Pomnik Wilhelma de Courbière’a w Grudziądzu – dzieło Karla Friedricha Schinkla z 1815, niezachowany.

Pierwszy Pomnik (1815) Gen. Wilhelm de Courbière, dowódca pomyślnej obrony pruskiej Twierdzy Grudziądz przed wojskami napoleońskimi w 1807 otrzymał w nagrodę stopień feldmarszałka i godność gubernatora prowincji Prusy Zachodnie. Po śmierci 23 lipca 1811 spoczął wraz z żoną w skromnej mogile na wschodnim szańcu cytadeli, zaś po stabilizacji sytuacji politycznej w 1815 król Fryderyk Wilhelm III polecił ustawić na placu ćwiczeń pomnik ku jego czci. Monument zaprojektował najwybitniejszy architekt niemiecki tego czasu Karl Friedrich Schinkel już w 1811 lub 1812 r. Klasycystyczna forma przestrzenna została odlana z żeliwa w Berlinie. Forma naśladowała starożytny tropaion (trofeum) – pomnik zwycięstwa. Na kamiennym cokole na podstawie z moździerzy artyleryjskich i nad orłami podtrzymującymi pamiątkową inskrypcję, umieszczono płonące granaty. Nad nimi ustawiono zwinięte sztandary, tworzące ażurowy kształt obelisku. Strukturę wieńczył wieniec laurowy i pruski orzeł. Z czasem w pobliżu zorganizowano muzeum feldmarszałka, a w 1893 r. cytadelę nazwano jego imieniem. Pomnik, doskonale wpisany w otoczenie, stał się popularnym znakiem pruskiego Grudziądza. Według jednej z wersji tego projektu w 1816 r. wykonano pomnik poległych w Berlinie Spandau.

Drugi Pomnik (1907) Ponieważ pomnik z 1815 r. znajdował się na zamkniętym terenie wojskowym, w stulecie obrony Grudziądza w 1907 r. na szańcu w okolicach kościoła garnizonowego () ustawiono drugi, kamienny obelisk ku czci marszałka, z jego podobizną, figurą żołnierza i nazwiskami kilkuset obrońców twierdzy poległych podczas oblężenia. Elementy rzeźbiarskie wykonał Joseph Tibor. Oba pomniki zostały usunięte po powrocie Grudziądza do Polski w 1920 r., pamiątki po Wilhelmie de Courbière przekazano do Muzeum Miejskiego, a rzeźbę żołnierza z brązu przeniesiono do Bytowa.

Przypisy

Bibliografia Paul Fischer, Schinkel und Courbière, „Dies und Das aus dem Ostlande”, Beil. zu der Monatsschr. „Aus dem Ostlande”, Lissa, Verl. Oskar Eulitz, 12. Jg., 1917 (März), s. 15–16

Grudziądzkie pomniki. Katalog wystawy, tekst i oprac. Regina M. Potęga-Magdziarz, Grudziądz, Biblioteka Miejska im. Wiktora Kulerskiego, 2004, .

Linki zewnętrzne Zdjęcia pierwszego pomnika (1815) w serwisie fotopolska.eu Zdjęcia drugiego pomnika (1907) w serwisie fotopolska.eu Zdjęcia rzeźby żołnierza po przeniesieniu do Bytowa w serwisie fotopolska.eu

Courbière Grudziądz Kategoria:Pomniki zlikwidowane w 1920 w Polsce