mały|Rampa w Birkenau (1944) Dymy nad Birkenau – autobiograficzna książka Seweryny Szmaglewskiej z 1945 (ukończona 18 lipca 1945Seweryna Szmaglewska, Dymy nad Birkenau, Czytelnik, Warszawa, 1984, dopisek autorki, ).
Książka opisuje przeżycia autorki z okresu pobytu w obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau w latach 1942−1945. Ze względu na walory literackie i faktograficzne uznana została za wybitne osiągnięcie literatury obozowejArkadiusz Morawiec, Realizm w służbie (nieosiągalnego) obiektywizmu. „Dymy nad Birkenau” Seweryny Szmaglewskiej, "Pamiętnik Literacki" 2009, z. 1.. Przetłumaczona na języki: angielski, holenderski, czeski, rosyjski, chorwacki i mongolski.
Relacja autorki jest wyznaniem świadka, który przetrwał w nieludzkim świecie obozowym. Faktograficzna wartość Dymów nad Birkenau jest bardzo duża − autorka przedstawia codzienne życie oświęcimskie we wszystkich, najdrobniejszych przejawach. Jest to jednocześnie precyzyjnie przemyślana kompozycja literacka. Motywy autobiograficzne zostają subtelnie wplecione w sfabularyzowaną konstrukcję o cechach powieściowych. Zabiegi literackie mają przybliżyć czytelnikowi, który nie doświadczył „kamiennego świata”, rzeczywistość niewyobrażalną, niemożliwą do zrozumienia.
W lutym 1946 roku, Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze, dołączył książkę do materiału dowodowego w procesie przeciwko głównym zbrodniarzom III Rzeszy. W procesie tym zeznawała też sama autorka.
Przypisy
Kategoria:Polska literatura faktu Kategoria:Auschwitz-Birkenau Kategoria:Literatura o Zagładzie Żydów Kategoria:Utwory literackie z 1945 Kategoria:Polskie utwory autobiograficzne