wisła PłockPGE Wybrzeże Gdańsk
Bilans drużyn Stan na sezon 2025/26. DrużynaZespoły występują pod ostatnio lub aktualnie używaną nazwą. Mistrzostwo Polski Puchar Polski = = Industria Kielce 21 5 6 32 18 12 30 Śląsk Wrocław 15 6 14 35 7 3 10 Wybrzeże Gdańsk 10 9 4 23 2 2 Orlen Wisła Płock 9 23 5 37 14 12 26 Sparta Katowice 3 4 1 8 1 1Spójnia Gdańsk 3 3 1 7 3 3 Hutnik Kraków 3 1 1 5 3 3 Górnik Zabrze 2 3 7 12 3 3 UKS Anilana Łódź 1 5 6 12 2 2 WKS Grunwald Poznań 1 2 3 6 3 3 Zagłębie Lubin 1 2 1 4 1 2 3 AZS Katowice 1 1 3 5 0 Warszawianka 2 2 4 3 3 MMTS Kwidzyn 1 3 4 3 3 Stal Mielec 1 1 2 1 1 Chrobry Głogów 1 1 0Zwierzyniecki Kraków 1 1 Azoty-Puławy 6 6 1 1 Gwardia Opole 2 2 0 Pogoń Szczecin 2 2 0 Start Gniezno 1 1 0 Ostrovia Ostrów Wlkp. 1 1 0
Zestawienie królów strzelców Sezon Zawodnik Klub Bramki Mecze Źródło 1999/2000 Piotr Obrusiewicz Warszawianka-TOP 2000 228 31 Klasyfikacja strzelców 1999/2000 2000/2001 Mariusz Jurasik Strzelec-Lider Market Kielce 258 29 Klasyfikacja strzelców 2000/2001 2001/2002 Grzegorz Tkaczyk Warszawianka 198 30 Klasyfikacja strzelców 2001/2002 2002/2003 Damian Moszczyński Wybrzeże Gdańsk 233 31 Klasyfikacja strzelców 2002/2003 2003/2004 Michał Kubisztal Zagłębie Lubin 223 32 Klasyfikacja strzelców 2003/2004 2004/2005 Michał Kubisztal Zagłębie Lubin 188 27 Klasyfikacja strzelców 2004/2005 2005/2006 Mateusz Jachlewski AZS-AWFiS Gdańsk 198 28 Klasyfikacja strzelców 2005/2006 2006/2007 Michał Kubisztal Zagłębie Lubin 222 30 Klasyfikacja strzelców 2006/2007 2007/2008Michał AdamuszekMiedż-96 Legnica 190 28 Klasyfikacja strzelców 2007/2008 2008/2009 Piotr Frelek Traveland-Społem Olsztyn 200 28 Klasyfikacja strzelców 2008/2009 2009/2010 Wojciech Zydroń Azoty-Puławy 247 30 Klasyfikacja strzelców 2009/2010 2010/2011 Grzegorz Sobut BRW Stal Mielec 201 33 Klasyfikacja strzelców 2010/2011 2011/2012 Dawid Przysiek Nielba Wągrowiec 170 28 Klasyfikacja strzelców 2011/2012 2012/2013 Damian Kostrzewa Tauron Stal Mielec 208 27 Klasyfikacja strzelców 2012/2013 2013/2014 Michał Kubisztal Górnik Zabrze 194 30 Klasyfikacja strzelców 2013/2014 2014/2015 Przemysław Krajewski Azoty-Puławy 160 31 Klasyfikacja strzelców 2014/2015 2015/2016 Witalij Titow KPR Legionowo 173 28 Klasyfikacja strzelców 2015/2016 2016/2017 Witalij Titow KPR Legionowo 175 26Począwszy od sezonu 2016/17 tytuł „króla strzelców” przyznawany jest po zakończeniu rundy zasadniczej. Klasyfikacja strzelców 2016/2017 2017/2018 Arkadiusz Moryto Zagłębie Lubin 217 28 Klasyfikacja strzelców 2017/2018 2018/2019 Arkadiusz Moryto PGE Vive Kielce 158 26 Klasyfikacja strzelców 2018/2019 2019/2020 Arkadiusz Moryto PGE Vive Kielce 127 20 Klasyfikacja strzelców 2019/20202020/2021Rennosuke TokudaGrupa Azoty SPR Tarnów16026Statystyki sezonu 2020/20212021/2022Kacper AdamskiEnerga MKS Kalisz16226Statystyki sezonu 2021/20222022/2023Taras MinockjiGrupa Azoty Unia Tarnów18126Statystyki sezonu 2022/20232023/2024Paweł PodsiadłoGrupa Azoty Unia Tarnów16330Statystyki sezonu 2023/20242024/2025Kamil AdamskiRebud Ostrovia Ostrów Wlkp.23034Statystyki sezonu 2024/20252025/2026Mikołaj CzaplińskiPGE Wybrzeże Gdańsk18430Statystyki sezonu 2025/2026
Transmisje w telewizji Na przełomie XX i XXI wieku rozgrywki ligowe najwyższego szczebla w piłce ręcznej mężczyzn transmitowane były w Polsacie 2. Następnie, do sezonu 2007/08 prawa do pokazywania ekstraklasy szczypiornistów posiadała Telewizja Polska. Od sezonu 2008/09 zmagania tej ligi można śledzić w TV4 oraz na sportowych antenach Polsatu – najpierw w Polsacie Sport i Polsacie Sport Extra, a od sezonu 2011/12 również w Polsacie Sport News.
Od sezonu 2016/17 do sezonu 2018/19 mecze zawodowej ligi pokazywane były w nc+. Od sezonu 2019/20 do sezonu 2022/23 mecze ligi zawodowej można oglądać w TVP Sport.
W 2023 r. Telewizja Polsat zakupiła prawa do pokazywania meczów na lata 2023/24-2029/30. + Superliga mężczyzn w piłce ręcznej w TVOdDoWłaściciel praw TVKanał(y)20082016Telewizja PolsatTV4Polsat SportPolsat Sport ExtraPolsat Sport News20162019nc+nSport+20192023Telewizja PolskaTVP Sport20232030Telewizja PolsatPolsat Sport 1Polsat Sport 2Polsat Sport 3
Zobacz też Superliga polska w piłce ręcznej kobiet Mistrzostwa Polski w piłce ręcznej mężczyzn Puchar Polski w piłce ręcznej mężczyzn Związek Piłki Ręcznej w Polsce
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona internetowa Superliga na zprp.pl Archiwum rozgrywek piłki ręcznej w Polsce
Kategoria:Superliga polska w piłce ręcznej mężczyzn