thumb|Coreopsis auriculata thumb|Coreopsis bigelovii Nachyłek, koreopsis (Coreopsis L.) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Obejmuje ponad 80 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje Amerykę Północną i Południową (w północno-zachodniej jej części – od Kolumbii po północne Chile i Boliwię). Jako rośliny introdukowane i zdziczałe gatunki z tego rodzaju obecne są na wszystkich kontynentach. W naturze rosną zarówno na siedliskach suchych i słonecznych, jak i na brzegach rzek. W Polsce rośliny z tego rodzaju znane są tylko w uprawie.

Nazwa naukowa pochodzi od greckich słów: 'koris' – pluskwa, 'opsis' – podobny (niełupki podobne są do pluskwy).

Liczne gatunki oraz odmiany ozdobne pochodzenia mieszańcowego uprawiane są jako rośliny ozdobne i na kwiaty cięte. Niektóre gatunki wykorzystywane były także lokalnie jako rośliny lecznicze. Z kwiatów nachyłka barwierskiego C. tinctoria wytwarzano żółty barwnik.

Morfologia thumb|Coreopsis grandiflora Pokrój Rośliny jednoroczne, byliny, półkrzewy i krzewy do ponad 2 m wysokości. Łodygi zwykle prosto wzniesione, pojedyncze, rozgałęzione na całej długości lub tylko w górnej części. Liście Naprzeciwległe lub skrętoległe. Liście tylko odziomkowe, tylko łodygowe lub obu rodzajów. Owłosione lub nagie, ogonkowe lub siedzące, o blaszce całobrzegiej, ząbkowanej lub pierzasto klapowanej. Kwiaty Zebrane w koszyczki pojedyncze lub tworzące rozpierzchłe baldachogrona złożone. Okrywy kulistawe do walcowatych, o średnicy od 4 mm do ponad 25 mm. Listki okrywy zwykle w dwóch rzędach i w liczbie 8, wolne lub zrośnięte u samej nasady, podługowate do równowąskich, błoniaste. Osadnik płaski lub wypukły, z plewinkami (odpadającymi). Brzeżne, płonne kwiaty języczkowe zwykle w liczbie 8, często podwojone u odmian uprawnych. Przeważnie są żółte, czasem w części doosiowej czerwonobrązowe do fioletowych. Kwiaty rurkowate liczne, obupłciowe, żółte lub czerwonobrązowe do fioletowych, z 4 lub 5 łatkami. Owoce Niełupki zwykle spłaszczone, owalne do równowąskich, czasem oskrzydlone, gładkie lub brodawkowate. Puchu kielichowego brak lub trwały w postaci dwóch ości lub łusek.

Systematyka thumb|Coreopsis lanceolata Pozycja systematyczna Rodzaj z rodziny astrowatych Asteraceae, w obrębie której klasyfikowany jest do podrodziny Asteroideae i plemienia Coreopsideae. W niektórych ujęciach sugerowana jest celowość włączenia zaliczanych tu gatunków do rodzaju uczep Bidens.

Wykaz gatunków

Zastosowanie Nachyłki uprawiane są jako ozdobne rośliny ogrodowe. Nadają się też na kwiat cięty, zwłaszcza odmiany wysokie.

Do najczęściej uprawianych należą: nachyłek Drummonda C. basalis, nachyłek wielkokwiatowy C. grandiflora, nachyłek lancetowaty C. lanceolata, nachyłek barwierski C. tinctoria i C. auriculata. Odmiany pochodzenia mieszańcowego uzyskano także głównie z tych gatunków.

Uprawa Nachyłki są łatwe w uprawie. Najlepiej rosną w pełnym słońcu, na przepuszczalnej i żyznej glebie. Rozmnaża się je z nasion wysiewanych wiosną lub jesienią; w marcu do inspektu umiarkowanego, w kwietniu od razu do gruntu. Nasiona kiełkują po dwóch tygodniach. Po wysianiu od razu na miejsce należy przerywać siewki na odległość 15–25 cm. Nasiona zachowują zdolność kiełkowania przez 2–4 lata.

Przypisy

Kategoria:Asteroideae Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza