Kuryłowce Murowane (, Murowani Kuryliwci) – osiedle na Ukrainie, w obwodzie winnickim, rejonie mohylowskim, nad rzeką , siedziba hromady Kuryłowce Murowane, byłe osiedle typu miejskiego i siedziba administracyjna zlikwidowanego w wyniku reformy administracyjno-terytorialnej w 2020 roku rejonu kuryłowieckiego. Leży na Podolu.
Siedziba rzymskokatolickiej parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Kuryłowcach Murowanych.
Historia
Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z roku 1453. Osada została założona przez rodzinę Czuryłów stąd pierwotna nazwa miejscowości to Czuryłowce. Miejscowość znajdowała się początkowo na pograniczu województwa podolskiego, a następnie znalazła się w składzie wyodrębnionego z niego województwa bracławskiego. W czasie powstania Kozaków Chmielnickiego pozostała pod kontrolą oddziałów Rzeczypospolitej. Zdewastowana podczas Ruiny i przez Turków podczas okupacji w latach 1672–1699. Ożywienie gospodarcze w XVIII wieku. Od 1775 roku Kuryłowce miały prawo do organizowania dwóch jarmarków co miesiąc. W 1776 roku było tu 166 domów. Po II rozbiorze Polski w 1793 roku miejscowość znalazła się w zaborze rosyjskim. Do 1870 własność rodziny Komarów.
Podczas okupacji hitlerowskiej, w listopadzie 1941 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 2300 osób. 30 października 1942 roku Niemcy zlikwidowali getto, a Żydów zamordowali niedaleko wsi Popow.
Zabytki Fragmenty murów bastionów zamkowych nad rzeką Żwan. Pierwszy zamek w Kuryłowcach zbudowano w XVI wieku, a następnie został wzmocniony o umocnienia bastionowe. Od połowy XVII w. własność Kossakowskich. Zamek został zaznaczony w XVII wieku na mapie Guillaume de Beauplana, jako sprzężony z wałami otaczającymi osadę. W 1683 r. za zasługi w bitwie pod Żurawnem król Jan III Sobieski podarował zamek miecznikowi żydaczowskiemu Samuelowi Hołubowiczowi. Na początku XIX wieku w obrębie zrujnowanego zamku zbudowano pałac. Pałac klasycystyczny wybudowany w 1805 roku z ciosanego kamienia zwany był podolskim Luwrem. Od frontu portyk z kolumnadą podtrzymującą trójkątny fronton. cerkiew Narodzenia Bogurodzicy o błękitnej fasadzie
Urodzeni Stefan Krupko – polski embriolog i mykolog; Delfina Potocka – polska szlachcianka, uczennica Fryderyka Chopina, przyjaciółka Zygmunta Krasińskiego; Antoni Wacyk – polski pisarz i publicysta.
Literatura
Kuryłowce na stronie Rady Najwyższej Ukrainy Aftanazy Roman, Dzieje Rezydencji T.9, s. 167–178 Urbański Antoni, Podzwonne na zgliszczach Litwy i Rusi, Warszawa 1928, s 31-32
Galeria
Przypisy
Kategoria:Osiedla typu miejskiego w obwodzie winnickim Kategoria:Rejon mohylowski