thumb|Melvin Van Peebles Melvin Van Peebles (ur. 21 sierpnia 1932 w Chicago, zm. 21 września 2021 w Nowym Jorku) – aktor, filmowiec, dramaturg, powieściopisarz i kompozytor.

Życiorys Wczesne lata Urodził się w Chicago w Illinois jako syn Marion Peebles i Edwina Griffina. Dorastał na przedmieściach Phoenix w Illinois, gdzie jego ojciec pracował jako krawiec. W 1949 ukończył szkołę średnią Thornton Township High School. Następnie spędził rok w college’u w Wirginii Zachodniej, zanim przeniósł się na Ohio Wesleyan University, gdzie w 1953 ukończył studia na wydziale literatury angielskiej. Później wstąpił do United States Air Force, służąc przez trzy i pół roku. Podróżował po Europie, Meksyku i Stanach Zjednoczonych, wykonując różne prace, w tym kierowcy tramwaju linowego w San Francisco, malarza, pracownika poczty i artysty ulicznego. Dodał „Van” do swojego nazwiska, kiedy mieszkał w Holandii i studiował astronomię na Uniwersytecie Amsterdamskim.

Kariera

Rozpoczął karierę jako reżyser, producent, scenarzysta i kompozytor filmu krótkometrażowego Pickup Men for Herrick (1957). W 1964 wystąpił na scenie w sztuce Brendana Behana Zakładnik. Mieszkając w Paryżu, napisał kilka powieści francuskojęzycznych, w tym La Permission (1967), na podstawie której nakręcił swój pierwszy film fabularny. Melodramat ukazał się we Francji w 1967, a rok później w Stanach Zjednoczonych jako Historia przepustki trzydniowej (The Story of a Three-Day Pass), za który w 1967 otrzymał nagrodę na festiwalu filmowym w San Francisco. Był współscenarzystą francuskiego dramatu satyrycznego Slogan (1969) z Jane Birkin i Serge’em Gainsbourgiem.

W Hollywood zadebiutował jako reżyser komedii o rasowej bigoterii Człowiek-arbuz (Watermelon Man, 1970), która otworzyła nowy rozdział w amerykańskim kinie, tak zwane Blaxploitation z Estelle Parsons. Film opowiada o dobrodusznym, białym rasiście, który pewnego dnia staje się czarny. W nowej sytuacji głównego bohatera spotyka seria nieprzyjemności w pracy, domu oraz na ulicy. W 1971 zrealizował dreszczowiec Sweet Sweetback’s Baadasssss Song. Używając głównie własnych pieniędzy i polegając w dużej mierze na nieprofesjonalnych aktorach i technikach, Van Peebles opowiedział historię walki jednego czarnego człowieka z białą władzą. Gwałtowny, seksowny i zły film odniósł ogromny sukces wśród afroamerykańskich widzów (był jednym z najlepiej zarabiających w tym roku), jednocześnie rozwścieczając wielu białych krytyków. Jako scenarzysta jednego z odcinków serialu CBS Schoolbreak Special pt. The Day They Came to Arrest the Book (1987) zdobył Emmy i Humanitas Prize.

Karierę muzyczną rozpoczął od albumu Brer Soul (1969), w którym występował głównie mówiony styl wokalny, który był prefiguracją rapu. Następnie przeniósł się do teatru muzycznego na Broadwayu, adaptując niektóre ze swoich nagranych piosenek do produkcji Ain’t Supposed to Die a Natural Death (1971) i jednej ze swoich powieści do Don’t Play Us Cheap! (1972; film 1973), za które był nominowany do Tony Award. Następnie kontynuował pisanie, aktorstwo, komponowanie i reżyserię filmów.

Oprócz kariery rozrywkowej Van Peebles w latach 80. zaangażował się w handel towarami i był pierwszym Afroamerykaninem, który zasiadł na amerykańskiej giełdzie.

Producent Madlib wielokrotnie samplował Van Peeblesa na swoich płytach: The Unseen (np. „Come on Feet”) oraz The Further Adventures of Lord Quas (np. „Bus Ride”).

Życie prywatne

W maju 1956 ożenił się z niemiecką fotografką Marią Marx, z którą miał dwóch synów Mario (ur. 15 stycznia 1957) i Maxa oraz córkę Megan (ur. 1 czerwca 1958, zm. 13 marca 2006). Jednak doszło do rozwodu.

Zmarł 21 września 2021 w swoim domu na Manhattanie w Nowym Jorku w wieku 89 lat.

Wybrana filmografia Pickup Men for Herrick (1957) także scenariusz, muzyka Sunlight (short, 1957) scenariusz, muzyka, produkcja Cinq cent balles (short, 1963) także scenariusz, muzyka The Story of a Three-Day Pass (Zwany także La Permission, 1967) także muzyka, scenariusz (na podstawie książki) Watermelon Man (1970) muzyka Sweet Sweetback's Baadasssss Song (1971) także aktor, muzyka, scenariusz, współproducent, wydawca Don't Play Us Cheap (1973) także muzyka, scenariusz, (Na podstawie książki Harlem Party oraz musicalu Don't Play Us Cheap, Identity Crisis (1989) także aktor, producent, wydawca Vroom Vroom Vroooom (część filmu Tales of Erotica, zwany także Erotic Tales, 1996) także scenariusz, aktor, muzyka, produkcja, wydawca Gang in Blue (1996) produkcja, drugi reżyser Le Conte du ventre plein (zwany też Bellyful, 2000) także scenariusz, muzyka, produkcja (delegate producer) Memories of an Ex-Dufus Mother

Publikacje (Jako "Melvin Van".) The Big Heart. San Francisco: Fearon, (1957). Książka o życiu w San Francisco. La Permission, (1967)

Dyskografia Brer Soul (1969) Watermelon Man OST (1970) Supposed To Die A Natural Death (1970) Sweet Sweetback’s Baadasssss OST (1971) Ain’t Supposed To Die A Natural Death Broadway Cast (1972) Don’t Play Us Cheap OST (1973) As Serious As A Heart-Attack (1974) What the....You Mean I Can't Sing?! (1974) Ghetto Gothic (1995) X-Rated by an All-White Jury (1997)

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy dramaturdzy XX wieku Kategoria:Amerykańscy kompozytorzy muzyki filmowej Kategoria:Amerykańscy montażyści filmowi Kategoria:Amerykańscy pisarze Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykańscy producenci telewizyjni Kategoria:Amerykańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Amerykańscy reżyserzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XXI wieku Kategoria:Ludzie urodzeni w Chicago Kategoria:Urodzeni w 1932 Kategoria:Zmarli w 2021