Eugeniusz Bronisław Pogorzelski (ur. 30 grudnia 1866 w Sannikach, zm. 18 marca 1934 w Warszawie) – generał dywizji Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Najstarszy syn z sześciorga dzieci Aleksandra i Wiktorii z Golędzinowskich, urodzony 30 grudnia 1966 w Sannikach, w powiecie gostynińskim. Kształcił się w gimnazjum rosyjskim w Warszawie i Oficerskiej Szkole Piechoty w Wilnie. Od 1890 oficer zawodowy Armii Imperium Rosyjskiego w stopniu podporucznika. W latach 1904–1905 wziął udział w wojnie rosyjsko-japońskiej. W czasie I wojny światowej dowodził batalionem, a następnie 716 i 51 pułkiem piechoty. Od grudnia 1917 dowódca 8 Dywizji Strzelców Polskich w III Korpusie Polskim w Rosji. Po likwidacji dywizji dowódca 5 Polskiego pułku zapasowego w Kiszyniowie, z którym dołączył na Ukrainie do II Korpusu Polskiego w Rosji. 4 kwietnia 1918 został oficerem sztabu 4 Dywizji Strzelców Polskich. 11 maja 1918 w czasie bitwy pod Kaniowem dostał się do niewoli niemieckiej. Z niewoli zwolniony został 13 listopada 1918.
15 listopada 1918 przybył do Warszawy i ochotniczo wstąpił do Wojska Polskiego. Zorganizował i dowodził Brygadą Kresową. 6 lutego 1919 wyznaczony został na dowódcę miasta RadomiaDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 18 z 18.02.1919 r.. 18 lutego tego roku został zastępcą dowódcy Okręgu Wojskowego Częstochowa, a następnie dowódcą Okręgu Wojskowego Kielce. 15 maja 1919 roku został mianowany dowódcą XIV Brygady PiechotyDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 68 z 21 czerwca 1919 roku, poz. 2170.. 1 maja 1920 zatwierdzony został w stopniu generała podporucznika z dniem 1 kwietnia tego roku. Czasowo pełnił także obowiązki dowódcy 7 Dywizji Piechoty, a w grudniu 1920 został jej etatowym dowódcą. W 1921 ukończył kurs wyższych dowódców. Od 20 września do 10 października 1921 roku dowodził Okręgiem Generalnym „Kielce” w zastępstwie generała porucznika Franciszka Latinika, który wówczas przebywał na urlopieWitold Jarno, Okręg Generalny Nr III ..., s. 195 wymienił generała podporucznika Eugeniusza Pogorzelskiego jako pełniącego obowiązki dowódcy Okręgu Korpusu Nr III od 29 września do 7 października 1921 roku. Dziennik Rozkazów Dowództwa Okręgu Generalnego „Kielce” Nr 116 z 29 września 1921 roku, Urlop generała i dowódcy okręgu generalnego - objęcie zastępstwa, i Dziennik Rozkazów Dowództwa Okręgu Generalnego „Kielce” Nr 120 z 13 października 1921 roku, Powrót z urlopu.. thumb|left|200px|Medalion z podobizną gen. dyw. Eugeniusza Pogorzelskiego na jego grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach 3 maja 1922 zweryfikowany został w stopniu generała brygady ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. 20 stycznia 1923 został zastępcą dowódcy, a 27 marca tego roku dowódcą Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie. 30 sierpnia 1923 przeniesiony został do Ministerstwa Spraw Wojskowych na stanowisko I zastępcy szefa Administracji Armii. 1 lutego 1924 przeniesiony został do Łodzi, gdzie objął stanowisko zastępcy dowódcy Okręgu Korpusu Nr IV. 31 marca 1924 Prezydent RP Stanisław Wojciechowski na wniosek Ministra Spraw Wojskowych, gen. dyw. Władysława Sikorskiego awansował go na generała dywizji ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 5. lokatą w korpusie generałówDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 32 z 02.04.1924 r.. 26 czerwca 1924 został członkiem Oficerskiego Trybunału Orzekającego. W dniach 20–27 listopada 1925 roku czasowo pełnił obowiązki Szefa Administracji Armii, które powierzył mu kierownik Ministerstwa Spraw Wojskowych, generał dywizji Stefan MajewskiDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 126 z 26 listopada 1925 roku, s. 686..
Z dniem 30 kwietnia 1927 roku przeniesiony został w stan spoczynku. Zmarł 18 marca 1934 w Warszawie. Pochowany na cmentarzu Powązki Wojskowe w Warszawie (kwatera A10-6-3/4)Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze.
Był żonaty i miał syna Wiktora (ur. 20 grudnia 1899).
Awanse podporucznik – 1890 podpułkownik – 1915 pułkownik – 1917 generał podporucznik – 1 maja 1920 z dniem 1 kwietnia 1920 generał brygady – 3 maja 1922 zweryfikowany ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 generał dywizji – 31 marca 1924 ze starszeństwem z 1 lipca 1923 i 5. lokatą w korpusie generałów
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1629 (1921)Dekret Wodza Naczelnego L. 3414 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 43, s. 1724) Krzyż Walecznych (1921)„Na wniosek gen. br. Hallera Józefa za męstwo i odwagę wykazane w bitwie Kaniowskiej w składzie b. II Korpusy Wschodniego w dniu 11.5.18 r.”, Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2098 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 42, s. 1668) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Krzyż Wielki Orderu Korony Rumunii (Rumunia, zezwolenie z 10 listopada 1923) Medal międzysojuszniczy „Médaille Interalliée” (zezwolenie Naczelnika Państwa w 1921)Decyzja Naczelnika Państwa z 12 grudnia 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 9, s. 267)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Oficerskiego Trybunału Orzekającego Kategoria:Generałowie dywizji II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Oficerowie piechoty II Rzeczypospolitej przeniesieni do korpusu generałów Kategoria:Oficerowie dowództwa II Korpusu Polskiego w Rosji Kategoria:Oficerowie III Korpusu Polskiego w Rosji Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Rumunii Kategoria:Polacy w wojnie rosyjsko-japońskiej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Kaniowem (1918) Kategoria:Urodzeni w 1867 Kategoria:Zmarli w 1934 Kategoria:Dowódcy 7 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Ludzie urodzeni w Sannikach