Żabienica jaskrowata (Baldellia ranunculoides (L.) Parl.) – gatunek błotnopączkowych lub skrytopączkowych roślin zielnych z rodziny żabieńcowatych (Alismataceae), pochodzący z Europy i krajów basenu Morza Śródziemnego, naturalizowany na Azorach. W Polsce rodzimy, wymierający, znajdowany był na Wolinie. Roślina podawana była w 1966 w postaci pojedynczo rosnących roślin w jeziorze Wisełka, ale od wielu lat stanowisko to nie zostało odnalezione. Rośliny tego gatunku zasiedlają wilgotne miejsca obok potoków, stawów i jezior, a także rowy na torfowiskach.
Morfologia i biologia mały|Morfologia Pokrój Roślina zmienna, o wysokości przeważnie od 5 do 20 cm, a według niektórych autorów od 20 do 60 cm. W Polsce kwitnie od lipca do października. Gatunek charakterystyczny związku Hydrocotylo-Baldelion. Liście Długoogonkowe, o blaszce lancetowatej do równowąsko-lancetowatej, o długości do 10 cm, o ostrym wierzchołku i nasadzie wąsko zbiegającej się do ogonka liściowego. Łodyga Zwykle wzniesiona, niekiedy płożąca, wówczas ukorzeniająca się i tworząca w międzywęźlach kępki liści i pojedyncze kwiaty. Kwiaty Obupłciowe. Płatki korony białe lub jasnoróżowe, o długości 7–10 mm. Szypułki różnej długości, do 10 cm. Podsadki małe. Owoc Owocami są jajowate niełupki o średnicy 2–3,5 mm, zakrzywione, żeberkowane.
Nazewnictwo Synonimy nomenklatoryczne Alisma ranunculoides L. – bazonim Echinodorus ranunculoides (L.) Engelm. Sagittaria ranunculodes (L.) Kuntze Synonimy taksonomiczne Alisma angustifolium Gilib. Damasonium angustissimum Wall. ex Steud. Alisma ranunculoides var. zosterifolium Fr. Alisma batrachiocarpum St.-Lag. Echinodorus ranunculoides var. zosterifolius (Fr.) Asch. & Graebn. Echinodorus ranunculoides f. natans Glück Echinodorus ranunculoides f. pumilus Glück Echinodorus ranunculoides f. terrestris Glück Echinodorus ranunculoides f. zosterifolius (Fr.) Glück
Zmienność Gatunek zróżnicowany na dwie odmianyBaldellia ranunculoides na eMonocot [dostęp 2013-11-21].: Baldellia ranunculoides var. ranunculoides - występuje w całym zasięgu gatunku Baldellia ranunculoides var. tangerina (Pau) J.Rocha, Crespí, García-Barriuso, R.Almeida & Honrado - rośnie na Półwyspie Iberyjskim i w Maroku
Zagrożenia Gatunek umieszczony na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) i uznany w Polsce za wymierający, krytycznie zagrożony (kategoria zagrożenia E). W wydaniu z 2016 roku otrzymał kategorię RE (wymarły na obszarze Polski). W Polskiej czerwonej księdze roślin posiada kategorię EX (wymarły).
Nie podlega ochronie gatunkowej na podstawie przepisów prawa krajowego, nie został również uznany za ważny dla Unii Europejskiej w dyrektywie siedliskowej. Nie został wykazany w sieci "Natura 2000", choć historyczne i potencjalne miejsca występowania stanowią siedliska przyrodnicze w obszarze "Wolin i Uznam".
Przypisy
Kategoria:Żabieńcowate