Konklawe 14 marca – 1 kwietnia 1605 – konklawe, w wyniku którego następcą Klemensa VIII został Leon XI.
Śmierć Klemensa VIII Papież Klemens VIII zmarł 3 marca 1605 w wieku 69 lat. W trakcie swego 13-letniego pontyfikatu doprowadził do pojednania Francji i jej króla Henryka ze Stolicą Apostolską, co ostatecznie przesądziło o pozostaniu Francji przy katolicyzmie. Jednocześnie oznaczało to powrót jej politycznych wpływów w Kolegium Kardynalskim, a w związku z tym możliwość ingerencji w wybór papieży.
Lista uczestników W konklawe wzięło udział 61 z 69 kardynałów: Tolomeo Gallio (nominacja 12 marca 1565) – kardynał biskup Ostia e Velletri; dziekan Świętego Kolegium Kardynałów; prefekt Świętej Kongregacji ds. Obrzędów i Ceremonii; prefekt Świętej Kongregacji Konsystorialnej Alessandro Ottaviano de’ Medici (12 grudnia 1583) – kardynał biskup Palestriny; subdziekan Świętego Kolegium Kardynałów; prefekt Świętej Kongregacji ds. Biskupów i Zakonników; arcybiskup Florencji Domenico Pinelli (18 grudnia 1585) – kardynał biskup Frascati; archiprezbiter bazyliki liberiańskiej Girolamo Bernerio OP (17 grudnia 1586) – kardynał biskup Albano; prefekt Świętej Kongregacji Indeksu François de Joyeuse (12 grudnia 1583) – kardynał biskup Sabiny; arcybiskup Rouen; protektor Francji Agostino Valier (12 grudnia 1583) – kardynał prezbiter S. Marco; protoprezbiter Świętego Kolegium Kardynałów; biskup Werony Antonio Maria Galli (17 grudnia 1586) – kardynał prezbiter S. Prassede; biskup Osimo Giovanni Evangelista Pallotta (18 grudnia 1587) – kardynał prezbiter S. Lorenzo in Lucina; archiprezbiter bazyliki watykańskiej; prefekt Fabryki św. Piotra Antonio Maria Sauli (18 grudnia 1587) – kardynał prezbiter S. Maria in Trastevere Mariano Pierbenedetti (20 grudnia 1589) – kardynał prezbiter Ss. Marcellino e Pietro Gregorio Petrocchini OESA (20 grudnia 1589) – kardynał prezbiter S. Agostino; kamerling Świętego Kolegium Kardynałów Paolo Emilio Sfondrati (19 grudnia 1590) – kardynał prezbiter S. Cecilia; prefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Łaski Benedetto Giustiniani (17 grudnia 1586) – kardynał prezbiter S. Prisca; prefekt Świętej Kongregacji ds. Drukarni Watykańskiej Francesco Maria Bourbon del Monte (14 grudnia 1588) – kardynał prezbiter S. Maria in Aracoeli Ottavio Paravicini (6 marca 1591) – kardynał prezbiter S. Alessio; protektor Rzeszy Niemieckiej Flaminio Piatti (6 marca 1591) – kardynał prezbiter S. Onofrio Giovanni Antonio Facchinetti de Nuce (18 grudnia 1591) – kardynał prezbiter Ss. IV Coronati Federico Borromeo (18 grudnia 1587) – kardynał prezbiter S. Maria degli Angeli; arcybiskup Mediolanu Ottavio Acquaviva d’Aragona (6 marca 1591) – kardynał prezbiter Ss. Giovanni e Paolo Pietro Aldobrandini (17 września 1593) – kardynał prezbiter S. Pancrazio; superintendent generalny Stolicy Apostolskiej; sekretarz stanu ds. kontaktów z Francją, Hiszpanią i Sabaudią; prefekt Świętej Konsulty; prefekt Świętej Kongregacji Dobrego Rządu; kamerling Świętego Kościoła Rzymskiego; prefekt Sygnatury ds. Brewe Apostolskich; arcybiskup Rawenny; legat apostolski w Ferrarze; gubernator Fermo i Civita Castellana; komendatariusz opactwa terytorialnego Tre Fontane; protektor Sabaudii Francesco Maria Tarugi CO (5 czerwca 1596) – kardynał prezbiter S. Maria sopra Minerva; arcybiskup Sieny Ottavio Bandini (5 czerwca 1596) – kardynał prezbiter S. Sabina; arcybiskup Fermo Anne de Pérusse Escars de Givry OSB (5 czerwca 1596) – kardynał prezbiter S. Susanna; biskup koadiutor Langres Giovanni Francesco Biandrate di San Giorgio (5 czerwca 1596) – kardynał prezbiter S. Clemente; biskup Faenzy; komendatariusz opactwa terytorialnego Caramagna Piemonte; kolegat apostolski w Ferrarze Camillo Borghese (5 czerwca 1596) – kardynał prezbiter S. Crisogono; wikariusz generalny diecezji rzymskiej; sekretarz Świętej Kongregacji Rzymskiej i Powszechnej Inkwizycji Cesare Baronio Orat. (5 czerwca 1596) – kardynał prezbiter Ss. Nereo ed Achilleo; bibliotekarz Świętego Kościoła Rzymskiego Lorenzo Bianchetti (5 czerwca 1596) – kardynał