Wilczomlecz pstry, ostromlecz pstry (Euphorbia epithymoides L.) – gatunek rośliny z rodziny wilczomleczowatych.
Rozmieszczenie geograficzne Występuje w Afryce Północnej, Azji i Europie. W Polsce osiąga północną granicę swojego występowania. Jest u nas gatunkiem bardzo rzadkim, występuje jedynie na Wyżynie Śląskiej we wsi Podwarpie oraz w trzech dzielnicach Dąbrowy Górniczej, na stanowiskach oderwanych od swojego głównego obszaru występowaniaBiałowieski Park Narodowy. Łącznie znane jest tylko z 6 stanowisk (2004 r.).
W 2012 gatunek uznany został za kenofita introdukowanego do Polski w XIX wieku.
Morfologia Łodyga Wzniesiona, gruba, owłosiona i w dolnej części pokryta czerwonymi łuskami. Osiąga przeważnie wysokość 20–30 cm. Pod ziemią posiada ukośne kłącze, z którego wyrasta pęk grubych pędów nadziemnych. Liście Ulistnienie skrętoległe. Liście podłużnie lancetowate, tępe i całobrzegie. W górnej części łodygi liście mają sercowatą nasadę. Podsadki w górnej części żółte, zmieniające z czasem barwę na pomarańczową. Mają jajowaty kształt i zwężoną nasadę. Wszystkie liście owłosione. Kwiaty Zebrane w 3–5 ramienną wierzchotkę. Są rozdzielnopłciowe, zebrane w cyjatium i silnie zredukowane. Kwiat męski ma tylko jeden pręcik, a kwiat żeński jeden słupek. Znajdują się razem na kubeczkowatym dnie kwiatowym i otoczone są poprzecznie jajowatymi miodnikami. Owoc Torebka pokryta czerwonymi brodawkami lub kosmkami, bez włosków. Pęka klapami wysypując brązowe, jajowate nasiona o długości do 2,5 mm i pomarszczonej powierzchni.
Biologia i ekologia Bylina, hemikryptofit, gatunek światłolubny. Kwitnie od kwietnia do maja. Rośnie na suchych murawach, w miejscach kamienistych, na obrzeżach lasów, poboczach dróg i pastwisk. Przeważnie występuje na podłożu zasobnym w węglan wapnia. Liczba chromosomów 2n = 16.
Zagrożenia i ochrona Roślina objęta jest w Polsce od 2004 r. ścisłą ochroną gatunkową.
Kategorie zagrożenia gatunku: Kategoria zagrożenia w Polsce według Polskiej Czerwonej Księgi Roślin: VU (gatunek narażony). Kategoria zagrożenia w Polsce według Czerwonej listy roślin i grzybów Polski (2006): R (gatunek rzadki, potencjalnie zagrożony); 2016: VU (narażony).
Na nielicznych stanowiskach swojego występowania zagrożeniem dla tego światłolubnego gatunku jest zacienienie spowodowane przez zarastanie terenu lasem. W 2004 r. cała populacja tego gatunku w Polsce liczyła zaledwie ok. 1000 osobników, z czego około połowa występowała w okolicy Dąbrowy Górniczej.
Zastosowanie Jest czasami uprawiany jako roślina ozdobna. Tworzy koliste kępy, szczególnie nadaje się na rabaty i do ogródków skalnych.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Wilczomleczowate Kategoria:Rośliny chronione Kategoria:Rośliny trujące Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza