thumb|Ruiny huty Józef Huta Józef – huta znajdująca się w Samsonowie, działająca w latach 1818–1866Sylwester Kowalczewski: Góry Świętokrzyskie. Przewodnik turystyczny, wydanie V. poprawione i rozszerzone, wy. Sport i Turystyka, Warszawa 1967, s. 82.
W 1817 Stanisław Staszic wystąpił z inicjatywą wybudowania nowej huty w Samsonowie. Kamień węgielny w 1818 położył namiestnik Królestwa Polskiego książę gen. Józef Zajączek, toteż nazwano ją hutą „Józefa”. Budowali ją specjaliści saksońscy pod nadzorem Bogumiła Schmidta i Fryderyka Lampe na wzór huty w Pankach koło Częstochowy. Wybudowano wielki piec, odlewnię, modelarnię oraz suszarnię. Budowę ukończono w 1823 Zakład wytwarzał około 800 ton surówki rocznie. Przerabiały ją głównie fryszerki w położonych w okolicy Jasiowie, Janaszowie, Umrze i pobliskim Światełku nad Bobrzą. Huta była opalana węglem drzewnym. W 1829 roku zainstalowano maszynę parową, która napędzała miechy. W latach 1830–1831 zakład dostarczał broń uczestnikom powstania listopadowego.
Poważniejsze pożary w zakładach samsonowskich wystąpiły w latach 1843 i 1848. Zakład produkował broń również dla uczestników powstania styczniowego, za co Rosjanie spalili hutę w nocy z 9 na 10 czerwca 1866. Po tym pożarze zakład nie został już odbudowany. W czasie I wojny światowej Austriacy zniszczyli tzw. wieżę gichtową, w której mieściły się urządzenia wyciągowe. Do dzisiaj pozostały ruiny wielkiego pieca, wieży wyciągowej oraz hal produkcyjnych.
Ruiny huty stanowią część zespołu zakładu przemysłowego wpisanego do rejestru zabytków nieruchomych województwa świętokrzyskiego (nr rej.: A.469/1-3 z 3.12.1956, z 15.02.1967, z 4.05.1987 i z 6.05.1987).
Galeria
Zobacz też Dom zawiadowcy fryszerek
Przypisy
Bibliografia
Jan Pańczyk, Wielki piec w Samsonowie, (w:) Spotkania z zabytkami, nr 7 z 2008 r. Zdzisława Witecka Z kart historii Gminy Samsonów Samsonów 2009 Zdzisława Witecka Ekonomia Samsonowska w XVIII wieku Samsonów 2004 Maciej Fert, Adam Czmuchowski Spacer po danym Sasmonowie Wrocław 1998 Mieczysław Starz Zagnańsk, Samsonów, Tumlin, Ćmińsk z dziejów osad nad górną Bobrzą Kielce 1995 Stanisław Janicki Spacerkiem po gminie Zagnańsk i okolicy Zagnańsk 2003
Kategoria:Samsonów Józef Samsonów