HMS Kashmir – brytyjski niszczyciel z okresu II wojny światowej, należący do typu K (J/K/N), w służbie Royal Navy w latach 1939–1941. Nosił znaki taktyczne F12, później G12. Służył na Morzu Północnym i Morzu Śródziemnym, gdzie został zatopiony przez lotnictwo w obronie Krety 23 maja 1941.

Podczas służby otrzymał trzy wyróżnienia bitewne (Battle Honours): za Morze Północne 1939, Morze Śródziemne 1941 i Kretę 1941G. Mason, op.cit..

Budowa

Stępkę pod budowę okrętu położono 11 października 1937 w stoczni w Southampton, kadłub wodowano 4 kwietnia 1939. Budowę rozpoczęto jako niszczyciela typu J pod nazwą „Javelin”, przed wodowaniem jednak zamieniono mu nazwę z równolegle budowanym niszczycielem „Kashmir” identycznego typu K (przemianowanym na HMS „Javelin”). Okręt wszedł do służby w Royal Navy 26 października 1939 jako pierwszy okręt brytyjski o nazwie HMS „Kashmir” (pol. Kaszmir). W tej samej stoczni budowano też równocześnie niszczyciel HMS „Kimberley” tego typu, a następnie HMAS „Nepal” i „Norman” identycznego typu N.

Służba Morze Północne 1939-1941 HMS „Kashmir” wszedł do służby brytyjskiej wkrótce po wybuchu II wojny światowej i 12 listopada 1939 wszedł w skład 9 Dywizjonu 5 Flotylli Niszczycieli dowodzonej przez kmdra Louisa Mountbattena, grupującej okręty typu K. Flotylla ta wchodziła w skład Floty Metropolii (Home Fleet) i bazowała początkowo w Scapa Flow. Przez pierwsze miesiące wojny razem z niszczycielami flotylli przeważnie eskortował konwoje na Morzu Północnym, patrolował i osłaniał główne siły floty w wypadach na Morzu Północnym i w składzie patrolu północnego w rejonie Wysp Owczych. 29 listopada 1939 wraz z niszczycielem HMS „Kingston” zatopił niemiecki okręt podwodny U-35 na północny zachód od Bergen, ratując i biorąc do niewoli 31 członków załogiDon Kindell, NAVAL EVENTS, NOVEMBER 1939, Part 2 of 2. Można sądzić, że działanie „Kingston” zostało przez Admiralicję uznane za bardziej decydujące, gdyż jego dowódca P. Somerville został odznaczony DSO, a dowódca „Kashmira” kmdr King – wymieniony w raporcie (Mentioned in Despatches) – i w serwisie Royal Navy (RN) Officers 1939–1945. W marcu 1940 okręt był dokowany w celu naprawy hydrolokatora.

Tuż przed rozpoczęciem kampanii norweskiej, 8 kwietnia „Kashmir” patrolował w rejonie Stavanger z krążownikami HMS „Arethusa”, „Galatea” i niszczycielami brytyjskimi i polskimiNiszczyciele „Afridi”, „Gurkha”, „Sikh”, „Mohawk", "Zulu”, „Cossack”, „Kelvin” i polskie OORP "Grom", „Błyskawica” i „Burza” – G.Mason, op.cit., lecz bez kontaktu z nieprzyjacielem. 9 kwietnia siły te dołączyły na Morzu Północnym do sił głównych adm. Forbesa, lecz o godz. 4 rano tego dnia „Kashmir” doznał uszkodzenia rufy w kolizji z HMS „Kelvin” (1 zabity), po czym został odholowany przez HMS „Cossack” do Lerwick. Remont w Tyne trwał do 13 czerwca 1940Don Kindell, NAVAL EVENTS, APRIL1940, Part 2 of 4 w serwisie naval-history.net [dostęp 10-7-2009]. Zmieniono mu wówczas znak taktyczny na G12.

„Kashmir” następnie zajmował się wciąż głównie eskortą konwojów. Od 1 października został przydzielony do Dowództwa Zachodnich Podejść (m.in. z HMS „Jackal” i „Jupiter”). W nocy 10-11 października 1940 wziął udział w operacji Medium, ostrzeliwując wraz z pancernikiem HMS „Revenge” i niszczycielami 5. Flotylli port w CherbourguOperacja Medium – pancernik HMS "Revenge", niszczyciele HMS "Javelin", "Jaguar", "Jupiter", "Kashmir", "Kelvin", "Kipling", ścigacze okrętów podwodnych MA/SB 40, 42, 43, 44, 45, 46, 51, pod osłoną innych okrętów – Don Kindell, NAVAL EVENTS, OCTOBER 1940, Part 1 of 2 w serwisie naval-history.net [dostęp 10-7-2009].