prezbiter S. Lorenzo in Panisperna Francisco de Ávila (5 czerwca 1596) – kardynał prezbiter S. Croce in Gerusalemme; protektor Hiszpanii Francesco Mantica (5 czerwca 1596) – kardynał prezbiter S. Maria del Popolo Pompeo Arrigoni (5 czerwca 1596) – kardynał prezbiter S. Balbina Bonifacio Bevilacqua (3 marca 1599) – kardynał prezbiter S. Girolamo degli Schiavoni; biskup Cervia; legat apostolski w Perugii Alfonso Visconti (3 marca 1599) – kardynał prezbiter S. Sisto; biskup Spoleto Domenico Toschi (3 marca 1599) – kardynał prezbiter S. Onofrio; biskup Tivoli Paolo Emilio Zacchia (3 marca 1599) – kardynał prezbiter S. Marcello; prefekt Świętej Kongregacji ds. Soboru Trydenckiego; biskup Montefiascone e Corneto Franz von Dietrichstein (3 marca 1599) – kardynał prezbiter S. Silvestro in Capite; biskup Ołomuńca; protektor Austrii Robert Bellarmin SJ (3 marca 1599) – kardynał prezbiter S. Maria in Via; arcybiskup Kapui François d’Escoubleau de Sourdis (3 marca 1599) – kardynał prezbiter Ss. XII Apostoli; arcybiskup Bordeaux Séraphin Olivier-Razali (9 czerwca 1604) – kardynał prezbiter S. Salvatore in Lauro Filippo Spinelli (9 czerwca 1604) – kardynał prezbiter S. Bartolomeo all’Isola; arcybiskup Policastro Carlo Conti (9 czerwca 1604) – kardynał prezbiter bez tytułu; biskup Ankony Carlo Gaudenzio Madruzzo (9 czerwca 1604) – kardynał prezbiter bez tytułu; biskup Trydentu Jacques Davy du Perron (9 czerwca 1604) – kardynał prezbiter S. Agnese in Agone; biskup Evreux Innocenzo del Bufalo-Cancellieri (9 czerwca 1604) – kardynał prezbiter S. Tommaso in Parione; biskup Camerino Giovanni Delfino (9 czerwca 1604) – kardynał prezbiter S. Mateo in Via Merulana; biskup Vicenzy Giacomo Sannesio (9 czerwca 1604) – kardynał prezbiter S. Stefano al Monte Celio Erminio Valenti (9 czerwca 1604) – kardynał prezbiter S. Maria in Transpontina Girolamo Agucchi (9 czerwca 1604) – kardynał prezbiter S. Pietro in Vincoli Girolamo Pamphili (9 czerwca 1604) – kardynał prezbiter S. Biagio dell’Anello Ferdinando Taverna (9 czerwca 1604) – kardynał prezbiter S. Eusebio; legat apostolski w Marchii Ankońskiej; gubernator Ascoli Piceno Anselmo Marzato OFMCap (9 czerwca 1604) – kardynał prezbiter S. Pietro in Montorio Francesco Sforza di Santa Fiora (12 grudnia 1583) – kardynał diakon S. Maria in Via Lata; protodiakon Świętego Kolegium Kardynałów; Alessandro Peretti de Montalto (13 maja 1585) – kardynał diakon S. Lorenzo in Damaso; wicekanclerz Świętego Kościoła Rzymskiego; legat apostolski w Bolonii; protektor Polski; komendatariusz opactwa terytorialnego Farfa Odoardo Farnese (6 marca 1591) – kardynał diakon S. Eustachio; legat apostolski w Viterbo; gubernator Vetralla Cinzio Passeri Aldobrandini (17 września 1593) – kardynał diakon S. Giorgio in Velabro; superintendent generalny Stolicy Apostolskiej; sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej ds. kontaktów z Niemcami, Polską i Italią; prefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Sprawiedliwości; legat apostolski w Awinionie; gubernator Spoleto i Capranica Bartolomeo Cesi (5 czerwca 1596) – kardynał diakon S. Maria in Portico; gubernator Tivoli Andrea Baroni Peretti (5 czerwca 1596) – kardynał diakon S. Angela in Pescheria Alessandro d’Este (3 marca 1599) – kardynał diakon S. Maria Nuova Giovanni Battista Deti (3 marca 1599) – kardynał diakon S. Maria in Cosmedin Silvestro Aldobrandini, O.S.Io.Hieros. (17 września 1603) – kardynał diakon S. Cesareo in Palatio; gubernator San Severino; wielki przeor zakonu joannitów w Rzymie Giovanni Doria (9 czerwca 1604) – kardynał diakon bez tytułu Carlo Emmanuele Pio (9 czerwca 1604) – kardynał diakon S. Nicola in Carcere Tulliano
Wśród elektorów było pięćdziesięciu pięciu Włochów (w tym jeden, Serafin-Razali, był poddanym Francji), czterech Francuzów, Hiszpan i Niemiec. Aż trzydziestu dziewięciu było nominatami Klemensa VIII (1592–1605); pięciu mianował Grzegorz XIV (1590–1591), jedenastu – Sykstus V (1585–1590), czterech Grzegorz XIII (1572–1585), a po jednym Innocenty IX (1591) i Pius IV (1560–1565).
