mały|Artyleria konna Wojska Polskiego w 1939 przed wybuchem II wojny światowej mały|Kopia armaty wz. 1902/26, która w latach 30. XX wieku stanowiła podstawowe uzbrojenie dywizjonów Dywizjony artylerii konnej (dak) – pododdziały artylerii konnej Wojska Polskiego II RP.

W latach 1921–1924 w Wojsku Polskim funkcjonowało dziesięć brygad jazdy. W każdej brygadzie był jeden dywizjon artylerii konnej. Dywizjony oznaczone były kolejnymi numerami rzymskimi, od I do X. Numeracja dywizjonów odpowiadała numeracji poszczególnych brygad jazdy. Po reformie kawalerii, którą przeprowadzili generalny inspektor kawalerii gen. Tadeusz Rozwadowski, gen. Władysław Sikorski i gen. Stanisław Haller w 1924 r. i powstaniu dywizji kawalerii zmieniono także organizację artylerii konnej. Przy każdej dywizji utworzono dowództwo artylerii, któremu podlegały po dwa dywizjony artylerii konnej. Dowództwa artylerii konnej przy dywizjach kawalerii objęli: przy 1 DKaw płk Witold Majewski, przy 2 DKaw płk Leon Dunin-Wolski, przy 3 DKaw płk Konstanty Adamowski, przy 4 DKaw płk Antoni HeinrichMariusz Patelski, Generał broni Tadeusz Jordan Rozwadowski żołnierz i dyplomata, Warszawa 2002.

Po reorganizacji w 1929 roku dywizjony artylerii konnej przeszły pod bezpośrednie rozkazy dowódców brygad kawalerii.

Natomiast liczba baterii w dywizjonach została dostosowana do liczby pułków w brygadach kawalerii.

Dywizjony artylerii konnej: 1, 9, 11 i 13 składały się z czterech baterii każdy, a pozostałe tj. 2, 3, 4, 5, 6, 7, 10 i 14 z trzech baterii. Wszystkie baterie posiadały cztery armaty kalibru 75 mm wzór 02/06.

Żołnierze na czapkach nosili czarne otokiDziennik Rozkazów MSWojsk. nr 6 z 24 lutego 1928 roku

Organizacja dak na stopie wojennej thumb|Święto żołnierza w 2 Dywizji Kawalerii w Płocku – dywizjon artylerii konnej podczas defilady; 15 sierpnia 1928 mały|Dziesięciolecie artylerii konnej. Płk Leon Dunin-Wolski składa meldunek marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu mały|Święto 7 dak w Poznaniu 7 czerwca 1936. Defilada – widoczna bateria armat polowych kal. 75 mm wz. 02/26 poczet dowódcy dywizjonu pluton zwiadowczy pluton łączności 3 (4) x bateria artylerii pluton gospodarczy drużyna pionierów kolumna amunicyjna Trzybateryjny dywizjon według etatów wojennych liczył: 791 oficer, podoficerów i kanonierów 902 konie 12 armat (w każdej baterii znajdowały się cztery armaty w dwóch plutonach po dwie w każdym z nich) 12 jaszczy amunicyjnych 1 ckm Dywizjon czterobateryjny według etatów wojennych liczył: 32 oficerów

dowódca adiutant oficer zwiadowczy oficer obserwacyjny oficer łącznikowy oficer broni oficer gospodarczy oficer żywnościowy lekarz medycyny lekarz weterynarii dowódca baterii x 3 (4) oficer zwiadowczy baterii x 3 (4) oficer ogniowy baterii x 3 (4) dowódca plutonu x 6 (8) dowódca plutonu łączności dowódca kolumny amunicyjnej

956 podoficerów i kanonierów 1125 koni

Odznaka pamiątkowa artylerii konnej mały|Odznaka pamiątkowa Od 20 maja 1922 dla wszystkich dywizjonów wprowadzona została odznaka pamiątkowa artylerii konnej. Zatwierdzona została Dziennikiem Rozkazów MSWojsk. z 20 maja 1922 była wspólna dla wszystkich dywizjonów. Opracował ją por. Witold Grabowski, choć do autorstwa przyznawał się także kpt. Kazimierz Pacewicz.

Odznaka symbolizuje trzy okresy istnienia artylerii konnej: Księstwa Warszawskiego, Królestwa Polskiego i Polski odrodzonej.

Przyjęto formę krzyża maltańskiego – odznaczenia które posiadał Włodzimierz Potocki – dowódca pierwszej baterii artylerii konnej Księstwa Warszawskiego. Centralny element odznaki, orzełek, wsparty na dwóch skrzyżowanych lufach armatnich nawiązywał do orła z czapek artylerzystów Królestwa Polskiego, a Polskę niepodległą symbolizował czarno-amarantowy, później czarno-czerwony proporczyk. Całość uzupełniono datami 1809, 1918.

Lista dywizjonów artylerii konnej II RP mały|Święto 3 Maja w Warszawie 1938 – pokazy wojskowe na Polu Mokotowskim – artyleria konna udaje się na pozycje mały|Polska bateria artylerii konnej nieopodal Sochaczewa w czasie bitwy nad Bzurą 1 Dywizjon Artylerii Konnej im. gen. Józefa Bema – Warszawa 2 Dywizjon Artylerii Konnej im. gen. Józefa Sowińskiego – Dubno 3 Lubelski Dywizjon Artylerii Konnej im. płk. Włodzimierza Potockiego – Podbrodzie 4 dywizjon artylerii konnej – Suwałki 5 dywizjon artylerii konnej – Oświęcim 6 Dywizjon Artylerii Konnej im. gen. Romana Sołtyka – Stanisławów 7 dywizjon artylerii konnej – Poznań 8 dywizjon artylerii konnej – Białystok 9 dywizjon artylerii konnej – Baranowicze 10 dywizjon artylerii konnej – Jarosław 11 dywizjon artylerii konnej – Bydgoszcz 13 dywizjon artylerii konnej – Brody 14 dywizjon artylerii konnej – Białystok

Przypisy

Bibliografia

Jan Przemsza – Zieliński, Wrześniowa księga chwały kawalerii polskiej Wydawnictwo Bellona.