thumb|Anton Bruckner
Anton Bruckner (ur. 4 września 1824 w Ansfelden, zm. 11 października 1896 w Wiedniu) – austriacki kompozytor i organista, neoromantyk, przedstawiciel klasycznego romantyzmu, znany przede wszystkim z 11 monumentalnych symfonii, mszy i utworów chóralnych.
Życiorys Anton Bruckner urodził się jako syn wiejskiego nauczyciela i organisty, w biednej, religijnej i muzykalnej rodzinie, w górnej Austrii, w Ansfelden. Jego matka śpiewała w kościelnym chórze. Przejawiał talent do gry na skrzypcach w wieku czterech lat, a w wieku dziesięciu ćwiczył już grę na organach.
Karierę muzyczną rozpoczął kolejno jako chórzysta, nauczyciel i organista w klasztorze augustianów św. Floriana w Linzu. W latach 1858–1868 organista w tamtejszej katedrze, następnie mianowany profesorem konserwatorium w Wiedniu. W 1886 roku został odznaczony krzyżem kawalerskim Orderu Franciszka Józefa. Spoczywa w podziemnej krypcie kościoła opactwa Sankt Florian, pod ulubionymi organami.
Rola historyczna Brucknera sprowadza się głównie do osiągnięć na polu symfoniki. Fascynacja tym gatunkiem wywodzi się z dwóch źródeł:
nurt klasyczny Beethovena i Schuberta – widoczne jest to w monumentalizmie, ogromnych rozmiarach i koncepcji formy symfonicznej
dramat muzyczny Wagnera – wpływ mistrza z Bayreuth zaznacza się w harmonii i instrumentacji
Obok wyżej wymienionych wpływów w muzyce Brucknera zauważyć można oddziaływanie austriackiej muzyki ludowej i faktury polifonicznej. Mimo iż Bruckner należy do entuzjastów muzyki Wagnera, to sam reprezentuje nurt muzyki absolutnej. Zauroczenie Wagnerem niejednokrotnie budziło sprzeciw konserwatywnej krytyki – między innymi Eduarda Hanslicka.
Oprócz muzyki symfonicznej Bruckner uprawia twórczość religijną, która łączy mistrzostwo sztuki symfonicznej z kunsztem polifonii. Głos ludzki w tych utworach jest traktowany podobnie jak u Wagnera – jako jeden z instrumentów orkiestry.
Najważniejsze dzieła:
8 symfonii (oraz dziewiąta niedokończona) – między innymi III Wagnerowska d-moll, IV Romantyczna Es-dur, VII E-dur, IX d-moll – niedokończona – Bruckner pozostawił 3 części oraz szkice finału, które zostały częściowo zagubione; istnieje kilka różnych rekonstrukcji finału (m. in. W. Carragana, zespołu Samale/Philips/Cohrs/Mazzuca i G. Shallera). Oprócz dziewięciu numerowanych symfonii jest też Bruckner autorem Symfonii f-moll, znanej jako „Studencka”, skomponowanej podczas studiów u O. Kitzlera oraz Symfonii d-moll, znanej jako Zerowa (Nullte), skomponowanej już po Symfonii I, ale oznaczonej przez Brucknera numerem „0” na znak odrzucenia tego utworuHawkshaw, Paul. The Date of Bruckner’s “Nullified” Symphony in D minor, 19th-Century Music, VI, nr 3, 1983, s. 252–263.. 3 msze (nr 1 d-moll, nr 2 e-moll, nr 3 f-moll), psalmy, motety
Te Deum – na 4 głosy solowe, chór, orkiestrę i organy.
Requiem d-moll (1849)
Symfonie SYMFONIE Tytuł Nazwa Tonacja Kompozycja, Rewizje Trwanie Symfonia szkolna « 00 » f-moll 1863 40-45 minut Symfonia nr 0 « Die Nullte », « Zerowa » d-moll 1869 45-55 minut Symfonia nr 1 c-moll 1866, 1891 45-55 minut Symfonia nr 2 c-moll 1872, 1876 65-75 minut Symfonia nr 3 « Wagnerowska » d-moll 1877, 1889 70-80 minut Symfonia nr 4 « Romantyczna » Es-dur 1880, 1888 65-80 minut Symfonia nr 5 B-dur 1876 75-80 minut Symfonia nr 6 A-dur 1881 55–65 minut Symfonia nr 7 E-dur 1883 60-75 minut Symfonia nr 8 c-moll 1887, 1890 75-90 minut Symfonia nr 9 (niedokończona) d-moll 1896 55-65 minut
Przypisy
Linki zewnętrzne
Oryginalne rękopisy partytur Brucknera można obejrzeć na stronie: http://www.bruckner-online.at/ Anton Bruckner - O Brucknerze i jego kompozytorskim dorobku w dwusetną rocznicę urodzin - portal DlaKultury.pl
Kategoria:Urodzeni w 1824 Kategoria:Austriaccy kompozytorzy Kategoria:Austriaccy organiści Kategoria:Odznaczeni Orderem Franciszka Józefa Kategoria:Zmarli w 1896