Sądowa kontrola administracji – kontrola administracji dokonywana przez sądy.
W polskim sądownictwie administracyjnym przedmiotem sądowej kontroli administracji jest jedynie strona formalna działań administracji; sąd nie ma możliwości działań merytorycznych w obrębie prawa administracyjnego.
Wyróżnia się trzy modele sądowej kontroli administracji. W pierwszym dokonują ją sądy powszechne, w drugim wyłącznie sądy administracyjne, w trzecim zarówno jedne, jak i drugie. W Polsce od 1980 roku obowiązuje model mieszany.
Kontrola administracji przez sądy powszechne w Polsce Kontrola bezpośrednia W tej kontroli sądy powszechne mogą na mocy szczególnego przepisu rozpoznawać środki zaskarżenia decyzji administracyjnej, a także wydawać nowe rozstrzygnięcie co do istoty. W Polsce bezpośrednia kontrola administracji ma miejsce w następujących sprawach: w terminie jednego miesiąca — przysługuje odwołanie do właściwego sądu ubezpieczeń społecznych w sprawach z zakresu: ubezpieczeń społecznych (od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego) zaopatrzenia rentowego inwalidów wojennych i żołnierzy niezawodowych czyli inwalidów wojskowych (od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) zaopatrzenia emerytalnego i rentowego żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy służb państwowych (od decyzji wojskowego biura emerytalnego, Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA lub Biura Emerytalnego Służby Więziennej) zaopatrzenia chorobowego i wypadkowego żołnierzy niezawodowych i zawodowych oraz funkcjonariuszy służb państwowych (od decyzji właściwego organu) od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przysługuje w terminie 14 dni odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie, na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu cywilnego sąd cywilny może orzec o unieważnieniu, sprostowaniu i ustaleniu treści aktu stanu cywilnego, na decyzje o nieuwzględnieniu reklamacji od nieumieszczenia w spisie wyborców oraz nieuwzględniającej reklamacji o skreśleniu ze spisy wyborców (decyzje te wydaje wójt/burmistrz/prezydent).
Kontrola pośrednia W tej kontroli sąd powszechny nie rozpoznaje środków prawnych od decyzji administracyjnej, lecz na mocy wyraźnego przepisu orzeka o prawach i obowiązkach o charakterze cywilnoprawnym, w odniesieniu do których wcześniej została wydana decyzja administracyjnaWoś T., Knysiak-Molczyk H., Romańska M., Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 2009, s. 23.. Przewidują ją m.in. niektóre przepisy ustaw Prawo wodne oraz Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Przypisy
Bibliografia Woś T., Knysiak-Molczyk H., Romańska M., Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 2009, s. 22-25. Zimmermann J., Prawo administracyjne, Zakamycze 2005, s. 433.
Kategoria:Prawo administracyjne