Iszkołdź (, Iszkałdź) – wieś, dawne miasto na Białorusi w rejonie baranowickim obwodu brzeskiego, położona nad rzeką Uszą, około 50 km na południowy zachód od Nowogródka, 40 km od Baranowicz, na zachód od drogi Baranowicze - Stołpce.
Prywatne miasto szlacheckie położone było w końcu XVIII wieku w powiecie nowogródzkim województwa nowogródzkiegoВялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 99..
Historia Wieś należała w XV wieku do rodu Niemirowiczów. Przed 1472 starosta witebski i smoleński Mikołaj Niemirowicz wybudował tu murowany kościół św. Trójcy, jeden z najstarszych kościołów murowanych w Wielkim Księstwie Litewskim i obecnie najstarszy na terenie Białorusi.
Wieś przeszła do rodziny Illiniczów, później Radziwiłłów. W 1579 roku miejscowość otrzymała prawa miejskie za panowania króla Stefana Batorego i w 1598 roku wymieniany był tu rynek, dwie ulice i 70 budynków. W 1793 roku po II rozbiorze Rzeczypospolitej na terytorium Imperium Rosyjskiego. W XIX wieku należał do rodziny Wittgensteinów.
W dwudziestoleciu międzywojennym miasteczko i wieś leżące w Polsce, w województwie nowogródzkim, w powiecie baranowickimPrzynależność powiatowa zmieniała się. Miejscowość leżała w powiatach nowogródzkim (do 1919) i baranowickim (1919 - 1945)., do 22 stycznia 1926 w gminie Połoneczka, następnie w gminie Wolna. W 1921 miejscowość liczyła: miasteczko – 691 mieszkańców, zamieszkałych w 136 budynkach, w tym 690 Polaków i 1 Rosjanina. 663 mieszkańców było wyznania rzymskokatolickiego, 16 prawosławnego i 12 mojżeszowego; wieś – 62 mieszkańców, zamieszkałych w 13 budynkach, wyłącznie Polaków. 54 mieszkańców było wyznania rzymskokatolickiego i 8 prawosławnego.
Po II wojnie światowej w granicach Związku Sowieckiego. Od 1991 w niepodległej Białorusi.
Pomniki W pobliżu kościoła Trójcy Przenajświętszej znajduje się symboliczny grób Wincentego Łotarewicza, proboszcza parafii katolickiej w Iszkołdzi. Był on aresztowany w 1919 roku przez bolszewików, uwięziony w Mirze, rozstrzelany 19 marca tego samego roku i pochowany w nieznanym miejscu. Symboliczną mogiłę parafianie wznieśli na początku lat 20. XX wieku. Nagrobek ma formę czarnego granitowego kamienia zwieńczonego krzyżem łacińskim. Znajduje się na nim napis: Ksiądz Wincenty Łotarewicz/Żył lat 38. Zamordowany przez wrogów Kościoła 19 marca 1919 roku w zamku Mirskim.
Galeria
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Iszkołdź - Rzeczpospolita wirtualna
Kategoria:Wsie w rejonie baranowickim Kategoria:Prywatne miasta szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo nowogródzkie) Kategoria:Dawne miasta na Białorusi