Nieobecni Ośmiu kardynałów (dwóch Włochów, dwóch Francuzów, trzech Hiszpanów i Polak) nie przybyło do Rzymu: Ascanio Colonna (17 grudnia 1586) – kardynał prezbiter S. Pudenziana; archiprezbiter bazyliki laterańskiej; komendatariusz opactwa terytorialnego Subiaco Pierre de Gondi (18 grudnia 1587) – kardynał prezbiter SS. Trinita al Monte Pincio Fernando Niño de Guevara (5 czerwca 1596) – kardynał prezbiter Ss. Silvestro e Martino ai Monti; arcybiskup Sewilli Bernardo de Rojas y Sandoval (3 marca 1599) – kardynał prezbiter S. Anastasia; arcybiskup Toledo i prymas Hiszpanii Domenico Ginnasi (9 czerwca 1604) – kardynał prezbiter bez tytułu; arcybiskup Manfredonii; nuncjusz apostolski w Hiszpanii Antonio Zapata y Cisneros (9 czerwca 1604) – kardynał prezbiter bez tytułu Bernard Maciejowski (9 czerwca 1604) – kardynał prezbiter S. Giovanni a Porta Latina; biskup Krakowa Charles III de Lorraine-Vaudémont (20 grudnia 1589) – kardynał diakon S. Agata in Suburra; biskup Metz i Strasburga
Trzech mianował Sykstus V, pięciu Klemens VIII.
Frakcje wśród kardynałów Kolegium Kardynałów dzieliło się na kilka frakcjiPastor, s. 5-7: partia „klementyńska” – na jej czele stał kardynał Pietro Aldobrandini, grupowała większość z nominatów jego wuja Klemensa VIII; oprócz niego należeli do niej: Cinzio Aldobrandini, Silvestro Aldobrandini, Bandini, Biandrate di San Giorgio, Borghese, Bianchetti, Mantica, Arrigoni, Bevilacqua, Visconti, Tosco, Zacchia, Spinelli, Conti, del Bufalo-Cancellieri, Delfino, Sannesio, Valenti, Agucchi, Pamphili, Taverna, Marzato, Cesi, Deti i Pio di Savoia; partia „sykstyńska” – przewodził jej Alessandro Peretti de Montalto, kardynał nepot papieża Sykstusa V. Grupowała dziewięciu kardynałów mianowanych przez Sykstusa V (Pinelli, Bernerio, Giustiniani, Pallotta, Sauli, Pierbenedetti, Petrocchini i Galli) oraz kardynała Andrea Baroniego Peretti (krewnego Alessandro Perettiego) spośród nominatów Klemensa VIII; „sfondratyści” – pięcioosobowa partia grupująca nominatów Grzegorza XIV (Sfondrati, Farnese, Aquaviva, Piatti i Paravacini) pod nominalnym przywództwem jego bratanka kardynała Paolo Sfondratiego; reprezentowała stanowisko skrajnie prohiszpańskie, toteż część współczesnych relacji nie traktuje jej jako oddzielnej frakcji, lecz zalicza do stronnictwa hiszpańskiego; stronnictwo francuskie – należało do niego pięciu kardynałów z Francji (de Joyeuse, Givry, Sourdis, Olivier-Razali i Du Perron) oraz kardynałowie Medici z Florencji oraz del Monte i Valier z Wenecji; ich liderem był protektor Francji de Joyeuse; stronnictwo hiszpańskie – należeli do niego: Avila (lider), Sforza, Dietrichstein, Gallio, Madruzzo, Doria, Facchinetti i d’Este; w jego skład często wliczano też partię kardynała Sfondratiego, co razem z nią dawało jej trzynastu członków; ponadto wyróżniano grupę czterech kardynałów, należących do nowych ruchów reformatorskich, którzy nie należeli do żadnej frakcji i o których powiadano, że są posłuszni wyłącznie własnemu sumieniu. Tworzyli ją jezuita Robert Bellarmin, oratorianie Tarugi i Baronio oraz arcybiskup Mediolanu Federico Borromeo, kuzyn św. Karola Boromeusza.
Na konklawe frakcje te utworzyły dwa bloki pod wodzą kardynałów Aldobrandiniego i Montalto. Wicekanclerz przystąpił do bloku ze Sfondratim i Hiszpanią, wobec czego Pietro Aldobrandini, choć początkowo też szukał porozumienia z Hiszpanią, sprzymierzył się z Francuzami.
Kandydaci do tiary