Centrum Wyszkolenia Piechoty (CWPiech.) – ośrodek szkolenia piechoty Wojska Polskiego II RP.
Historia Na podstawie rozkazu wykonawczego L.dz. 3900/tj. Org. Departamentu Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych z 10 października 1930 o wprowadzeniu w życie przepisu służbowego P.S. 10–50 – „Organizacja – Piechota na stopie pokojowej” utworzono Centrum Wyszkolenia Piechoty w składzie: komenda centrum (skład osobowy nr 39), kwatermistrzostwo, kompania administracyjna oraz kursy oficerskie.. Komendantowi centrum podporządkowano: batalion manewrowy (1 września 1931 przemianowany na 3 Batalion Strzelców), dywizjon manewrowy artylerii (31 grudnia 1931 przemianowany na 32 Dywizjon Artylerii Lekkiej), pluton łączności manewrowy.
Centrum funkcjonowało w latach 1931-1939. Powstało w wyniku połączenia istniejącego od 1923 w Rembertowie Doświadczalnego Centrum Wyszkolenia (komendantem od 1929 do 1930 był płk piech. Władysław Dragat) i Centralnej Szkoły Strzelniczej funkcjonującej w Toruniu od 1922.
W dwudziestoleciu międzywojennym było głównym ośrodkiem szkolenia oficerów wszystkich rodzajów wojsk w dziedzinie taktyki piechoty, na poziomie wyższych studiów wojskowych. Przygotowywano w nim oficerów do objęcia funkcji dowódczych od kompanii do pułku włącznie. Szkolono także kandydatów na oficerów innych rodzajów broni (tzw. szkolenie unitarne), przestrzegano bowiem zasady do 1937, że każdy oficer musi przejść szkolenie piechoty. W CWPiech istniał również kursy przygotowawcze do Wyższej Szkoły Wojennej.
W okresie od 28 listopada do 7 grudnia 1938, po zakończeniu akcji zaolziańskiej, w Centrum został przeprowadzony Kurs doskonalący dla wyższych dowódcówOpinie dowódców piech [oty] dyw [izyjnej] dywizji piechoty za 1938 rok, Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce, sygn. 701/1/120, s. 236..
W marcu 1939 w skład CWPiech. wchodziła: Komenda Centrum, Dyrekcja Nauk, Komisja Doświadczalna, Manewrowy Pluton Łączności, Centralna Stacja Psów Wojskowych.
6 grudnia 1941 w Wielkiej Brytanii zorganizowano Centrum Wyszkolenia Piechoty (ang. Polish Infantry Training Centre). Początkowo centrum znajdowało się strukturze Brygady Szkolnej I Korpusu Polskiego, a później podporządkowane zostało Dowództwu Jednostek Terytorialnych (od 20 X 1944 - Dowództwo Jednostek Wojska w Wielkiej Brytanii).
Kadra centrum Komendanci płk piech. Bruno Olbrycht (1930 - 1936) płk piech. Marian Turkowski (1936 - 1938) gen. bryg. Brunon Olbrycht (V 1938 - IX 1939) ppłk piech. Wincenty Kurek (do 6 VI 1942) ppłk piech. Czesław Rzedzicki (p.o. 6 - 30 VI 1942) płk dypl. Józef Englicht (od 1 VI 1942) płk dypl. Witold Wartha (30 XII 1942 - 27 X 1944) płk piech. Walenty Peszek (27 X 1944 - 1946)
Zastępcy komendanta - dyrektorzy nauk ppłk dypl. Marian Porwit (1930 - 1932) ppłk dypl. Kazimierz Burczak (1932 - 1935) ppłk dypl. Karol Ziemski (1935 - 1938) płk dypl. Bolesław Bronisław Duch (1938 - 1939) płk piech. Józef Kobyłecki (od 12 II 1944)
Zastępca komendanta ppłk piech. Walerian Wiśniewski (I 1931 - VI 1933) ppłk piech. Czesław Rzedzicki (1942)
Wykładowcy mjr dypl. Jan Kosina (1924 - 1934) mjr Marian Jankowski (1931-1933) mjr dypl. Franciszek Junker (1933 - 1935) ppłk piech. Alfred Konkiewicz (III 1932 – VI 1933) ppłk dypl. Jan Matuszek ppłk piech. Walenty Nowak (1931-1932) mjr dypl. Jerzy Orski (1934 - 1935) ppłk Stanisław Perko (1941 - 1944) szef saperówCentralne Archiwum Wojskowe Tap. 247/55/1389 ppłk piech. Walenty Peszek (1934 - 1938) ppłk dypl. Stanisław Sztarejko (od XI 1930) mjr/ppłk Ludwik Schweizer (do 6 lipca 1929)Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 6 lipca 1929 mjr dypl. piech. Wojciech Wiącek (od IV 1934) mjr piech. Adam Wilczyński (1931 - 1932) mjr piech. Tadeusz Zarzycki kpt. dypl. Modest Żabski
