Ulica Jana Kilińskiego w Łodzi – ulica o długości około 6 kilometrów, biegnąca południkowo od skrzyżowania ul. Północnej z ul. Franciszkańską (Stare Miasto) do ul. Śląskiej (Chojny).
Historia ulicy Regulację ulicy przeprowadzono w latach 1824–1828 podczas tworzenia osady przemysłowej, przeznaczonej pod osiedlenie tkaczy lnu i bawełny, którą nazwano Łódka.
Ulica początkowo nosiła nazwę Widzewska. Około roku 1920 patronem ulicy stał się płk. Jan Kiliński. Ulica Jana Kilińskiego zyskała na prestiżu w drugiej połowie XIX stulecia. Przy niej kończył bieg pociąg z Koluszek (od 1865), który przywoził bawełnę, a wywoził tkaniny na teren imperium Rosyjskiego. W pobliżu stanęła cerkiew św. Aleksandra Newskiego. Przy ul. Tuwima wzniesiono gmach Poczty Głównej (1903), a przy ul. Narutowicza ekskluzywny wówczas hotel Polonia. Naprzeciw dworca kolejowego powstał w okresie międzywojennym Dom Pomnik Józefa Piłsudskiego (dziś Łódzki Dom Kultury).
W czasie II wojny światowej zmieniono nazwę ulicy na Buschlinie. Po wyzwoleniu Łodzi powrócono do nazwy ulicy sprzed okupacji niemieckiej.
Tramwaje Wytyczono dwie linie tramwajowe, łączące Dworzec Kolei Fabryczno-Łódzkiej z cmentarzem przy ulicy Ogrodowej i z placem Kościelnym. Funkcję pierwszej zajezdni pełniła remiza tramwajowa usytuowana przy ulicy Tramwajowej. Przez długi czas była to jedyna zajezdnia dla tramwajów miejskich w Łodzi. W 1928 roku wybudowano drugą zajezdnię przy zbiegu ulic Dąbrowskiej (obecnie Dąbrowskiego) i Kilińskiego. Jej otwarcie nastąpiło 20 czerwca 1928 roku. Obie zajezdnie nie pełnią już swoich funkcji„Kronika Miasta Łodzi”; Najbardziej „łódzka” ulica; Widzewska-Kilińskiego, Dariusz Kędzierski, s. 241, 4/2007, ISSN 1231-5354.Ostatni dzień starej zajezdni. Będzie galeria handlowa..
Obiekty (w tym zabytki) Przy ul. Kilińskiego znajdują się m.in. kolejno: ul. Kilińskiego 2 – pałac Roberta Biedermanna, 1878–1879, nr rej. A/96 z 20.01.1971; obecnie siedziba spółki „Atlas” ul. Kilińskiego 24 – Zbór Kościoła Zielonoświątkowego „Immanuel” Kamienica Pinkusa Brzezińskiego, Kilińskiego 49, nr rej. A/142 z 20.06.2013 Hotel Polonia Palast, Kilińskiego/Narutowicza 38, 1910–1912, nr rej. A/352 z 31.03.1994 Park im. Stanisława Moniuszki Sobór prawosławny pw. św. Aleksandra Newskiego, ul. Kilińskiego 54, 1880–1884, nr rej. A/117 z 20.01.1971 Park im. Henryka Sienkiewicza, Sienkiewicza-Kilińskiego, 1894–1897, nr rej. A/302 z 6.12.1984 ul. Kilińskiego 82/Tuwima 21 – kamienica czynszowa Mojżesza Szmula Bronowskiego, 1938, 1942, nr rej. A/39 z 17.07.2007 budynki Muzeum Przyrodniczego Uniwersytetu Łódzkiego, ul. Kilińskiego 101, nr rej. A/34 29.03.2007: budynek Dyrekcji Plantacji Miejskich, obecnie główny muzeum, koniec XIX w., 1924 dom mieszkalny, obecnie pomocniczy muzeum, po 1860 ul. Kilińskiego 152 – dawna siedziba policji kryminalnej; obecnie budynek Prokuratury Okręgowej Park im. Jana Kilińskiego Skwer im. Władysława Strzemińskiego ul. Kilińskiego 222 – Fabryka Adama Ossera, 1903, nr rej. A/70 z 19.12.2008 ul. Kilińskiego 228 – Kościół Matki Boskiej Fatimskiej ul. Kilińskiego 245 – Zajezdnia tramwajowa, 1928–1929, nr rej. A/88 z 29.01.2010 budynek administracyjno-biurowy hala główna postojowa
Dawne synagogi Synagoga Szlamy Epsztejna Synagoga Hersza Szpejberga i Jakuba Zaksa Synagoga Iczego Walda Synagoga Hersza Sznejberga Synagoga Mendela Wieruszewskiego Synagoga Chaima Birnbauma Synagoga Lejzera Grosmana Synagoga Fajwela Fajlłowicza
Komunikacja miejska Autobusy dzienne 53A, 53B, 53C, 53D, 53E (na odcinku Narutowicza – al. Rodziny Poznańskich, w kierunku dworca Łódź Fabryczna) 57 (na odcinku al. Rodziny Poznańskich – Narutowicza, w kierunku osiedla Piastów-Kurak) 75A, 75B (na odcinku Broniewskiego – Śląska, w kierunku dworca Łódź Widzew) 77 (na odcinkach Wigury – Fabryczna, w kierunku dworca Łódź Fabryczna, i Fabryczna – Abramowskiego, w kierunku Starego Rokicia) 86A, 86B (na odcinku al. Rodziny Poznańskich – Narutowicza, w kierunku Retkini)
Autobusy nocne N3A, N3B (na odcinku Wigury – Broniewskiego)
Tramwaje 1 (na odcinku Północna – Tymienieckiego) 5 (na odcinku Północna – al. Rodziny Poznańskich) 9 (na odcinku Narutowicza – al. Rodziny Poznańskich, tylko w kierunku pętli Olechów) 12 (na odcinku al. Rodziny Poznańskich – al. marsz. Józefa Piłsudskiego) 18 (na odcinku al. Rodziny Poznańskich – al. marsz. Józefa Piłsudskiego)
Zobacz też Pałac Biedermanna
Przypisy
Kategoria:Ulice w Łodzi Kategoria:Górna Kategoria:Śródmieście (Łódź)