Przewiercień (Bupleurum L.) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych. Obejmuje według różnych źródeł ok. 165, 180 lub blisko 220 gatunków (generalnie rodzaj trudny taksonomicznie – wiele z gatunków bardzo podobnych i trudnych do odróżnienia, wiele też jest bardzo zmiennych). Rośliny te występują głównie w Eurazji i północnej Afryce. Rosną w formacjach trawiastych i w zaroślach, zwykle w miejscach suchych, na stokach, także jako chwasty w uprawach. Kwiaty zapylane są głównie przez muchówki. Niektóre gatunki używane są jako lecznicze, zwłaszcza w medycynie chińskiej (przy czym ich stosowanie wymaga ostrożności ze względu na trujące właściwości części podobnych gatunków z tego rodzaju), niektóre bywają uprawiane jako ozdobne, w tym np. przewiercień okrągłolistny B. rotundifolium. Gatunek ten był także wykorzystywany w Europie jako leczniczy do XVIII wieku.
Rozmieszczenie geograficzne Występują one w większości w Azji, zwłaszcza w jej południowo-zachodniej części, ale sięgają na wschodzie po Japonię. W Europie spotykanych jest 39 gatunków, w większości w jej południowej części. Rośliny te rosną także w Afryce Północnej, na Wyspach Kanaryjskich. Zasięg pojedynczych gatunków obejmuje poza tym Afrykę Południową (B. mundtii) oraz chłodniejsze rejony Ameryki Północnej. Centrum zróżnicowania jest Turcja, gdzie rośnie 46 gatunków.
W Polsce naturalnie występują cztery gatunki, jeden jest zadomowionym antropofitem, kolejne dwa spotykane są jako przejściowo dziczejące (efemerofity).
Gatunki flory Polski przewiercień sierpowaty (Bupleurum falcatum L.) przewiercień długolistny (Bupleurum longifolium L.) przewiercień jaskrowaty (Bupleurum ranunculoides L.) przewiercień okrągłolistny (Bupleurum rotundifolium L.) – antropofit zadomowiony przewiercień cienki (Bupleurum tenuissimum L.) przewiercień Desfontaines'a (Bupleurum fontanesii Guss. ex Caruel, syn. Bupleurum odontites L.) – efemerofit przewiercień wąskolistny (Bupleurum lancifolium Hornem., syn. Bupleurum protractum Hoffmanns. & Link) – efemerofit
Morfologia thumb|Bupleurum fruticosum thumb|Bupleurum gibraltaricum Pokrój Rośliny jednoroczne, byliny, półkrzewy i rzadko krzewy. Osiągają zwykle do ok. 1 m wysokości, czasem więcej, gatunki krzewiaste mierzą do 2,5 m. Mają pędy nagie, zielone lub sine, zwykle wzniesione i rozgałęzione skrętolegle lub dwurzędowo. U nasady pędu często z włóknistymi pozostałościami po nasadach liści odziomkowych i drewniejącą szyją korzeniową. B. dracaenoides z południowo-zachodnich Chin ma łodygę pachykauliczną (słabo rozgałęzioną), drewniejącą, osiągającą dwa metry wysokości i ma w efekcie pokrój małego drzewa. Liście Pojedyncze, całobrzegie, o kształcie od wąskolancetowatego do kolistego i zwykle z użyłkowaniem równoległym lub siatkowatym. Dolne liście na ogonkach pochwiasto obejmujących łodygę. Górne liście często żółte lub brązowe i obejmujące łodygę uszkowato, obrastające ją całkowicie lub siedzące. Czasem liście skórzaste. Kwiaty Drobne, żółte, żółtozielonawe, żółtoczerwonawe, zebrane w luźne baldachy złożone, czasem bez pokryw i pokrywek lub z tymi listkami okazałymi, pełniącymi rolę powabni. Działek kielicha brak. Płatki korony i pręciki w liczbie 5. Płatki okrągławe, jajowate lub sercowate, całobrzegie lub na szczycie wycięte. Zalążnia dolna, dwukomorowa, w każdej z komór z pojedynczym zalążkiem. Szyjki słupka dwa, krótkie, często odgięte. Krążek miodnikowy płaski. Owoce Rozłupnie rozpadające się na dwie rozłupki, z 5 żebrami, czasem oskrzydlonymi, kształtu okrągławego, jajowatego lub wydłużone. Na powierzchni nagie, pomarszczone lub pokryte szczecinkami.
Systematyka thumb|Bupleurum handiense thumb|Bupleurum montanum thumb|Bupleurum nipponicum thumb|Bupleurum petraeum thumb|Bupleurum salicifolium Pozycja systematyczna W obrębie rodziny selerowatych (baldaszkowatych) Apiaceae rodzaj klasyfikowany jest do podrodziny Apioideae, plemienia Bupleureae.
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Selerowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza