Jan Beszta-Borowski

Jan Beszta-Borowski (ur. 14 grudnia 1936 w Borowskich Olkach, zm. 9 września 2021) – polski polityk i rolnik, działacz opozycji w okresie PRL, poseł na Sejm X kadencji.

Życiorys Od 1951 należał do nielegalnej organizacji młodzieżowej Białe Orły. W grudniu 1953 został z tego powodu zatrzymany przez funkcjonariuszy UB, a następnie tymczasowo aresztowany. W lutym 1954 został skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Białymstoku na karę 2,5 roku pozbawienia wolności. W marcu tego samego roku Najwyższy Sąd Wojskowy złagodził ją do 1 roku pozbawienia wolności. Karę odbywał w ośrodku pracy więźniów przy Kopalnia Węgla Kamiennego „Kleofas”. W 1956 ukończył Technikum Mechanizacji Rolnictwa w Białymstoku. W latach 1957–1959 był wcielony do Wojskowego Batalionu Górniczego w Kopalnia Węgla Kamiennego Miechowice.

Od 1958 prowadził gospodarstwo rolne w Uhowie. Pracował także jako instruktor mechanizacji rolnictwa w powiatowym związku kółek rolniczych w Łapach. W lutym 1960 został skazany wyrokiem Sądu Powiatowego w Łapach za niewywiązywanie się z obowiązkowych dostaw. Pracował następnie m.in. jako serwisant sprzętu RTV. W 1979 przeszedł na rentę.

W okresie wydarzeń sierpniowych w 1980 dostarczał pomoc materialną strajkującym w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, następnie był współorganizatorem pierwszego Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego w Białymstoku. Od 1980 należał do NSZZ „Solidarność”. Od grudnia 1980 uczestniczył w strajku ustrzycko-rzeszowskim rolników, a w marcu 1981 dołączył do strajku w Bydgoszczy. Brał udział w tworzeniu NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność”, został przewodniczącym jego struktur w województwie białostockim. Wszedł również w skład władz krajowych tego związku.

W stanie wojennym dwukrotnie internowany (w grudniu 1981 i ponownie od września do listopada 1982), zwalniano go ze względu na zły stan zdrowia, m.in. po interwencji Międzynarodowego Czerwonego Krzyża. Brał udział w organizowaniu pomocy dla rodzin internowanych. Od 1983 uczestniczył w Ogólnopolskim Komitecie Oporu Rolników. W sierpniu 1983 został zatrzymany w Białymstoku pod zarzutem zorganizowania demonstracji oraz działalności związkowej, sprawa ta została umorzona w styczniu 1984 na mocy amnestii. W 1985 uczestniczył w strajku głodowym w Bieżanowie, zajmował się drukiem ulotek na rzecz bojkotu wyborów do Sejmu PRL. W październiku tego samego roku został ponownie aresztowany, a następnie był przetrzymywany w areszcie w Białymstoku i więzieniu mokotowskim. Zwolniono go w kwietniu 1986 z uwagi na stan zdrowia, następnie został objęty kolejną amnestią. W listopadzie 1986 był współtwórcą Tymczasowej Krajowej Rady Rolników „Solidarności”, a w marcu 1988 zainicjował powołanie tajnej Rady Rolników „Solidarności” Ziemi Białostockiej. W tymże roku organizował pomoc materialną dla strajkujących hutników w Nowej Hucie.

Uczestniczył w obradach Okrągłego Stołu w podzespole do spraw rolnictwa. W 1989 uzyskał mandat posła na Sejm X kadencji z okręgu bielskiego z ramienia Komitetu Obywatelskiego. W Sejmie należał do Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego. Był członkiem Polskiego Stronnictwa Ludowego „Solidarność”. W wyborach w 1991 nie ubiegał się o reelekcję. W wyborach w 1993 bezskutecznie ubiegał się o mandat poselski z listy Koalicji dla Rzeczypospolitej. W latach 1995–1997 należał do Ruchu Odbudowy Polski, z ramienia którego startował w wyborach parlamentarnych w 1997 w okręgu białostockim. Należał do Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego. Był autorem książki Pół wieku zarazy 1944–2000. Moje zapiski faktów i refleksji (2002).

W wypowiedzi sejmowej w październiku 1991 stwierdził, że ojciec Włodzimierza Cimoszewicza jako szef informacji wojskowej w Wojskowej Akademii Technicznej brutalnie traktował przesłuchiwanych. W odpowiedzi na tę wypowiedź Włodzimierz Cimoszewicz nazwał go „załganym łobuzem”, za co Jan Beszta-Borowski pozwał go i przegrał wytoczony mu proces.

Został pochowany w Uhowie.

Odznaczenia W 2001, za zasługi w działalności na rzecz budowy demokratycznego państwa polskiego i społeczeństwa obywatelskiego, został odznaczony przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego Złotym Krzyżem Zasługi; odmówił przyjęcia tego odznaczenia. W 2011 nie wyraził zgody na otrzymanie Krzyża Wolności i Solidarności. W 2015, za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, prezydent Andrzej Duda nadał mu Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski. Odmówił przyjęcia również tego orderu, motywując to protestem przeciwko „niszczeniu go”.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Polscy rolnicy Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Członkowie podziemnych antykomunistycznych organizacji młodzieżowych w Polsce (1944–1956) Kategoria:Działacze NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność” Kategoria:Internowani w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1981–1982 Kategoria:Politycy Ruchu Odbudowy Polski Kategoria:Posłowie na Sejm kontraktowy Kategoria:Uczestnicy Okrągłego Stołu (strona solidarnościowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Politycy Stronnictwa Ludowo-Chrześcijańskiego Kategoria:Uczestnicy protestów głodowych w Polsce Ludowej Kategoria:Uczestnicy strajków rolników w Polsce Ludowej Kategoria:Uczestnicy wydarzeń Sierpnia 1980 Kategoria:Wcieleni do wojskowych batalionów górniczych Kategoria:Więźniowie polityczni w Polsce Ludowej 1944–1956 Kategoria:Więźniowie polityczni w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1957–1989 Kategoria:Więźniowie więzienia mokotowskiego (Polska Ludowa) Kategoria:Urodzeni w 1936 Kategoria:Zmarli w 2021