Organizacja i obsada personalna CWPiech w marcu 1939 Organizacja i obsada personalna CWPiech w marcu 1939. Komenda Centrum komendant – gen. bryg. Bruno Olbrycht (→ dowódca 39 DP) I oficer sztabu – mjr piech. Karol Zygmunt Illg II oficer sztabu – kpt. adm. (piech.) Adam Tadeusz Kramarz oficer poligonowy – kpt. piech. Albert Teodor Holan naczelny lekarz medycyny – mjr lek. dr Józef Leonard Nowicki naczelny lekarz weterynaryjny – mjr lek. wet. dr Franciszek Niemczycki zastępca komendanta do spraw gospodarczych – mjr piech. Edward Wunderlich oficer administracyjno-materiałowy – kpt. piech. Mikołaj Bagiński oficer żywnościowy – chor. Stanisław Chmielewski oficer gospodarczy – kpt. int. Florian Czesław Wolff administrator koszar – kpt. adm. (piech.) Maksymilian Darmstaedter kierownik kancelarii – chor. Michał Wyrwicz dowódca kompanii gospodarczej i oficer taborowy – kpt. tab. Zygmunt Roch Paprocki dowódca plutonu taborowego – chor. Czesław Radliński odkomenderowany – mjr piech. Jan III Mazurkiewicz
Dyrekcja Nauk dyrektor nauk – płk dypl. piech. Bolesław Bronisław Duch (→ dowódca piechoty dywizyjnej 39 DP) sekretarz dyrektora nauk – kpt. adm. (piech.) Zygmunt Hipsch w dyspozycji dyrektora nauk – ppłk dypl. kontr. Walerian Tewzadze kierownik kursów taktycznych – ppłk dypl. piech. Zenon Wzacny kierownik kursów taktyczno-strzeleckich – ppłk piech. Otton Paweł Zieliński wykładowca wyszkolenia strzeleckiego i broni – mjr piech. Konrad Krajewski wykładowca wyszkolenia strzeleckiego i broni – mjr piech. Konrad Ludwik Rogaczewski. wykładowca wyszkolenia strzeleckiego i broni – kpt. piech. Stefan Gądzio wykładowca wyszkolenia strzeleckiego i broni – kpt. adm. (piech.) Aleksander Gurbiel wykładowca wyszkolenia strzeleckiego i broni – kpt. piech. Witold Kajetan Kucharski wykładowca wyszkolenia strzeleckiego i broni – kpt. piech. Leopold Schönfeld kierownik przedmiotu taktyki broni połączonych – ppłk dypl. piech. Adam Jan Lewicki wykładowca – ppłk dypl. piech. Mirosław Józef Kalinka wykładowca – ppłk dypl. piech. Zygmunt Morozewicz wykładowca – ppłk dypl. piech. Tadeusz Tomasz Pawlik wykładowca – ppłk dypl. piech. Franciszek Florian Wąsowicz wykładowca – ppłk dypl. piech. Włodzimierz Wisłocki wykładowca – mjr dypl. piech. Tadeusz Maria Paciorkowski kierownik przedmiotu taktyki piechoty – ppłk piech. Kazimierz Gołkowski wykładowca – ppłk piech. Jan Kasztelowicz wykładowca – ppłk piech. Jan Korkiewicz †1940 Charków wykładowca – ppłk piech. Ludwik Smolarz wykładowca – mjr piech. Michał Bartula wykładowca – mjr piech. Marian Jana wykładowca – mjr piech. Wilhelm Kiczak wykładowca – mjr piech. Stefan Kiełczewski wykładowca – mjr piech. Franciszek Kraus (→ dowódca II/205 pp † 1940 Charków) wykładowca – mjr piech. Rudolf Leon Mizgalewicz (→ dowódca I/154 pp) wykładowca – mjr piech. Józef Ratajczak (→ dowódca I/15 pp) wykładowca – mjr piech. Tadeusz III Zarzycki (→ dowódca III/155 pp) wykładowca – mjr piech. Stanisław Żwirski (→ dowódca II/3 pp Leg.) kierownik przedmiotu taktyki kawalerii – ppłk dypl. kaw. Aleksander Niedziński wykładowca – mjr kaw. Bogumił Szumski wykładowca – mjr kaw. Wacław Szepietowski kierownik przedmiotu taktyki artylerii – ppłk dypl. art. Edward Maliszewski wykładowca – ppłk art. Paweł II Bielecki wykładowca – mjr art. Władysław Garlicki kierownik przedmiotu taktyki broni pancernych – wakat wykładowca – mjr br. panc. Stanisław Edward Olszewski kierownik przedmiotu taktyki saperów i szef saperów – mjr sap. Stefan Piętka wykładowca – mjr sap. Tadeusz II Pisarski kierownik przedmiotu taktyki łączności – mjr łącz. Tadeusz Józef Jan Jakubowski wykładowca – mjr łącz. Stefan Polz wykładowca – kpt. łącz. Zbigniew Lipski