W nocy 17-18 października wraz z niszczycielami 5. Flotylli i dwoma krążownikami wziął udział w potyczce z niemieckimi niszczycielami „Hans Lody”, „Karl Galster” i „Friedrich Ihn”, z dużej odległości, bez strat po obu stronachKrążowniki HMS "Newcastle", "Emerald", niszczyciele HMS "Jackal", "Jupiter", "Kashmir", "Kelvin", "Kipling" – Don Kindell, NAVAL EVENTS, OCTOBER 1940, Part 2 of 2 w serwisie naval-history.net [dostęp 10-7-2009]. 29 listopada 1940 wziął udział wraz z HMS „Javelin”, „Jupiter”, „Jackal”, i „Jersey” w kolejnej potyczce z niemieckimi niszczycielami „Karl Galster”, „Hans Lody” i „Richard Beitzen”, urządzającymi rajd pod brytyjskie wybrzeże, podczas której uszkodzony został brytyjski niszczyciel „Javelin”Don Kindell, NAVAL EVENTS, NOVEMBER 1940, Part 2 of 2 w serwisie naval-history.net [dostęp 10-7-2009].

15 lutego 1941 „Kashmir” z niszczycielami HMS „Kelly”, „Kipling” i „Jackal” usiłował przechwycić niemiecki ciężki krążownik „Admiral Hipper” płynący do Brestu, lecz do kontaktu nie doszło. Kilkakrotnie w tym okresie osłaniał też akcje stawiania min.

Morze Śródziemne 1941 W kwietniu 1941 „Kashmir” został przeniesiony z 5. Flotyllą do Floty Śródziemnomorskiej i 28 kwietnia dotarł na Maltę, gdzie został włączony do Zespołu K (Force K) dowodzonego przez Louisa Mountbattena i działającego przeciwko żegludze pomiędzy Włochami a Afryką (w jego skład wchodziły wówczas niszczyciele HMS „Kelly”, „Kelvin”, „Kipling”, „Kashmir”, „Jackal”, „Jersey” i krążownik „Gloucester”). Już 2 maja, po uszkodzeniu na minie niszczyciela „Jersey”, blokującego wejście do portu, „Gloucester”, „Kipling” i „Kashmir” odesłano do Gibraltaru. Powróciły one na Maltę z konwojem operacji Tiger. 10 maja 1941 „Kashmir” wraz z „Jackal”, „Jersey”, „Kelly”, „Kipling” i „Kelvin” bombardował Bengazi, po czym okręty były atakowane nieskutecznie przez samoloty niemieckie.

Od 22 maja 1941 „Kashmir” z zespołem K uczestniczył w bitwie o Kretę, przydzielony do zespołu A-1. 23 maja został zatopiony na południe od Krety (pozycja ) przez niemieckie bombowce nurkujące Ju 87 Stuka, wraz z HMS „Kelly”. Rozbitkowie wraz z dowódcą zostali uratowani przez HMS „Kipling”, zginęło 83 członków załogi Don Kindell, NAVAL EVENTS, MAY 1941, Part 2 of 2 w serwisie naval-history.net [dostęp 10-7-2009].

Dowódcy: październik 1939 – maj 1941: Cdr (kmdr por) Henry A. King

Dane techniczne Uzbrojenie Uwaga – dane dotyczące uzbrojenia i wyposażenia odnoszą się ogólnie do okrętów typu K, daty zmian w przypadku konkretnego okrętu są orientacyjne.

6 dział 120 mm QF Mk XII na podwójnych podstawach CP Mk XIX, osłoniętych maskami (3xII) długość lufy: L/45 (45 kalibrów), donośność maksymalna 15 520 m, kąt podniesienia +40°, masa pocisku 22,7 kg 1 działo plot. 102 mm QF Mk V na podstawie HA Mk III (od 1940/41 zamiast aparatu torpedowego) długość lufy: L/45, kąt podniesienia +80°, masa pocisku 14,06 kg 4 automatyczne armaty przeciwlotnicze 40 mm Vickers Mk VIII („pom-pom”) poczwórnie sprzężone na podstawie Mk VII (1xIV) 2-4 automatycznych działek plot. 20 mm Oerlikon 20 mm (od 1941, ilość stopniowo wzrastała, 2xI do 4xI zamiast wkm) 8 wkm plot. 12,7 mm Vickers Mk III (2xIV) (do 1941) 10 wyrzutni torpedowych 533 mm w dwóch aparatach torpedowych PR Mk II (2xV), 10 torped Mk IX (od 1940/41 – 5 wyrzutni) 1 zrzutnia na 6 bomb i 2 miotacze bomb głębinowych (20 bomb głębinowych)

Wyposażenie hydrolokator Asdic system kierowania ogniem artylerii: dalocelownik (DCT) i główny dalmierz (na nadbudówce dziobowej) radar dozoru ogólnego Typ 286 (od 1941, na głównym maszcie) radar kierowania ogniem plot. Typ 285 (od 1941, na stanowisku dalmierza)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia Geoffrey B. Mason, HMS KASHMIR – K-class Destroyer w serwisie www.naval-history.net [dostęp 10-7-2009] NAVAL-HISTORY.NET

Kategoria:Brytyjskie niszczyciele z okresu II wojny światowej Kategoria:Brytyjskie niszczyciele zatopione podczas II wojny światowej Kategoria:Brytyjskie okręty zatopione przez lotnictwo Kategoria:Nazwy brytyjskich okrętów Kategoria:Niszczyciele typu J/K/N Kategoria:Okręty zbudowane w stoczni John I. Thornycroft & Company Kategoria:Statki i okręty zatopione na Morzu Śródziemnym