Licencja oprogramowania – umowa na korzystanie z utworu, jakim jest aplikacja komputerowa, zawierana pomiędzy podmiotem, któremu przysługują majątkowe prawa autorskie do utworu, a osobą, która zamierza z danej aplikacji korzystać.
Umowa taka powinna określać przede wszystkim pola eksploatacji (formy wykorzystania utworu), czyli warunki, na jakich licencjobiorca jest uprawniony do korzystania z programu. W Polsce ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych jako podstawowe elementy określające pola eksploatacji wskazuje zakres, miejsce i czas korzystania z utworu, przy czym jest to wyliczenie przykładowe i strony umowy mogą dowolnie kształtować charakter licencji (biorąc jednak pod uwagę treść przepisów ustawowych, których strony nie mogą modyfikować – tzw. ius cogens).
Rodzaje licencji Rozróżniamy następujące rodzaje licencji: licencje niewyłączne, w których udzielający licencji może zezwolić na korzystanie z utworu wielu osobom równocześnie, które nie muszą mieć formy pisemnej, licencje wyłączne (rzadkość w przypadku aplikacji komputerowych), spotykane głównie w przypadku znacznych kontraktów np. na wykonanie systemów bankowych itp., w tym przypadku zwykle umowa licencyjna wynika z umowy o dzieło, na podstawie której firma wykonująca oprogramowanie wykonuje zamówioną aplikację, umowa taka wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności, sublicencja, w której licencjobiorca może udzielić dalszej licencji, pod warunkiem wszakże takiego upoważnienia w jego umowie licencyjnej.
Prawa użytkowników Użytkownicy komputerów najczęściej mogą spotykać się z licencją w odniesieniu do tzw. licencji użytkownika (EULA), które są używane przez producentów oprogramowania do wiązania użytkowników dodatkowymi ograniczeniami.
Licencje na oprogramowanie są najczęściej bardzo restrykcyjne i większość użytkowników nie czyta ich w ogóle. Większość takich licencji ogranicza liczbę komputerów, na których można zainstalować oprogramowanie, liczbę użytkowników, którzy mogą go używać i wprowadzają wiele innych ograniczeń, które nie są bezpośrednio związane z technologią. Standardowym elementem każdej niemal licencji oprogramowania jest klauzula o wyłączonej odpowiedzialności producenta z tytułu używania oprogramowania przez licencjobiorcę, której znaczenie polega na braku jakiejkolwiek odpowiedzialności producentów oprogramowania za np. skutki błędów w programach.
Licencja GPL i inne licencje FLOSS są reakcją na restrykcyjność licencji na oprogramowanie własnościowe.
Ważniejsze licencje Rodzaje licencji oprogramowania: Abandonware Adware AGPL (Affero General Public License) Apache License APSL (Apple Public Source License) Beerware BOX CDDL (Common Development and Distribution License) CPL (Common Public License) Donationware Freeware GNU GPL (GNU General Public License) GNU LGPL (GNU Lesser General Public License) IDPL (Initial Developer’s Public License) IPL (InterBase Public License) Licencja Artystyczna (Twórcza, Artistic License) Licencja BSD Licencja X11 (MIT) MOLP MPL (Mozilla Public License) NPL (Netscape Public License) OEM (Original Equipment Manufacturer) Postcardware (cardware) Shared Source Shareware Trial WTFPL
Zobacz też warez
Linki zewnętrzne Przemysław Kulczycki: Analiza porównawcza modeli licencjonowania oprogramowania, Kraków 2008 (praca magisterska) Elektroniczne wspomaganie analizy licencji oprogramowania Postanowienia licencyjne Microsoft
* Kategoria:Listy związane z informatyką