Komisja Doświadczalna kierownik komisji – mjr dypl. piech. Aleksander Dmytrak † 1940 Charków kierownik referatu ogólnego – mjr piech. Stanisław Kukla † 1940 Katyń kierownik referatu taktyki – mjr piech. Franciszek Wilkoń † 1940 Katyń kierownik referatu psychologicznego i filmowego – kpt. adm. (piech.) Edward Kapkowski personel doświadczalny broni – mjr piech. Michał Bilik personel doświadczalny broni – kpt. piech. Marian Karol Ludwik Freyberger personel doświadczalny broni – kpt. piech. Wiktor Kula personel doświadczalny broni – kpt. adm. (piech.) Jan Rauhut referent techniczny – chor. Józef Kłosiński
Manewrowy Pluton Łączności dowódca – por. łącz. Kazimierz Wincenty Merklejn
Centralna Stacja Psów Wojskowych komendant – por. łącz. Adam Franciszek Marek
Organizacja i obsada personalna CWPiech w dniu 1 stycznia 1943 Komenda Centrum Wyszkolenia Piechoty w Dunfermline komendant - płk dypl. Witold Wartha zastępca komendanta - płk dypl. Seweryn Łańcucki Batalion Szkolny w Auchtermuchty - płk dypl. Józef Englicht Batalion Zapasowy w Burntisland - płk Józef Kobyłecki (od 8 XII 1942) Szkoła Podchorążych Piechoty i Kawalerii Zmotoryzowanej w Auchtermuchty - mjr dypl. kaw. Stanisław Stefan Kostkiewicz Szkoła Gazowa - ppłk Henryk Aleksander Bazylko Obóz Wyszkolenia Szturmowego w Dirleton - ppłk Stanisław Stankiewicz Komisja Regulaminowa Piechoty w Dunfermline - ppłk dypl. piech. Albin Habina Sekcja Studiów w Dunfermline - płk dypl. Franciszek Demel Kompania Gospodarcza w Dunfermline dowódca kompanii - ppłk Józef Mordarski poczet dowódcy kompanii zastępca dowódcy kompanii - mjr Zenon Jan Słowiński pluton samochodowy pluton obsługi patrol sanitarny
1 stycznia 1943 stan ewidencyjny CWPiech liczył 42 oficerów, 35 podoficerów i 34 szeregowców.
Szkoła Podchorążych Piechoty i Kawalerii Zmotoryzowanej Komendanci płk Edmund Heldut-Tarnasiewicz ppłk Kazimierz Kardaszewicz (do 28 VIII 1942) mjr dypl. piech. Ignacy Włostowski (od 28 VIII 1942) mjr dypl. kaw. Stanisław Stefan Kostkiewicz
Zastępcy komendanta mjr dypl. Ignacy Włostowski mjr dypl. kaw. Stanisław Stefan Kostkiewicz (od 6 XI 1942)
Symbole thumb|Odznaka pamiątkowa absolwenta CWPiech. Minister spraw wojskowych rozkazem L. 3013/37 z 14 maja 1937 zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej Centrum Wyszkolenia PiechotyDz. Rozk. MSWojsk. Nr 6 z 28 maja 1937, poz. 72.. Zgodnie z regulaminem odznakę nadawał komendant CWPiech. Prawo do otrzymania odznaki przysługiwało: oficerom kadry CWPiech., którzy faktycznie pełnili służbę w centrum na etatowym stanowisku co najmniej 2 lata, oficerom, którzy ukończyli w CWPiech. z wynikiem pomyślnym kurs unifikacyjno-doskonalący dla kapitanów i rotmistrzów, oficerom, którzy ukończyli z wynikiem pomyślnym kurs unifikacyjny dowódców pułków, a nie przeszli poprzednio kursu unifikacyjno-doskonalącego dla kapitanów i rotmistrzów, podoficerom zawodowym na stanowiskach etatowych związanych z wyszkoleniem, którzy pełnili faktycznie służbę na tych stanowiskach co najmniej 2 lata. Prawo otrzymania odznaki przysługiwało wstecz od 29 października 1921 – od czasu utworzenia Doświadczalnego Centrum Wyszkolenia Armii. Odznakę nosiło się 4 cm. poniżej guzika lewej górnej kieszeni munduru. Na podstawie legitymacji uprawnieni nabywali odznakę wyłącznie w firmie Wł. Wyszomirski, Warszawa, Nowy Świat 37..
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Kronika Centrum Wyszkolenia Piechoty od 1 XII 1942,
Kategoria:Szkolnictwo piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Centra wyszkolenia wojska II Rzeczypospolitej Kategoria:Wojsko Polskie w Rembertowie Kategoria:Piechota Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Szkolnictwo Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Polskie Siły Zbrojne w Wielkiej Brytanii Kategoria:Dunfermline Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1930 Kategoria:Polskie szkoły wojskowe rozwiązane w 1939