Michał Bałasz (ur. 22 stycznia 1923 w Wilnie, zm. 18 lipca 2025) – polski architekt, specjalista budownictwa sakralnego: katolickiego i prawosławnego. Autor projektów szeregu reprezentacyjnych świątyń na Podlasiu. Zamieszkał na stałe w Białymstoku, gdzie w latach 50. otrzymał posadę miejskiego architekta. Odznaczony Orderem św. Marii Magdaleny.
Życiorys Syn Jerzego i Heleny z Jakimowiczów. Ojciec pochodził z zamożnej rodziny ziemiańskiej, która jednak podupadła finansowo w trakcie pierwszej wojny światowej. Rodzice Michała Bałasza jeszcze przed jego urodzeniem przenieśli się więc do Wilna, gdzie jego ojciec został pielęgniarzem w szpitalu psychiatrycznym.
Michał Bałasz miał starszego brata Aleksandra oraz dwie młodsze siostry: Weronikę i Aleksandrę (matkę prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego). W domu mówiło się po rosyjsku. Byli prawosławni. Uczęszczali do Znamieńskiej cerkwi.
W czasie II wojny światowej mieszkał u rodziny w Prudnikach-Jamkach. Ukończył gimnazjum kupieckie w Postawach i pracował jako księgowy. W 1944 przystąpił do AK. Następnie został wcielony do Armii Czerwonej, jednak po odmowie złożenia przysięgi został internowany i zesłany pod Riazań. Zwolniony w 1946 wyjechał do Polski, gdzie wcześniej przybyła reszta jego rodziny.
Studia pierwszego stopnia ukończył w Poznaniu. Studia magisterskie ukończył na Politechnice Gdańskiej, gdzie uzyskał tytuł magistra inżyniera architektury.
W 1954 otrzymał posadę miejskiego architekta w Białymstoku. Jego związki z architekturą sakralną rozpoczęły się od remontu cerkwi św. Mikołaja (dziś soboru), na której potrzeby wykonał incognito projekt dolnej cerkwi. W Supraślu w ruinach monasteru uratował zachowane XVI-wieczne freski Nektariusza.
Początkowo projektował głównie cerkwie prawosławne, ale z czasem powierzano mu także projekty świątyń katolickich.
W latach 80. powierzono mu dokończenie projektu rekonstrukcji cerkwi Monasteru w Supraślu.
Został pochowany 21 lipca 2025 na cmentarzu Parafii Prawosławnej Wszystkich Świętych w Białymstoku.
Ważniejsze projekty Białystok Kościół Zmartwychwstania Pańskiego w Białymstoku Cerkiew Mądrości Bożej w Białymstoku Cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w BiałymstokuJ. Troc, Stulecie parafii prawosławnej w Starosielcach, Białystok-Starosielce 2002, s.21 Kościół Wszystkich Świętych w Białymstoku Pozostałe Kościół Opatrzności Bożej w Parczewie Kościół Najświętszej Opatrzności Bożej w Bielsku Podlaskim Cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Bielsku Podlaskim Cerkiew św. Anny w Boratyńcu Ruskim Cerkiew Matki Bożej Miłującej w Czeremsze Cerkiew Częstochowskiej Ikony Matki Bożej w Częstochowie Cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Czyżach Cerkiew św. Dymitra w Hajnówce Cerkiew św. Męczennika Pantelejmona w Zaściankach dzwonnica cerkwi pw. św. Jerzego w Siemianówce Kościół Św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Sarnakach Dworek Mickiewiczów w Nowogródku (rekonstrukcja)Janusz Pieniążek, Nowe Muzeum Adama Mickiewicza w Nowogródku, Muzealnictwo 35/1993, s. 46 Cerkiew św. Grzegorza Peradze w Białymstoku Cerkiew Świętych Cyryla i Metodego w Krakowie
Galeria
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Architekci związani z Białymstokiem Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilnie Kategoria:Ludzie związani z Bielskiem Podlaskim Kategoria:Ludzie związani z Czyżami Kategoria:Odznaczeni Orderem św. Marii Magdaleny Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Polscy stulatkowie Kategoria:Urodzeni w 1923 Kategoria:Zmarli w 2025 Kategoria:Pochowani na cmentarzu prawosławnym Wszystkich Świętych w Białymstoku