Stopnie instruktorskie – stopnie posiadane przez instruktorów harcerskich. Stopnie instruktorskie wyznaczają drogę rozwoju instruktorskiego. Odzwierciedlają wiedzę, dojrzałość społeczną, umiejętności wychowawcze i doświadczenie instruktora zgodne z ideą stopnia. Zdobycie stopnia nie wymaga pełnienia funkcji na określonym poziomie struktury organizacji.

Osoby posiadające stopień instruktorski posiadają również uprawnienia wychowawcze wewnątrzorganizacyjne. Dzięki temu osoby te mogą być opiekunami na wszelkich wyjazdach bez konieczności realizowania dodatkowych kursów.

Współczesne stopnie instruktorskie Obecnie obowiązujące w Związku Harcerstwa Polskiego i Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej stopnie instruktorskie mają nazwy: przewodniczka / przewodnik (pwd.) podharcmistrzyni / podharcmistrz (phm.) harcmistrzyni / harcmistrz (hm.).

Osoby posiadające te stopnie noszą następujące dystynkcje na mundurze harcerskim Stopieńprzewodnikprzewodniczkapodharcmistrzpodharcmistrzyniharcmistrzharcmistrzyni podkładka pod krzyżem harcerskim50px50px50pxlilijka na lewym ramieniu50px50px50px

Wśród Skautów Europy stosowane są następujące oznaczenia:

przewodniczka / przewodnik (pwd.) - brak oznaczeń. podharcmistrzyni / podharcmistrz - oznaką patentu jest pierścień (do chusty) podwójnie skręcany, zrobiony z grubszego rzemyka o okrągłym przekroju. harcmistrzyni / harcmistrz - oznaką patentu jest chusta z tartanu „Maclarena”tj. szkocki tartan rodu Gilwell, używany przez skautmistrzów od czasów obozów szkoleniowych w Parku Gilwell w Wielkiej Brytanii. Nazwa Maclaren pochodzi od miejsca prowadzenia kursów skautmistrzowskich Skautów Europy we Francji. oraz tzw. „odznaka leśna”ang. woodbadge, fr. bouchette – dwie drewniane beleczki na rzemyku zawieszone wokół chusty.

Wśród Skautów Europy nazwy każdego Patentu Skautmistrzowskiego (Patentu) można używać w dokumentach urzędowych i oficjalnych przed nazwiskiem. W korespondencji wewnętrznej używa się jedynie skrótów stopni formacji wędrowniczej, tj: sam., wędr., HO i HR.

Inne znane stopnie instruktorskie w polskich organizacjach harcerskich W NKIH Leśna Szkółka istnieje stopień organizatora oznaczany białą podkładką i lilijką na lewym rękawie. W ZHP poza granicami Kraju istnieje stopień instruktorski Działacz harcerski (dzh)https://www.zhpharcerze.org/application/files/5314/4802/5807/Dzialacz.pdf. Oznaczany jest brązową podkładką pod krzyżem harcerskim i brązową lilijką na lewym ramieniu. W organizacji harcerzy także istnieje stopień Instruktorka Zuchowa (in. z.). Oznaczany brązową podkładką pod krzyżem harcerskim oraz brązową głową wilczka na lewym rękawie.

Historyczne stopnie instruktorskie Poza obecnymi stopniami, w pewnych okresach historycznych, system stopni był rozszerzony o następujące stopnie: harcmistrz Rzeczypospolitej (hm. RP) – nadawany honorowo przed II wojną światową (stopień nadano tylko 12 instruktorom); organizator – w okresie PRL 1969–1982, jako pierwszy stopień, oznaczany białą podkładką pod Krzyżem Harcerskim; harcmistrz Polski Ludowej (hm. PL) – nadawany w latach PRL jako stopień honorowy, oznaczany biało-czerwoną podkładką pod Krzyżem Harcerskim.

Kontrowersje wokół stopnia harcmistrza Rzeczypospolitej Stopień harcmistrza Rzeczypospolitej, w 1927 r. nadano 12 harcmistrzyniom i harcmistrzom najbardziej zasłużonym w tworzeniu polskiego harcerstwa (skautingu). Postanowiono również nigdy więcej tego stopnia nie nadawać.

Współcześnie żadna z organizacji harcerskich formalnie nie posiada podstaw prawnych do nadawania tego stopnia. Dwa fakty – uznanie w 1986 r. hm. Stanisława Broniewskiego „Orszy” hm. RP przez Ruch Harcerski podczas pielgrzymki harcerskiej na Jasną Górę w roku 75-lecia Harcerstwa Polskiego oraz pośmiertne nadanie tej godności w 2004 roku druhowi hm. Tomaszowi Strzemboszowi przez Władze Naczelne ZHRTym bardziej że nawet Statut ZHR, nie przewiduje stopnia harcmistrza Rzeczypospolitej., można jedynie rozpatrywać w kategoriach symbolicznych.

Zobacz też instruktor harcerski stopnie harcerskie

Przypisy